తెలుగు కిచిడి

పుణ్యంకొద్దీ పూర్ణ!

2012-02-19T01:15:00.000-08:00

పుణ్యంకొద్దీ పురుషుడు అని కదా అంటారు. అక్కినేని మాత్రం పుణ్యంకొద్దీ పూర్ణ అంటారు! పూర్ణ అంటే అన్నపూర్ణ. ఆయన అర్ధాంగి. ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని ఆ నిండుదనం... ఆయన ముఖారవిందంలోని ఆ చల్లదనం... పూర్ణ నింపినవే! అన్నపూర్ణ అడుగుపెట్టాకే అక్కినేని జీవితం పరిపూర్ణం అయింది. అన్నపూర్ణ తోడుగా ఉండబట్టే ఆయన నటన కళాప్రపూర్ణం అయింది. ఆరు దశాబ్దాల జీవన సహచర్యంలోని ఏ ఒక్క క్షణమూ ఈ దంపతుల హృదయాలు విడివిడిగా స్పందించలేదు!

ప్రస్తుతం అన్నపూర్ణ లేరు. అలాగని ఆవిడ తన భర్తను ఒంటరిగా వదిలి వెళ్లిపోలేదు. ‘‘ఆమె తలపులు అనుక్షణం నన్ను పలకరిస్తూనే ఉన్నాయి’’ అని పలవరిస్తున్నారు అక్కినేని. అన్నపూర్ణ లేకుండా తొలిసారి పెళ్లిరోజు (ఫిబ్రవరి 18)ను వేదనతో గడిపిన ఆ ‘పూర్ణ’జన్ముడి ఇన్నర్‌వ్యూ ఇది!
ద్విగుణంచాహారో చతుర్గుణంచ బుద్ధిః ... షడ్గుణంచ క్రోధః అష్ట గుణంచ కామః

ఇది రాసింది ఓ మగాడు కాబట్టి ఎంతవరకూ న్యాయంగా రాశారో నాకయితే తెలీదు కానీ ఆడాళ్లు మగాళ్లకంటే రెండు రెట్లు ఆహారం తీసుకుంటారట! మగాడికంటే వాళ్లకు నాలుగురెట్లు బుద్ధి కుశలత ఉంటుందట! ఆరు రెట్లు ఈర్ష్యాద్వేషాలుంటాయట! ఎనిమిది రెట్లు ఇంకేదో ఉంటుందట! బుద్ధి కుశలతలో ఒకే భాగం ఉన్న మగాడు తనకంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్న భార్య గుణాన్ని ఎలా కనిపెడతాడు? ఆమెను ఎలా నిర్వచిస్తాడు? నేనే కాదు, నాకు తెలిసి ఏ మగాడూ తన భార్యను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేడు.

మాది కృష్ణా జిల్లా వెంకట రాఘవాపురం. నాకు నాలుగేళ్ల వయసప్పుడే నాన్న చనిపోయారు. ఆస్తి పంపకాల్లో అన్నదమ్ములకు తలా ఐదెకరాలు వచ్చాయి. అప్పట్లో ఎకరం ఆరొందలు పలికేది. అంటే ఒక్కొక్కళ్లకీ మూడువేల ఆస్తన్నమాట! ఆ మూడువేలూ పెట్టే నేను చదువుకోవాలి. మా వంశంలో ఎవరికీ చదువు లేదు. నాకయినా వస్తుందో లేదో తెలీదు. ఉన్న మూడు వేలూ ఖర్చుపెట్టి చదివిస్తే ఉద్యోగం వస్తుందో రాదో చెప్పేలేం. మరి ఉన్నదంతా ఖర్చు పెట్టేయడం అవసరమా? ఇలాగే ఆలోచించింది మా అమ్మ. ఏదో పాటలు పాడుతున్నాడు, కోలాటం అంటున్నాడు, వాటిలో అయినా పైకి వస్తాడేమోనని నాటకాల్లో చేర్పించమని అన్నయ్యతో చెప్పింది. దాంతో తొమ్మిదో యేట తొలిసారి ముఖానికి రంగు వేసుకున్నాను. అప్పట్నుంచీ పంతొమ్మిదేళ్ల వరకూ స్టేజి మీదే జీవితం గడిచిపోయింది. మొదటి నాటకానికి అర్ధరూపాయి తీసుకున్నవాణ్ణి ఆఖరి నాటకానికి ఐదు రూపాయలు తీసుకున్నాను. అంటే అప్పట్లో నేనో స్టార్ కింద లెక్క! ఆ తర్వాత సినిమాల్లో అడుగు పెట్టాను. మెల్లగా నిలదొక్కుకున్నాను. ఇక మిగిలింది... పెళ్లే!
పిల్ల దొరకలేదు!

అప్పట్లో సినిమావాళ్లకి ఎవరూ పిల్లనిచ్చేవారు కాదు. ఈ ఫీల్డ్‌లో చెడిపోవ డానికి అవకాశాలు పుష్కలంగా ఉంటాయనే అభిప్రాయమే అందుకు కారణం! చివరికి మా మేనమామ కూడా తన కూతుర్ని ఇవ్వనన్నాడు. దాంతో మధు సూదనరావుగారు, మరికొంతమంది శ్రేయోభిలాషులు నాకో మంచి అమ్మాయిని చూసి పెళ్లి చేయాలనుకున్నారు. కానీ ఎంత వెదికినా పిల్ల దొరకలేదు. ఆ క్రమంలో ఓరోజు పేకాటలో వాళ్లకు ఫ్రెండయిన మా మామగారు అన్నపూర్ణను చేసుకోడానికి ఓ మంచి కుర్రాడెవరైనా ఉంటే చెప్పమని అడిగారట! వీళ్లు వెంటనే నా పేరు చెప్పారు. మా మామగారు పూర్ణను నాకివ్వడానికి ముందుకొచ్చారు. అప్పటికీ వాళ్ల బంధువులంతా సినిమా వాడికి పిల్లనివ్వొద్దు అంటూ ఒత్తిడి చేశారట! అయినా ఆయన నన్ను నమ్మారు. అన్నపూర్ణను నాకిచ్చి పెళ్లి చేశారు.

పూర్ణను ఓ మంచి భార్య అనే కంటే ఓ మంచి స్త్రీ అనాలి. నా ఆలోచనలను అంచనా వేయడంలో, అర్థం చేసుకో వడంలో, వెనకుండి ముందుకు నడి పించడంలో ఆమెను ఇతర స్త్రీలు ఆదర్శంగా తీసుకోవాలి. చుట్టూ ఎంతమంది అమ్మాయిలున్నా ఎప్పుడూ చలించేవాడిని కాదు నేను. ఓ సమయంలో నపుంసకుడిని అనిపించుకున్నాను. వీడు మగాడే కాదు, ఆడపిల్లల్ని చూడడు, మాట్లాడడు అని అందరూ అంటూవుంటే సిగ్గుపడ్డాను. అవమానంగా ఫీలై ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని రెండుసార్లు సముద్రం దగ్గరకు కూడా పోయాను. అలాంటి పరిస్థితుల్లో అన్నపూర్ణ నా జీవితంలోకి వచ్చింది. తను మామూలుగా రాలేదు. ఎంతో అదృష్టాన్ని, ఎన్నో సుఖసంతోషాల్ని తనతో పాటు తీసుకొచ్చింది.
ఓర్పులో భూదేవే!

హీరోల భార్యలకి ఓర్పు ఉండాలి. ముఖ్యంగా నాలాంటి రొమాంటిక్ హీరో భార్యకయితే మరీ ఎక్కువుండాలి. చుటు ్టపక్కల వాళ్లు, మా స్టార్స్‌లో కొందరు ‘మీ ఆయన ఫలానా హీరోయిన్‌తో భలే యాక్ట్ చేస్తారండీ, చాలా నేచురల్‌గా చేస్తారండీ’ అని నా భార్యను రెచ్చగొట్టేవారు. దానికి ఆవిడ కోప్పడేది కాదు. ‘అలా చేస్తారు కాబట్టే కదండీ మా ఆయనకి రొమాంటిక్ హీరో అని పేరు’ అంటూ నవ్వేసేది. ఎదుటి వాళ్ల ఆలోచనల్ని చదవగలిగే తెలివితేటలు ఉన్నవాళ్లు మాత్రమే అలా మాట్లాడగలరు. లేకపోతే అంతమంది అందమైన హీరోయిన్‌లతో తన భర్త కలసి నటిస్తోంటే, సన్నిహితంగా ఉంటుంటే... చూసి భరించడానికి ఎంత ఓర్పు ఉండాలి!
కరణేషు మంత్రి!

పూర్ణ నవలలు బాగా చదివేది. ‘ప్రేమనగర్’ చేయడానికి తనే కారణం. కోడూరి కౌసల్యాదేవి రాసిన నవల తను చదివింది. చేస్తే బాగుంటుంది, దేవదాసు కంటే పేరొస్తుంది అంది. ఆమె చెప్పింది నిజమే. సినిమా పెద్ద హిట్. అలాగే ‘భార్యాభర్తలు’లో తిరుగుబోతు పాత్ర నాది. సినిమా నిండా పాటలు, డ్యాన్సులు, రొమాన్సులే! నేనా పాత్ర చేయడం కె.వి.రెడ్డికి నచ్చలేదు.

‘‘మీరు శ్రీరామచంద్రుడిలా ఉండే వేషాలు వేస్తే బాగుంటుంది, అలాగయితేనే ఆడాళ్లు చూస్తారు, విటుడిగా చేస్తే ఇష్టపడరు’’ అన్నారు. ఆయనలా అన్నారు కదా అని, ఆ సినిమా అన్నపూర్ణకి చూపించాను. ‘‘మీరు రొమాంటిక్ హీరో కదా, ఇలాంటివి ఉన్నా ఆడవాళ్లు ఇష్టపడతారు’’ అంది. అంత ఆధునికంగా ఆలోచించేది. అలాగే ‘శ్రీకృష్ణార్జునయుద్ధం’లో నన్ను కృష్ణుడిగా చేయమంటే నేను- ‘‘కృష్ణుడిగా రామారావుకు జనం అలవాటు పడి పోయారు కాబట్టి ఆయననే వేయనివ్వండి. సినిమా బాగా ఆడుతుంది, మీకూ నష్టం రాదు.

నాకు అర్జునుడి వేషమివ్వండి చాలు’’ అని సజెస్టివ్‌గా చెప్పాను. ఆ సినిమా చూశాక అన్నపూర్ణ అంది- ‘‘మీరు రామారావు లేకుండా చెంచులక్ష్మిలో బాగున్నారు. ఎవరి పాత్రలు వారివే కాబట్టి మాయాబజార్‌లోనూ బాగానే ఉన్నారు. ‘భూకైలాస్’లో రామారావుని ఆడించే నారదుడి వేషం కూడా బాగుంది. కానీ ఇందులో మీ ఇద్దరివీ ఢీ అంటే ఢీ అనే పాత్రలు.

ఆయనముందు మీరు నిలబడలేక పోతున్నారు. ఆయనకంటే మీ వాయిస్ వీక్‌గా ఉంది, ఆయనముందు మీ పర్సనాలిటీ కూడా వీక్‌గానే ఉంది. అందుకే ఇకమీదట ఇలాంటి పాత్రలు చేయవద్దు.’’ నేను ఆశ్చర్యపోయాను! తను అంత బాగా అనలైజ్ చేయగలదన్నమాట!
మొదటిసారి కాదంది!

మా ఇద్దరికీ ఎప్పుడూ పెద్దగా గొడవలు రాలేదు కానీ ఒక్కసారి మాత్రం గొడవ పడ్డాం... గుడివాడ కాలేజీకి లక్ష రూపాయలిచ్చి నప్పుడు! అదే గుడివాడలో నేను చెప్పుల్లేకుండా నడిచినరోజుల్లో నన్ను ఆశీర్వదించిన పెద్దలు వచ్చి కాలేజీ కోసం లక్ష రూపాయలు విరాళం ఇవ్వమని అడిగారు. అప్పటికి నేను సినిమాకి పదిహేను వేలు తీసుకుంటున్నాను.

చాలా సినిమాలు చేశాను గానీ వెనకేసుకున్నది కేవలం లక్ష రూపాయలే. ఎందుకంటే ఆదాయపు పన్ను చాలా ఎక్కువ ఉండేది! దాంతో ఎక్కువ డబ్బు మిగిలేది కాదు. అయినా ఇస్తానన్నాను. అప్పుడే మొదటిసారి పూర్ణ నన్ను వ్యతిరేకించింది. ‘‘ఇద్దరు పిల్లలున్నారు, మూడో బిడ్డ కడుపులో ఉంది, ఒక్క ఇల్లు తప్ప మనకంటూ ఏమీ లేదు, లక్ష రూపాయలు ఎలా ఇచ్చేస్తారు’’ అని ప్రశ్నించింది. ‘‘నేను కారు నడుపుతున్నాను.

ఎప్పుడు బ్రేక్ వేయాలో నాకు తెలుసు. నువ్వు వెనక సీట్లో కూర్చున్నావు. అయినా ఎప్పుడేం జరుగుతుందోనని భయపడి బ్రేకు వేయమంటున్నావ్’’ అన్నాన్నేను. ఎందు కంటే అప్పటికి నేను మంచి డిమాండ్‌లో ఉన్నాను. కనీసం మరో ఏడెనిమిదేళ్లు సంపాదిస్తాను.

‘‘చదువు సంధ్యలు లేకుండా వీధుల్లో తిరిగిన నాలాంటివాడు ఇవాళ ఇలా ఉన్నాడంటే వాళ్లంతా ఆశీర్వదించి పంపడం వల్లే. వాళ్లు నోరు తెరిచి అడిగినప్పుడు ఇవ్వనంటే ఎలా?’’ అన్నాను. ‘‘అయినా సరే, ఓసారి ఆలోచించండి’’ అంది. నేను పట్టు వదల్లేదు. ఎలాగో తనని ఒప్పించాను.

ఇదంతా తన మాట వినకూడదనీ కాదు, అది నేను సంపాదించిన డబ్బు అన్న అహమూ కాదు. ఒకప్పుడు నాటకాలు వేసేవాడినని, సినిమావాడినని తక్కువగా చూశారు. పిల్లనివ్వడానిక్కూడా వెను కాడారు. సినిమాల్లో నటించినంత మాత్రాన చెడిపోతామా? ఉద్యోగాలు చేసేవాళ్లు చెడిపోరా? అయినా వాళ్లు చెడిపోకపోవడం గొప్ప కాదు.

చెడిపోవడానికి ఇన్ని అవకాశాలు ఉండి కూడా మేం చెడిపోలేదంటే... అది గొప్ప! మమ్మల్ని అలా అంచనా వేస్తారు కాబట్టే, మా దగ్గరకొచ్చి ఏదైనా అడిగినప్పుడు చేయలేనని అనకూడదని నా ఉద్దేశం!

అప్పుడు తప్ప ఏరోజూ దేనికీ పూర్ణ నాకు అడ్డు చెప్పలేదు. నా కోసం ఇది చెయ్యండి అని కోరలేదు. తనే నాకోసం చాలా చేసింది. స్టూడియో కడదామను కునేటప్పటికి పిల్లలింకా మైనర్లే. తనని సలహా అడిగితే ‘ఏమీ ఆలోచించొద్దు, వెంటనే మొదలు పెట్టేయండి’ అంది. ఆ సమయంలో నాకున్న అండ తనొక్కతే. తనే లేకుంటే నేనేమీ చేయగలిగేవాడిని కాదు!
తన బాధ చూడలేకపోయాను!

తల్లిదండ్రుల దగ్గర్నుంచి ఆస్తులు, గుణాలు, రూపం ఎలా వస్తాయో... అలా అనారోగ్యం కూడా వస్తూ ఉంటుంది. అన్నపూర్ణ వాళ్ల నాన్న మైగ్రెయిన్‌తో చాలా అవస్థపడేవాడు. అది పూర్ణకు పదమూడేళ్లకే వచ్చింది. పిల్లలు పుట్టి బ్లడ్‌లో మార్పు వస్తే పోతుందేమో అనుకున్నాం. కానీ పోలేదు. మెనోపాజ్ వచ్చాక పోవచ్చన్నారు. అప్పుడూ పోలేదు. అలాగే వాళ్ల నాన్నమ్మకు డయాబెటిస్ ఉంది. అది ఈమెకి పద్దెనిమిదేళ్లకే వచ్చింది. వాళ్ల తాతగారికి ఆర్థరైటిస్ ఉంది.

ముప్ఫయ్యేళ్లకే ఈమెకీ వచ్చింది. వీటన్నిటికీ మందులు వాడీ వాడీ చివరకు కిడ్నీలు దెబ్బతిన్నాయి. దాంతో చలాకీగా తిరుగుతూ అన్నీ చక్కబెట్టిన పూర్ణ చక్రాల కుర్చీకి పరిమితమవ్వాల్సి వచ్చింది. అన్నిటా తానై అందరినీ సాకిన ఆమెకు మరొకరి సాయం అవసరమయ్యింది. అలా చాలా యేళ్లు ప్రత్యక్ష నరకాన్ని చవి చూసింది. రోగం తన శరీరాన్ని నమిలేస్తుంటే, ఆమె పడుతున్న బాధ నా మనసును మెలిపెట్టేది.

ఆమెకు చివరి రోజులు సమీపించాయన్న నిజం నా గుండెను పట్టి పిండేసేది. తను లేని జీవితం ఊహించడానికి భయంగా ఉన్నా, తను అనుభవిస్తున్న బాధను చూడలేకపోయాను. మనసు చంపుకుని, తనను త్వరగా తీసుకెళ్లిపొమ్మని దేవుణ్ని ప్రార్థించాను. ఆ దేవుడు నా ప్రార్థనే విన్నాడో లేక పూర్ణ ఆయుష్షు అంతటితో పూర్తయ్యిందో తెలీదు కానీ... నా అన్నపూర్ణ నన్ను శాశ్వతంగా విడిచి వెళ్లిపోయింది.

పోయినోళ్లందరూ మంచోళ్లు... ఉన్నోళ్లు పోయినోళ్ల తీపి గురుతులు... ఓ సినిమాలో నేను పాడిన పాటలోని చరణాలివి. నా భార్య పోయింది. తన జ్ఞాపకాలు మాత్రం నాతోనే ఉన్నాయి. తనకి గులాబిరంగంటే ఇష్టం. స్వీట్లంటే ఇష్టం. నల్లంచు తెల్లచీరంటే ఇష్టం. అందుకే తనను ఆ చీర కట్టే సాగనంపాను. ఇలా ఇంకా కొన్ని మధుర స్మృతులు ఉన్నాయి. వాటిని ఈ భూమ్మీద శాశ్వతంగా నిలపాలను కుంటున్నాను. నా గుండెల్లో, జ్ఞాపకాల్లో ఉన్న అన్నపూర్ణను ఈ ప్రపంచం ఎప్పటికీ గుర్తుంచుకునేలా చేసిపోతాను!

అన్నపూర్ణ నన్ను ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకుందని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ అది నిజం కాదు. నేను భోజనం తినకుండా, కావాలని వీక్‌గా తయారయ్యి, తాగుబోతుల మీద స్టడీ చేసినందుకే ‘దేవదాసు’లో అంత బాగా నటించానన్న మాట ఎంత అబద్ధమో, ఆవిడ నన్ను ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకుందన్న మాట కూడా అంతే అబద్ధం!
తలుచుకున్నప్పుడల్లా కళ్లు చెమరుస్తాయి!

ఓసారి మా ఊరెళ్లినప్పుడు, మా అన్నయ్య సత్తుగిన్నెలో అన్నం తినడం చూసింది పూర్ణ. తర్వాత అన్నయ్యవాళ్లు మా ఇంటికొచ్చినప్పుడు ఓ వెండి కంచాన్ని మా వదిన చేతిలో పెట్టింది. ‘‘ఇకమీద బావగారికి ఇందులోనే భోజనం పెట్టండక్కా’’ అని తను చెబుతుంటే, చాలా ఆనందపడ్డాను. అన్నయ్యలు డబ్బులు అడిగినప్పుడు నేనొక్కోసారి కాదనేవాడిని.

తనేమో నేనటు వెళ్లాక, ‘‘ఆయన బిజీగా ఉంటారు, మీకేదైనా కావలిస్తే నన్నడగండి బావగారూ’’ అంటూ వాళ్లు అడిగినంత చేతిలో పెట్టేది. ఇలాంటివి తలచుకున్నప్పుడల్లా కళ్లు చెమరుస్తాయి. జీవితంలో చాలా సమయాల్లో కళ్లు చెమరుస్తాయేమో కానీ, భార్య గొప్పదనాన్ని తలచుకున్నప్పుడు కళ్లు తడిసే అవకాశం నాలాంటి ఏ భర్తకో గానీ రాదు!
తర్వాతెప్పుడూ నాతో సినిమాకు రాలేదు!

పెళ్లయిన కొత్తలో మా ఆవిడతో సినిమా కెళ్లాను. కొందరు నన్ను గుర్తుపట్టారు. అయితే నన్ను చూసిన ఆనందం కంటే, నా పక్కనున్న స్త్రీ ఎవరో తెలుసుకోవాలన్న కుతూహలమే వారిలో ఎక్కువ కనిపించింది. ‘ఆ వచ్చింది ఎవర్రా’ అన్నాడొకడు. ‘తెలీదు’ అన్నాడు ఇంకొకడు. ‘భానుమతా’ అన్నాడు.

‘భాను మతి లావుగా ఉంటుంది కదా’... వీడి జవాబు. ‘ఒకవేళ అంజలీదేవా’... ‘అంజలి పొట్టిగా ఉంటుందిగా?’... ‘మరి ఎస్.వరలక్ష్మా?’... ‘వరలక్ష్మికి పళ్లెత్తు కదా?’... ‘అయితే ఎవరో ఎక్స్‌ట్రాని కొట్టుకొచ్చుంటాడులే’... ఓ స్త్రీతో నేను కనిపించగానే వాళ్ల మధ్య జరిగిన సంభాషణ ఇది. అంతే... ఆ తర్వాత మా ఆవిడ నాతో ఎప్పుడూ సినిమాకి రాలేదు.
..............
నేను బాధపడిన సంగతి తనకి చెప్పలేదు!

ఓసారి నేనో షాప్ ఓపెనింగ్‌కి వెళ్లాను. ఏదో ఒకటి తీసుకుంటే బాగుంటుందనుకుంటే అక్కడ కాస్ట్‌లీవి ఏమీ లేవు. అన్నీ ఐదారొందలవే ఉన్నాయి. దాంతో ఆ రేటులోనే ఓ చీర కొని తీసుకెళ్లాను. దాన్ని చూడగానే- ‘‘ఏం టేస్టండీ మీ టేస్టు... ఏం చీర ఇది, అస్సలు బాలేదు’’ అంది. నా మనసు చివుక్కుమంది. అంతే... జీవితంలో మరెప్పుడూ నేను తనకి చీర కొనలేదు. కానీ నేను బాధపడ్డానన్న విషయం తనకెప్పుడూ చెప్పలేదు. నేనిలా చెబుతున్నప్పుడు ఆమె ఆత్మ వింటే ఇప్పటికైనా తనకు తెలుస్తుందేమో!

.............
తనకు తెలిసినంతగా నాకు తెలీదు

పూర్ణ మంచి భార్యే కాదు, మంచి తల్లి కూడా. నేను సినిమా లంటూ తిరుగుతుంటే తనే వాళ్లను పెంచి పెద్దచేసింది. వాళ్ల మంచీ చెడూ ఆమెకు తెలిసినంతగా నాకు తెలీవు. పిల్లల్ని ఏ విషయంలోనూ శాసించేది కాదు. రూల్స్ పెట్టేది కాదు. తల్లి లేని సుమంత్‌ని తనే పెంచి పెద్ద చేసింది. ముఖ్యంగా నాగార్జున అంటే తనకెంత ప్రేమో! నాగార్జునకి కూడా అంతే.

ఆ రోజు డిసెంబర్ 27... ఓ ముఖ్యమైన పనిమీద బెంగళూరు బయలుదేరుతున్నాడు నాగార్జున. నేనెందుకో అటుగా వెళ్తూ చూసేసరికి... తను వాళ్లమ్మ కాళ్లు నొక్కుతున్నాడు. ఆమె ప్రేమగా తన కొడుకుని చూసుకుంటోంది. ఆ దృశ్యం చూడగానే కళ్లలో నీళ్లు చిప్పిల్లాయి నాకు!
- సమీర నేలపూడి

కౌబాయ్ చిత్రాల ... కేఎస్ఆర్ దాస్ జ్ఞాపకాలు

2012-02-19T00:44:00.000-08:00

రజనీయే రియల్ హీరో

ఆయన పేరు చెబితే వెంటనే గుర్తొచ్చే చిత్రం 'మోసగాళ్లకు మోసగాడు'. 'మెకనాస్ గోల్డ్'ని తెలుగు ప్రేక్షకులకు అంతే ఘనంగా అందించిన ఘనాపాటి. 70-80 దశకాల్లో కౌబాయ్ చిత్రాలకు ఆయన పెట్టింది పేరు. ఎడిటింగ్ శాఖలో అప్రెంటిస్‌గా ప్రవేశించి టక్కరిదొంగ - చక్కని చుక్క, అన్నదమ్ముల సవాల్, ఏజెంట్ గోపి, యుగంధర్, బిర్లా - రంగా ల్లాంటి శతాధిక చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు. 76 ఏళ్ల కేఎస్ఆర్ దాస్ అందిస్తున్న జ్ఞాపకాల సమాహారమిది.

కేఎస్ఆర్ దాస్ అనగానే సహజంగా అందరూ ఒరిస్సా, మహారాష్ట్రలకు చెందిన వాడిగా అనుకుంటారు. కానీ మాది నెల్లూరు జిల్లా వెంకటగిరి. నా తల్లిదండ్రులు శేషమ్మ, చెంచురామయ్య. మా నాన్నగారు వెంకటగిరి జమీందారీలో జమైదార్‌గా పనిచేసేవారు. అక్కడ అందరి పేరుకీ చివరలో దాసు అని వుండేది. నా అసలు పేరు కొండా సుబ్బరామదాసు. సినీ పరిశ్రమకు వచ్చిన తరువాత కేఎస్ఆర్ దాస్‌గా ముద్రపడిపోయాను. కురిచేడులో ఎస్ఎస్ఎల్‌సీ పూర్తి చేశాను. మేం జమైదార్ పిల్లలం కావడంతో పనివాళ్లు మమ్మల్ని భుజాలపై ఎత్తుకుని బడికి తీసుకెళ్లడం ఇప్పటికీ గుర్తు.

బుకింగ్ క్లర్కుగా జీవితం ప్రారంభం
స్వాతంత్య్రానంతరం జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దవడంతో మా కుటుంబం రోడ్డునపడింది. పొట్టకూటి కోసం నేను గుంటూరులోని కృష్ణ మహల్‌లో బుకింగ్ క్లర్కుగా ఉద్యోగంలో చేరాను. నెలకు రూ.30 జీతం. 1956లో అంజలీదేవి 'అనార్కలి' చిత్రం విడుదలైంది. ఆ సినిమా యూనిట్ అంతా వందరోజుల పండగ కోసం గుంటూరుకు తరలివచ్చింది. అక్కడే అంజలీదేవిగారి ఆఫీస్‌బాయ్ దశరథ్‌తో పరిచయమైంది. మద్రాస్ వస్తే పని ఇప్పిస్తానని చెప్పడంతో ఓరోజు నేను సర్కార్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఎక్కేశాను. ఏం పని, ఎక్కడ పని వంటి వివరాలేవీ నేను అడగనూ లేదు, అతనూ చెప్పలేదు. నా దగ్గర వున్న అడ్రస్ ప్రకారం దశరథ్ వద్దకు వెళ్తే, అతను 5 రూపాయలకు అద్దె ఇల్లు మాట్లాడి అందులో పెట్టాడు. ఎవరో ఒకరి వద్ద మాట్లాడి పనిలో చేర్పిస్తానన్నాడు. కానీ ఎన్నాళ్లయినా అది దొరకదే!

తర్వాత ఎడిటింగ్‌లోకి...
పాండీబజార్‌కు సినిమావాళ్లందరూ వస్తారని తెలిసి అక్కడకు వెళ్లేవాడిని. నాడు హీరోలుగా వున్న శర్మ, సీహెచ్ నారాయణ, రేలంగి, రమణారెడ్డి వంటివారిని చూస్తూ గడిపేవాడిని. తర్వాత టి.నగర్‌లో 'మై టైలరింగ్ హౌస్' షాపు ఓనరు కృష్ణతో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆయనది వెంకటగిరి అని, ఆయన అన్న జగన్నాథం విజయా ప్రొడక్షన్స్ సంస్థలో పనిచేస్తున్నారని తెలిసి మా నాన్నను రంగంలోకి దింపాను. గతంలో జగన్నాథం తండ్రి వెంకటగిరిలో మా నాన్న దగ్గర పని చేసి వుండడంతో నాకు సినిమాల్లో పని ఇప్పించేందుకు ఆయన వెంటనే ఒప్పుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఆయన కొన్నాళ్లకు గౌరీ ప్రొడక్షన్స్ అధినేత భావనారాయణ వద్ద పనిలో చేర్పించారు. మొదటిరోజు ఎన్‌టీఆర్ హీరోగా నటిస్తున్న 'బండరాముడు' సినిమా షూటింగ్ జరుగుతున్న వాహినీ స్టూడియోకు వెళ్లాను. నన్ను ఎడిటింగ్ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో అప్రెంటిస్‌గా చేర్చుకున్నారు. ముందుగా ఫ్లోర్ సెట్టింగ్‌ను, ఆ తరువాత ఎడిటింగ్ రూమ్‌ను గుడ్డతో శుభ్రం చేయాలని చెప్పారు. ఎడిటింగ్ అప్రెంటిస్ ఉద్యోగానికి, సెట్టింగ్‌ను శుభ్రం చేయడానికి ఏం సంబంధముందో నాకు అర్థం కాలేదు.

అనుకోకుండా దర్శకత్వంలోకి...
1966లో 'కరత్ కై' అనే మలయాళ సినిమాను తెలుగులోకి రీమేక్ చేయాలనుకున్నారు భావనారాయణ. దానికి నన్ను డైరెక్షన్ చేయమన్నారు. ఎడిటింగ్ తప్ప ఇంకేమీ తెలియని నన్ను డైరెక్షన్ చేయమంటాడేంటా అనుకుంటూనే ఆయన ఆదేశాలను కాదనలేకపోయాను. అందులో శోభన్‌బాబు, రాజశ్రీ, గీతాంజలి ప్రధాన తారాగణం. హీరోగా శోభన్‌బాబుకు, దర్శకుడిగా నాకు అదే తొలిసినిమా. దాని పేరు 'లోగుట్టు పెరుమాళ్లకెరుక'. అది కాస్తా అట్టర్ ఫ్లాపవ్వడంతో భావనారాయణ నన్ను తన సంస్థ నుంచి గెంటేశారు. దాంతో నేను పీఎస్ఆర్ పిక్చర్స్ అధినేత పింజల సుబ్బారావును ఆశ్రయించాను. అప్పుడాయన 'రణభేరి' సినిమా తీస్తున్నారు. ఎడిటర్‌గా నా గురించి అప్పటికే తెలిసి వుండడంతో ఆయన నాకు ఓకే చెప్పారు. అప్పటి వరకూ రూ. 250 తప్ప ఒక్క పైసా కూడా ఎక్కువ చూడని నా కళ్లకు రూ.3 వేల జీతం కనిపించడంతో నా ఆనందానికి అవధుల్లేవ్. అయితే డైరెక్షన్ చేయాలన్న ఆశ మళ్లీ చిగురించింది.

యోగం మార్చిన సినిమా
ఓ రోజు అనుకోకుండా నేను హిందీ సినిమా 'వఖ్త్' చూశాను. అది సాంఘిక చిత్రం. దానిని జానపద చిత్రంగా మారిస్తే బావుంటుందని నాకనిపించింది. ఆ సినిమాను తెలుగులోకి రీమేక్ చేయాలన్న ఆలోచన నాటుకుపోయింది. కానీ ఆ సినిమాను నిర్మించేవాళ్లెవరు? అదీ నన్ను నమ్మి నాకు డైరెక్షన్ బాధ్యతలిచ్చేదెవరు? అప్పట్లో సీనియర్ మేకప్‌మాన్ వీర్రాజు నా మదిలో మెదిలాడు. అప్పటి పెద్దపెద్ద హీరోలు, హీరోయిన్లు ఆయన వద్దే మేకప్ వేయించుకునేవారు. ఓ రోజు ఆయన వద్దకు వెళ్లి మాటల్లోబెట్టి, సబ్జెక్టు చెప్పాను. బావుందని మెచ్చుకున్నాడాయన. వెంటనే 'నువ్వే నా నిర్మాతవు' అన్నాను. ఆయనకేమీ అర్థం కాలేదు.

ఎలాగో నచ్చజెప్పి ఓకే అనిపించాను. డబ్బు ఎంతుందని అడిగితే రూ.120 వుందని చూపించాడు. దాంతో రచయిత వీటూరికి ఫోన్ చేసి రమ్మని సబ్జెక్టు చెప్పాను. ఆయన బావుందనగానే గబగబా తాంబూలం తెచ్చి అందులో రూ.116 పెట్టి 'నువ్వే నా రచయితవి' అని అతని చేతిలో పెట్టాను. దాంతో ఆయనా బిత్తరపోయాడు. అలా సంగీత దర్శకులను, సింగర్స్‌ను, నటీనటుల్ని కొద్దిపాటి అడ్వాన్సులు, తక్కువ రెమ్యూనరేషన్లతో బేరసారాలు చేసి ఎలాగోలా సినిమా పూర్తి చేశాను. అదే 'రాజయోగం'. పేరుకు తగ్గట్టే నాకూ రాజయోగం తెచ్చిపెట్టింది. ఆ తరువాత నేను వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నది లేదు. ఏకబిగిన 102 సినిమాలకు దర్శకత్వం చేశాను.

తొలి యాక్షన్ డైరెక్టర్‌గా గుర్తింపు
నేను నాలుగైదు సినిమాలు చేసిన తరువాత 1970లో అట్లూరి పూర్ణచంద్రరావు నా దర్శకత్వంలో ఓ సినిమా నిర్మించారు. లేడీ ఓరియంటెడ్ సినిమా అది. విజయలలిత టైటిల్‌రోల్ చేయగా, కరుణామయుడు ఫేం విజయచందర్‌ను హీరోగా పరిచయం చేశాం. అది ఎంత పెద్ద సంచలనమో చెప్పలేం. భారత చలనచిత్ర చరిత్రలో తొలి లేడీ ఓరియంటెడ్ యాక్షన్‌చిత్రంగా రికార్డులకెక్కింది. ఆ తరువాత అదే సినిమాను హిందీలో 'రాణీ మేరా నామ్' పేరుతో తీశాను. అందులోనూ విజయలలితే నటించింది. అక్కడా ఆ సినిమా హిట్టే. దాంతో దేశంలో తొలి యాక్షన్ డైరెక్టర్ అన్న పేరు వచ్చింది నాకు.

కృష్ణతో నలభై...
తొలిసారిగా కృష్ణతో 'టక్కరి దొంగ-చక్కని చుక్క' సినిమా తీశాను. మా ఇద్దరి కాంబినేషన్ అదిరిపోయింది. మా ఇద్దరి కాంబినేషన్‌లో మొత్తం 40 సినిమాలు వచ్చాయి. బహుశా ఏ హీరో-దర్శకుల కాంబినేషన్‌లో ఇన్ని సినిమాలు రాలేదేమో! నేను చేసిన 15 సినిమాల్లో జయప్రద హీరోయిన్‌గా నటించింది. కౌబాయ్ సినిమాలు చేయాలన్నది నా ఆలోచన కాదు. అది కృష్ణగారి ఆలోచనే. నిజానికి కౌబాయ్ ఎలా వుంటాడో నాకు తెలియనే తెలియదు. నేను ఎప్పుడూ కౌబాయ్ సినిమాలు చూసిందీ లేదు, నవలల్లోనూ చదివింది లేదు. కృష్ణతో పని చేయడం నాకు కంఫర్టబుల్‌గా వుంటుంది. కాబట్టే అన్ని చేయగలిగాను. మోసగాళ్లకు మోసగాడు, ఏజెంట్ గోపీ వంటి సినిమాలు బాగా హిట్టయ్యాయి. ఇప్పుడు సినిమాల్లో వస్తున్న రోబోను, 'దొంగలు బాబోయ్ దొంగలు' సినిమాలో అప్పట్లోనే వాడాను.

మరువలేని వ్యక్తి
నా దృష్టిలో రజనీకాంత్ రియల్ హీరో. నిజజీవితంలోనూ ఆయన గొప్ప మానవతావాది. నేను మరచిపోలేని వ్యక్తి ఆయన. ఇప్పటికీ నన్ను చూడాలనిపిస్తే ఆయనే కారు పంపిస్తారు. ఏ హీరో కూడా నాపై అంత ఆప్యాయత చూపించింది లేదు. తమిళంలో 'అపూర్వ రాగంగళ్' సినిమా తరువాత నేను ఆయనతో 4 సినిమాలు చేశాను. అప్పట్లోనే ఆయన గొప్ప హీరో అవుతాడని చెప్పాను. అదే జరిగింది. చాలామంది తమకు సాయం చేసిన వారిని మరచిపోతుంటారు. కానీ రజనీ అలాంటి వాడు కాదు. ఆయన సెంటిమెంట్ సీన్లలో గ్లిజరిన్ వాడరు. నిజంగానే ఏడ్చేస్తారు. అంతగా సీన్‌లో లీనమవుతారు. 'సహోదరర్ సవాల్' (కన్నడ 'అన్నదమ్ముల సవాల్')లో రజనీ ఏడ్చే సీన్ వుంది. షాట్ ఓకే అయిన తరువాత నేను కట్ చెప్పి చూస్తే ఆయన నిజంగానే ఏడ్చేస్తూనే వున్నారు. అంతలా లీనమవుతారు.

అంకితభావంతో పనిచేసే ఎన్‌టీఆర్
ఎన్‌టీఆర్ పని కోసం ప్రాణమిచ్చే మనిషి. ఆయనతో నేను 'యుగంధర్' సినిమా తీశాను. అప్పటికే ఆయన వయసు 60 వుంటుంది. సినిమాలో హీరో పరిగెత్తుకుంటూ ట్రైన్ అందుకోవాలి. అంత వయసులోనూ ఆయనే ఆ సీన్ చేశారు. అంతేనా! 'సీన్ బాగానే వచ్చిందా? ఇంకేమైనా కావాలా' అని అడిగితే నాకు నోటమాట రాలేదు. ఎంత అంకితభావం? ఎంత పట్టుదల? ఆయనతో ఒక్క సినిమానే తీశాను.

నిర్మాతల్ని ఏడిపించడమెందుకని..?
అప్పట్లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావుతో తప్ప మిగిలిన హీరోలందరితో పని చేశాను. మా ఇద్దరి రూటు వేరు. ఆయన సెంటిమెంట్, ఫ్యామిలీ హీరో. నేను సెంటిమెంట్ తీస్తే నిర్మాత ఏడవాల్సి వుంటుంది. అందుకే అంత సాహసం చేయలేకపోయాను. చిరంజీవితో బిర్లా-రంగా, రోషగాడు, పులి-బెబ్బులి చిత్రాలు తీశాను. నా చివరి చిత్రం 'నాగులమ్మ'. మొత్తం 20 సినిమాలను నిర్మించాను. అందులో కన్నడ చిత్రాలు ఎక్కువ.

అవార్డులను ఆశించలా
నేను తీసినవన్నీ యాక్షన్ సినిమాలే, ఇక అవార్డులెలా వస్తాయి? అయితే అల్లూరి సీతారామరాజు సినిమా డైరెక్టర్ చనిపోతే, నేను దానిని పూర్తి చేశాను. ఆ సినిమా దర్శకుడిగా నా పేరు వేస్తానని కృష్ణ చెప్పారు. ఆ చిత్రం మంచి హిట్టవుతుందని, అందువల్ల పేరు వేయించుకోవాలని సూచించారు. కానీ అందుకు నేను ఒప్పుకోలేదు. అందుకే టైటిల్స్‌లో సెకండ్ యూనిట్ డైరెక్టర్ అని మాత్రమే వుంటుంది. కర్నాటక ప్రభుత్వం గత ఏడాది నన్ను ఘనంగా సన్మానించింది. రెండేళ్లక్రితం తెలుగు సినీ పరిశ్రమ వజ్రోత్సవాలకు హైదరాబాద్ పిలిచారు. నిర్వాహకులు సీనియర్లను పట్టించుకోకుండా జూనియర్లకు 'లెజెండ్స్' అవార్డులిస్తుంటే ఆశ్చర్యం వేసింది. అందుకే ఆ కార్యక్రమం మధ్యలోనే లేచి వచ్చేశాను. నేను సినీ పరిశ్రమను వదిలేసిన తరువాత హీరోలెవ్వరూ నన్ను కలవలేదు, ఒక్క రజనీ తప్ప.

- ఎస్‌కేఎండీ గౌస్‌బాషా, ఆన్‌లైన్, చెన్నయ్
ఫోటోలు: కర్రి శ్రీనివాస్

నవదర్శకుల ' సావిత్రి'

2011-12-25T03:38:00.000-08:00

'మహానటి సావిత్రి' గురించి రాయడానికి మా భాష సరిపోదు. ఆ మాటకొస్తే ఆమె గురించి కొత్తగా రాయగలిగింది కూడా ఏమీ లేదు. 'సంసారం'తో తెర మీద మెరిసిన ఈ చందమామ వెలుగులో ఇప్పటివరకు తడవని అక్షరం లేదు. పరవశించని పదం లేదు. అనుభూతించని వాక్యం లేదు. అయినా సరే, సావిత్రి గురించి మరోసారి ముచ్చట్లు చెప్పుకుందామంటే.. తలంటు స్నానం చేసి కిటికీ పక్కకొచ్చి నిల్చుని.. ఎదురుచూస్తాయి అక్షరాలు. సావిత్రిలోని ఆ ఠీవీ, ఆ నడక, ఆ దర్పం, ఆ వయ్యారం, ఆ మెత్తటి చిరునవ్వు, ఆ కనుసైగలను ఎవరైనా కొత్తగా ఏమని వర్ణిస్తారో చూద్దామని వస్తాయి. వాటిని మెప్పించడం ఈ నవ దర్శకుల తరం అయిందో లేదో మీరే చెప్పాలి. ఈ నెల 26న మహానటి 30వ వర్ధంతి. ఈ సందర్భంగా పలువురు దర్శకుల అభిప్రాయాలను తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించినా.. ఎవరి పనుల్లో వారు బిజీలో ఉన్నందున నలుగురు దర్శకులే దొరికారు.

ఆ నలుగురు సావిత్రికి పలికిన అక్షర నీరాజనం.
.. అలా మిస్సయ్యాను : వంశీ
"మహానటి సావిత్రిని మరోసారి గుర్తు చేసుకునే రోజు వస్తోంది. ఈ నెల 26న ఆమె 30వ వర్థంతి. ఈ సందర్భంగా మీరేమైనా మాట్లాడితే బావుంటుందని మీ దగ్గరికొచ్చాను..'' అంటూ వంశీతో మాటలు మొదలుపెట్టాను.
"మీరు సమయానికి భలే వచ్చారండీ! ఒక్క నిమిషం ఉండండి.. నా సెల్‌ఫోన్ చూపిస్తాను. చూశాక మాట్లాడుకుందాం!'' అంటూ టకటకా నోకియా సెల్‌ఫోన్‌లోని ఇమేజెస్ ఫోల్డర్ ఓపెన్ చేశారు వంశీ. సెల్‌ఫోన్‌లో ఏమున్నాయా అని ఆత్రంగా చూశాను.
"సావిత్రిగారు లోకం వదిలి 30 ఏళ్లయినా.. మళ్లీ మళ్లీ ఆవిడ ఎక్కడో ఎప్పుడో మనసును మీటుతూనే ఉంటారు. ఈ సెల్‌ఫోన్‌లో దాచుకున్న ఆవిడ ఫోటోలు చూపిస్తే మీకే అర్థం అవుతుంది. ఇవిగో చూడండి. నా దగ్గరికి మీరొస్తారని ఊహించలేదు. మొన్ననే ఈ ఫోటోలన్నీ నా సెల్‌ఫోన్ కెమెరాలో బంధించి అప్పుడప్పుడు ముచ్చటపడి చూసుకుంటున్నాను. ముందు వీటిని చూశాక మాట్లాడుకుందాం!'' గలగల గోదారిలా చెప్పుకుంటూ పోయారు వంశీ.
"ఇంత మంచి ఫోటోలు మీరెక్కడ తీసుకున్నారు'' అన్నాను వాటిని చూస్తూ.

"చెబుతాను. మొన్ననే ఓ మిత్రుడు నన్ను, బాపుగారినీ విందుకు పిలిస్తే వెళ్లాం. అక్కడ వాళ్ల ఇంట్లో ఓ పెద్ద హోం థియేటర్ ఉంది. ఆ గదినిండా సావిత్రి ఫోటోలే ఉన్నాయి. నాకు ఆవిడను చూస్తూనే ప్రాణం లేచొచ్చినంత పనైంది. జేబులో ఉన్న సెల్‌ఫోన్ తీసి, కెమెరా ఆన్ చేసి.. ఫోటోలు తీసేశాను. విందుతో పాటు సావిత్రి జ్ఞాపకాలను ఇంకా నెమరేసుకుంటుండగానే.. ఇదిగో ఆవిడ గురించి ఇంటర్వ్యూ కోసం మీరొచ్చారు. బావుంది!'' అన్నారు. మళ్లీ ఆయనే "ఏవండీ ఆవిడగారి గురించి చెప్పుకోవాలంటే సమకాలికులైతేనే బావుంటుందండీ'' అన్నారు గోదావరి జిల్లాల యాసలో.
"వాళ్లందరూ ఇదివరకే సావిత్రి గురించి చాలా విషయాలు చెప్పారు. మీలాంటి రంగులతరం దర్శకుల మదిలో సావిత్రికి చెందిన నలుపు-తెలుపు జ్ఞాపకాలు ఎలా ఉంటాయో తెలుసుకోవడం కొంచెం కొత్తగా ఉంటుంది కదా'' అన్నాను నేను.
సెల్‌ఫోన్ ఫోల్డర్లు క్లోజ్ చేసి.. మనసును ఓపెన్ చేసి- గోదావరిలో తూరుపు దిక్కుకు కదిలే తెరచాపలా.. అలల్ని పలకరిస్తూ.. ఏటి నురగల్ని స్పృశిస్త్తూ.. పిల్లగాలులకు పరవశిస్తూ.. మనసులో మురిపెంగా దాచుకున్న సావిత్రి గురించి చెప్పటం మొదలుపెట్టారు వంశీ.

***

"మనసులో ఒకసారి సావిత్రి ముద్రపడిన తర్వాత ఎప్పటికీ మాసిపోదండి. మా ఇంట్లో ఫోటోగ్రాఫర్ భూషణం తీసిన ఒక ఫోటో ఉండేది. సావిత్రి కొత్తగా కారు కొనుక్కున్న రోజుల్లో.. కారు పక్కనే నిల్చుని తీసుకున్న ఫోటో అది. కిషోర్ అనే మిత్రుడు ఒకసారి మా ఇంటికొచ్చినపుడు ఆ ఫోటో అడిగితే ఇచ్చేశాను. గోడకు తగిలించిన ఆ ఫోటోస్థానం ఇప్పటికీ ఖాళీగానే ఉంది. ఆ స్థానంలో మరో ఫోటో ఊహించలేకపోతున్నానంటే.. సావిత్రికి నా మనసులో ఉన్న స్థానం అది. ఫోటో తీసుకెళుతూ ఆ మిత్రుడే ఓ హామీ కూడా ఇచ్చి వెళ్లాడు. సావిత్రి జీవితంలోని ప్రధాన ఘట్టాలను ప్రతిబింబించే ఫోటోలతో ఒక పుస్తకం వేస్తానన్నాడు. వేశాడో లేదో నాకు తెలియదు. ఇప్పటికి పదేళ్లవుతోంది. ఆ పుస్తకం వచ్చిందేమోనని పుస్తకాల షాపుల్లో, స్నేహితుల ఇళ్లలో ఆరా తీస్తూనే ఉన్నాను..'' కాసేపాగి మళ్లీ మొదలు పెట్టారు.

"సినిమాల మీద ఆసక్తితో చిన్నప్పుడే నేను మద్రాసుకు వెళ్లిపోయాను. అక్కడ 'శంకరాభరణం' సినిమాకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్‌గా చేశాను. అప్పటికే సావిత్రిగారంటే చాలా ఇష్టంలెండి. ఆవిడ ఉంటున్న హబీబుల్లా వీధిలోనే నేను కూడా ఉండేవాణ్ణి. 'ఇదే సావిత్రి ఇల్లు. చూడు చూడు ఎంత పెద్దదో' అని చెప్పుకునేవారు అప్పట్లో. ఆ వీధిలో వస్తూపోతున్నప్పుడల్లా.. ఒక్కసారైనా సావిత్రి కనిపిస్తుందేమోనన్న చిన్న ఆశ ఉండేది. ఒకసారి ఏమైందంటే.. శంకరాభరణం ప్రివ్యూ చూసేందుకు థియేటర్‌కు వచ్చారు సావిత్రి. నేను కూడా వెళ్లాను. సావిత్రి వచ్చారనగానే థియేటరంతా వెతికాను. అంతలోనే తెలిసినావిడ ఒకరు నా దగ్గరికొచ్చి వాళ్ల అబ్బాయిని నాకు అప్పగించి ఎటో వెళ్లిపోయింది. ఎంతసేపటికీ రాలేదు. అబ్బాయిని వదల్లేను. మరోవైపు సావిత్రి వెళ్లిపోతుందేమోనన్న టెన్షన్. అనుకున్నదే అయింది. సావిత్రి వెళ్లిపోయింది. మరొక రోజు పచ్చటి ఫియట్ కారు రోడ్డు మీద వెళుతుంటే 'ఎవరో సావిత్రిలాగే ఉన్నారే' అనుకునేలోపే.. నిజంగానే సావిత్రి. కారును నడుపుకుంటూ వెళ్లిపోయింది. ఆ దృశ్యం ఇప్పటికీ నా మనసులో అలాగే ఉండిపోయింది..''

ఆ హీరోయిన్ కళ్లలో..
"ఇది చెబితే చాలా గమ్మత్తుగా ఉంటుంది. చాలామంది ఆడవాళ్లలో సావిత్రిని ఐడెంటిఫై చేసుకుని ఆనందించే జబ్బుంది నాకు. మా ఊరి పక్కనే చౌదర్లు ఎక్కువగా ఉండే ఓ గ్రామం ఉంది. అందులో ఒక స్త్రీ అచ్చం సావిత్రిలాగే ఉండేది. ఒక్కోసారి ఆమెను చూసేందుకు అదేపనిగా ఆ ఊరెళ్లే వాణ్ణి. సినిమాల విషయానికొస్తే.. నేను మొదట్లో ఒక హీరోయిన్‌తో రెండు సినిమాలు తీశాను. ఆమె కళ్లు సావిత్రి కళ్లను పోలి ఉండేవి. "మీరు ఏమనుకోకపోతే ఓ మాటంటాను. మీ కళ్లను చూస్తుంటే నాకు సావిత్రే గుర్తుకొస్తోంది'' అన్నాను ఆ హీరోయిన్‌తో. "అవును నాక్కూడా అలాగే అనిపిస్తోంది. సావిత్రిని మీలాగే నేను కూడా అమితంగా ఇష్టపడతాను. అందుకేనేమో నా కళ్లు ఆవిడ కళ్లులా మారిపోయాయి'' అంది నవ్వుతూ. ఆ హీరోయిన్ పేరు వద్దులెండి. చెబితే బావుండదు.

నా సినిమాల్లో ఆశ్లీలత ఉండదు. బూతులుండవు. హీరోయిన్లు చాలా సంప్రదాయబద్దంగా కనిపిస్తారు. ఒకరకంగా సావిత్రిగారి ఇమేజ్ ముద్ర పడిపోవడమే కారణమేమో. నా మీద ఆవిడ సినిమాల ప్రభావం కొంతవరకు ఉంది. అందుకే హద్దులు దాటని సన్నివేశాలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తుంటాను..''

పెదాల మీద కదిలే భావాలు...
"సావిత్రిలో మీకేం నచ్చుతుంది?'' అని చాలామంది అడుగుతుంటారు. నాకు ఆవిడలో నచ్చేది, ఇప్పటికీ అర్థం కానిది- పెదాల చివర్న భావాలను పలికిస్తుంది చూడండీ! అది. మహా అద్భుతం. ఆమెకు ఎలా సాధ్యమైందో నాకిప్పటికీ అర్థం కాదు. ఒక భావానికున్న తీవ్రతను బట్టి, సందర్భాన్ని బట్టి పెదాల కొసల్ని ఎంతవరకు కదిలించాలో అంతవరకే కదిలిస్తుంది ఆ మహానటి. కోపమంటే శరీరమంతా ఊగిపోవడమో, కళ్లు ఎర్రగా చేసుకోవడమో కాదు. శృంగారమంటే ఇప్పటి సినిమాల్లా ఎక్స్‌పోజ్ చేయడమో, బూతుడైలాగులు వల్లించడమో కాదు. నటనలో నవరసాలకూ నిండుదనం తీసుకొచ్చిన ఘనత సావిత్రికే సాధ్యం. ఆవిడ నటనంతా కొబ్బరాకులు కదిలినట్లు.. చందమామ నడుస్తున్నట్లు.. ఉండేది. కోపమైనా, శృంగారమైనా సావిత్రి మార్కు స్పష్టంగా కనిపించేది. చిన్న చిన్న కదలికలతోనే సన్నివేశాలను రక్తికట్టించే చమత్కారం ఆమె సొంతం. పాటల్లో డ్యాన్సులను కూడా అలాగే చేసేది. ఎంత చిన్న స్టెప్పులు. ఎంత అద్భుతంగా కదిలే శరీరం. తల్చుకుంటే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. అంత లావుగా ఉన్నా ఎక్కడా ఎబ్బెట్టుగా అనిపించేది కాదు. నాకు తెలిసి అంత లావుగా ఉన్నాసరే, దీర్ఘకాలం ప్రేక్షకులు ఆమోదించిన ఒకే ఒక్క నటి సావిత్రి.

ఆవిడ గురించి ఎక్కువ మాట్లాడేకంటే ఆమె నటన కోసమే పుట్టిందని ఒక్కమాటతో మౌనంగా ఉండిపోవడం మేలు. సావిత్రిని గుర్తు చేసుకున్నప్పుడు గుడిపాటి వెంకట చలం అల్లుడు వజీర్ రెహ్మాన్ మనసులోకొస్తారు. రాజ్‌దూత్ మీద నన్ను ఎక్కించుకుని మద్రాసు నగరమంతా తిప్పేవాడు. ఒక రోజు అలయన్స్ ఫ్రాంచైస్‌కి తీసుకెళ్లి మెంబర్‌షిప్ ఇప్పించారు. అక్కడ ఫ్రెంచి సినిమాలను ప్రదర్శించేవారు. ఆ సినిమాలను చూశాక సావిత్రి సినిమాలు ఇంకా అద్భుతంగా అనిపించాయి..''

బ్యాంకాక్‌లో గుర్తుకొచ్చిన సావిత్రి..
"ఈ మధ్యనే బ్యాంకాక్ వెళ్లాను. అక్కడ బోలెడు డ్యాన్సులు చూశాను. వాటిలో సంస్కృతిని తెలిపేవి కొన్ని, శృంగారభరితమైనవి మరికొన్ని ఉన్నాయి. డ్యాన్సులు వేసే మహిళల్లో పిసరంత అశ్లీలత లేదు. వాళ్లను చూశాక సావిత్రి శరీరాకృతి గుర్తొచ్చింది. లావుగా ఉన్నా సావిత్రి ఎంత బాగా మెయింటెన్ చేస్తే అన్ని సినిమాల్లో నటించగలిగారు..? అనిపించింది. ఇప్పుడైతే యోగా, ఎరోబిక్, డైటింగ్ అంటున్నాం కాని.. అప్పట్లో సావిత్రి ఎలాంటి పద్ధతులు పాటించేవారో తెలియదు. ఆమె ఏ వేషం వేసినా కళ్లకు హాయిగా అనిపిస్తుంది. 'నిర్దోషి'లో అన్ని సినిమాలకంటే భిన్నంగా పక్కపాపిటతో కనిపిస్తారు. రెండ్రోజుల కిందటే ఆ సినిమా వీడియో చూస్తున్నప్పుడు 'మల్లియలారా మాలికలారా' పాటలో కొంచెం హార్డ్‌గా ఉన్నా డిఫరెంట్‌గా కనిపించింది. సావిత్రి ఎంత మంచి నటో, అంత మంచి మనిషి. ఆత్మాభిమానం కలిగిన నటి. షూటింగులకు వెళ్లేటప్పుడు పర్సు నిండా డబ్బులు పట్టుకెళ్లేది. సినిమాల్లో ఆమె ధరించిన నగలన్నీ సొంతానివే. గిల్టు నగల్ని వేసుకునేవారే కాదు. ఇంటి నుంచి తెచ్చుకున్న బంగారు నగల్ని వేసుకునే నటించేవారు.

అప్పట్లో సావిత్రి సినిమాలన్నీ నేను ఒంటరిగానే చూశాను. నాకు పెద్దగా ఫ్రెండ్స్ లేరు. పసలపూడి నుంచి కాకినాడ వెళ్లి.. కల్పనా థియేటర్‌లో 'ఉమ్మడి కుటుంబం' మార్నింగ్‌షో చూసిన జ్ఞాపకం ఇప్పటికీ మనసులో ఉండిపోయింది. సావిత్రి సినిమాల్లో ఆమె పాత్రలే గుర్తుంటాయి. 'దేవదాసు', 'దేవత', 'మూగమనసులు', 'మాయాబజార్', 'మాంగల్యబలం', 'అర్థాంగి', 'తోడి కోడళ్లు', 'మిస్సమ్మ', 'పాతాళభైరవి', 'సుమంగళి', 'కన్యాశుల్కం', 'మూగమనసులు'.. ఇలా సావిత్రి నటించిన 247 సినిమాలు ఎన్ని తరాలకైనా గుర్తుండిపోతాయి. ఎందుకో- వయసులో ఉన్నప్పుడు సావిత్రి చేసిన సినిమాలన్నీ చూశాను కాని.. తల్లిపాత్రలు వేసిన సినిమాలను చూసేందుకు నా మనసొప్పుకోలేదు...'' అంటూ ముగించారు దర్శకుడు వంశీ. సావిత్రి జ్ఞాపకాలను మనసులోనే కాదు. తన పర్సనల్ కంప్యూటర్ హార్డ్ డిస్కుల్లో దాచుకున్న ఆమె సినిమాలను కూడా చూపించారాయన. "చూశారా..! ఈ రాక్స్‌లో ఉన్నవే కాదు. ఇటు రండి, టెర్రాబైట్స్ మెమొరీ కలిగిన ఈ హార్డ్‌డిస్కుల్లో 150 సావిత్రి సినిమాలున్నాయి..'' అన్నారు వంశీ.

'ఎనీ టైమ్ సావిత్రి'
- శేఖర్ కమ్ముల
ఒకరు ఒక భావాన్ని మాత్రమే బాగా పలికిస్తారు. మరొకరు ఇంకొక భావాన్ని అద్భుతంగా పలికిస్తారు. కాని అన్ని భావాలను రక్తి కట్టించే నటులు బహు అరుదు. అలాంటి అరుదైన మహానటి సావిత్రి. నటనలో పరిపూర్ణతను సాధించి.. అంత ఉన్నతస్థాయికి వెళ్లడం ఆమెకే సాధ్యమైంది. ఆ రేంజ్‌ను అందుకోవడం మరొకరికి సాధ్యం కాదనిపిస్తుంది. ఈ రోజుల్లో అయితే ఆ ఛాయలకు వెళ్లడాన్ని కూడా ఊహించలేము. అందుకే, నటనకు సావిత్రి ఒక 'బెంచ్‌మార్క్' అన్నది నా అభిప్రాయం. సావిత్రి సినిమాల్లో నాకు కనిపించే అద్భుత నట సౌందర్యం ఏమిటంటే- కళ్లతో, కనురెప్పలతో, కను కొలకులతో భావోద్వేగాలను సున్నితంగా, సమ్మోహనంగా వ్యక్తీకరించడం. అవి ప్రేక్షకుల హృదయాలను మీటేవి. సినిమా చూస్తున్నామన్న భావనకంటే.. పాత్రల నడుమ ప్రేక్షకులు ఉన్నారన్న ఫీలింగ్ కలిగేది.

తొలినాళ్లలో ఆమె సినిమాలను ఎంతగా ఆరాధించారో.. ఆ తర్వాత దశలో కాస్త ఒళ్లు చేసినా అంతే ఇష్టపడ్డారు. మీరు గమనించారో లేదో సావిత్రి కొంచెం వొళ్లు చేశాక తీసిన సినిమాల్లో 'క్లోజప్' షాట్‌లతోనే విజయవంతమైన సినిమాలను తీశారు. అంత ఆకర్షణీయమైన ముఖారవిందాన్ని నేనైతే ఇప్పటికి చూడలేదు. కేవలం ముఖకవళికలతోనే గొప్పగా నటించొచ్చు అని నిరూపించారు సావిత్రి. ఒక్క ముఖంలోనే కళ్లు, ముక్కు, పెదాలు, కనుబొమలు, కనురెప్పలు, నుదురు, బుగ్గలు, జుట్టు- నటనకు ఇన్ని సాధనాలున్నాయి. ఇవన్నీ అద్భుత నటనకు ఆయుధాలు.

అవసరమైన సందర్భంలో, అర్థవంతమైన సన్నివేశానికి వాటిని బాగా వాడుకున్నారు సావిత్రి. అందుకే.. తల్లిగా, చెల్లిగా, వదినగా ఏ పాత్ర వేసినా.. ఆ పాత్రకే ఒక గొప్పస్థానాన్ని తీసుకొచ్చారు. పాత సినిమాలు.. కొత్త తరం చూసినా కొత్త అనుభూతిని కలిగిస్తాయి. అందుకే అన్ని తరాలకు- 'ఎనీ టైమ్ సావిత్రి' అంటాను నేను. సావిత్రి చేసిన అన్ని పాత్రలను నేను ఇష్టపడి ఎంజాయ్ చేశాను. 'కన్యాశుల్కం'లోని మధురవాణి పాత్ర నా మనసులో మరింత గట్టిగా గుర్తుండిపోయింది. 'మిస్సమ్మ', 'మాయాబజార్' వంటి సినిమాలు మళ్లీ మళ్లీ చూడాలనిపించేందుకు సావిత్రే కారణం. నా సినిమాల మీద ఆమె ప్రభావం అంతగా లేదు కాని.. మనకు తెలియకుండానే గొప్ప నటి తాలూకు ప్రభావం అందరి మీదా ఉంటుంది.

సావిత్రి ఒక ఔషధం
- పూరి జగన్నాథ్
"మహానటి సావిత్రి గురించి ఒక డైరెక్టర్‌గా మాట్లాడే స్థాయి, వయసు కాదు నాది. ఒక వీరాభిమానిగా మాట్లాడమంటే మాట్లాడతాను. హైదరాబాద్‌కి వచ్చిన కొత్తల్లో సావిత్రిగారి ఇల్లు యూసఫ్‌గుడాలో ఉండేది అని ఎవరో చెప్పారు. అప్పటికి ఆ ఇంట్లో మరెవరో ఉన్నా...మాటిమాటికి ఆ ఇంటి దగ్గరకి వెళ్లి చూసేవాడ్ని. ఆ ఇల్లు, కాంపౌండువాల్, గేటు, చెట్లు..వీటినే పదేపదే చూస్తుండేవాడ్ని. ఆమెను చూడలేకపోయినా..ఆమె నివసించిన పరిసరాలు చూసే అదృష్టమైనా దక్కిందని ఆనందపడిపోయేవాడ్ని. 1960-70 లో వచ్చిన మ్యాగజైన్స్‌లో సావిత్రికి సంబంధించి వచ్చిన వ్యాసాలన్నీ నా దగ్గర భద్రంగా ఉన్నాయి. వాటిని మా నాన్న సింహాచలం సేకరించి ఉంచేవారు. నాన్నగారి రోజుల్లో సావిత్రిని ఇష్టపడనివారంటూ ఉండేవారు కారు. నాన్నకు సావిత్రి నటనంటే చాలా ఇష్టం.

'సావిత్రి ఉంటే చాలు ఏ బొమ్మయినా (సినిమా) చూడొచ్చురా...'అనేవారు. నా తరం వచ్చేటప్పటికి ఆ క్రేజ్ కొద్దిగా తగ్గింది. నా చిన్నప్పుడు...అనకాపల్లిలో మిస్సమ్మ సినిమా వేశారంటే నేను ప్రతిరోజు సెకెండ్‌షోకి వెళ్లిపోయేవాడ్ని. తోడు ఎవరూ వచ్చేవాళ్లు కాదు. 'రోజూ మిస్సమ్మనే ఏం చూస్తాంరా...' అనేవారు ఫ్రెండ్సంతా. ఆ సినిమాని ఎన్ని వందలసార్లు చూశానో. మామూలుగా అయితే సినిమా కథ తెలిస్తే... ఇక ఆ సినిమా చూడాలనిపించదు. అలాంటిది మిస్సమ్మ సినిమాని ఎన్నిసార్లు చూసినా..చూసిన ప్రతిసారి కొత్తగానే ఎందుకు తోస్తుందంటే ఆ క్రెడిట్ అంతా సావిత్రి అభినయానికి పోతుంది.

ఆమె జీవితం మనకు పాఠం..
ఎవరైనా నవ్వితే బాగుంటారు. కాని సావిత్రి ఏడ్చినా కూడా అందంగా కనిపిస్తుంది. అంటే ఏడ్పు కూడా అందంగా ఉంటుంది. అదే సావిత్రి గొప్పతనం. కోపాన్ని, అహంకారాన్ని, పొగరుని కూడా అందంగా, ఆకర్షణీయంగా చూపించగలదు. ఆమె నటన సంగతి పక్కన పెడితే...ఆ మొహంలో ఉన్న ప్రశాంతత మనకి మరెక్కడా కనిపించదు. సావిత్రి ఒక స్ఫూర్తి మాత్రమే కాదు, మెడిసిన్ కూడా. బాగా ఆందోళనగా ఉన్నప్పుడు ఆమె మొహాన్ని చూస్తే మన ఆలోచనలన్నీ మారిపోతాయి. సావిత్రి పక్కన ఎంతటి గొప్పనటుడున్నా...అందరి కళ్లు ఆమెనే చూస్తాయి. మరో గొప్ప విషయం ఏంటంటే...యాభైఏళ్లనాడైనా, ఈ రోజైనా కాలేజి చదువులు చదువుకునేవారికి వయసు ఎంత ఉంటుంది? పదహారేళ్ల నుంచి పాతికవరకూ ఉంటుంది. కాని సావిత్రి ముప్పై ఐదేళ్ల వయసులో, పైగా బొద్దుగా ఉండే పర్సనాలిటీతో నాలుగు పుస్తకాలు చేతిలో పట్టుకుని కాలేజి స్టూడెంటుగా నటించి మెప్పించింది. ఆ సీన్‌లో ఆమెలో అందరూ కాలేజి స్టూడెంటునే చూశారు తప్ప...ఆ పర్సనాలిటీకి కాలేజి స్టూండెంటు పాత్రేమిటని ఎవ్వరూ ప్రశ్నించలేదు. అలాంటి ఆలోచననే ఎవ్వరికీ రానివ్వలేదామె.

సెట్‌లో ఆమె అడుగుపెట్టగానే నిర్మాత, డైరెక్టరు మొదలు అందరూ ఆమెను విష్ చేసేవారట. హీరోయిన్ అనే పదానికి గౌరవాన్ని, హోదాని తెచ్చిన కళాకారిణి. ఆమెను చూసి నటన నేర్చుకున్నవారు బోలెడుమంది ఉన్నారు. అది మామూలే. కాని ఆమె నిజజీవితం అంతకన్నా గొప్పది. ఏ రూపాన్ని అయితే మనం ఆరాధించామో, ఏ వ్యక్తిత్వానికైతే సలామ్ చేశామో అవి ఆమె జబ్బుకు కూడా తల వంచకుండా నిలబడ్డాయి. మనిషి ఎంత కీర్తి గడించినా, ఎంత డబ్బు సంపాదించినా... చివరికి ప్రకృతి చెప్పినట్టు వినాల్సిందే. నలభై అయిదేళ్ల వయసులో మంచం పట్టిన సావిత్రి చివరిక్షణాలు అందరికీ జీవిత పాఠాలు. మనిషి జీవితం ఇంతేనా అనిపించింది అందరికీ. సావిత్రి మహానటి మాత్రమే కాదు... గొప్ప మనిషి కూడా. అం దుకే దశాబ్దాలు దాటినా... ఆమె గురించి తలవనివారు ఉండరు. అవకాశం రావాలే కాని గంటల తరబడి ఆమె గురించి చెప్పుకుంటూ పోగలరు. మీరు నాలాంటివాడ్ని కాదు... సావిత్రిగారి గురించి పల్లెటూళ్లలో అరవై డెబ్బై ఏళ్ల వయసున్నవారిని కూర్చోబెట్టి అడగండి. ఎన్ని విషయాలు చెబుతారో. వాళ్లంతా సావిత్రికి గుండెల్లో చిన్నసైజు గుడి కట్టుకున్న అభిమానులు.

నిశ్శబ్దంతో గుండెల్ని పిండేశారు!
- జాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ (క్రిష్)
సినిమా షెడ్యూల్‌లో చాలా బిజీగా ఉన్న జాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ గొంతు మహానటి గురించి మొదలు పెట్టగానే గంభీరంగా మారిపోయింది. రాధాకృష్ణ తీసిన 'గమ్యం', 'వేదం' ఎంత భిన్నమైన ముద్రను వేసుకున్నాయో.. సావిత్రి మీద ఆయన మాట్లాడిన నాలుగు మాటలు అంతే కొత్తగా అనిపించాయి.
"సావిత్రి వంటి నటి నభూతో నభవిష్యతి. అంతే..! ఆవిడ నటనను ఒక స్కేల్‌లో కొలవలేము. సినిమా స్క్రీన్ మీద అంత పెద్ద కళ్లతో ఆవిడ నటిస్తుంటే.. అదొక అద్భుతంగా ఫీలయ్యారు ప్రేక్షకులు. సావిత్రిగారు మన మధ్యలేకపోయినా 'దేవదాసు'లో పార్వతి, 'మాయాబజార్'లో శశిరేఖ, 'కన్యాశుల్కం'లో మధురవాణి.. వీళ్లంతా బతికే ఉన్నారంటే ఆవిడ నటనకు ఎంత ప్రాణం పోశారనుకోవాలి..?

ఆమె అన్ని తరాల నటులకు పాఠ్యగ్రంథం. చదివేకొద్దీ కొత్తగా అనిపిస్తుంటుంది. రియల్లీ షి యీజ్ ఎ లెజెండ్. సావిత్రిగారంటే అందరూ ఎందుకంత ఉద్వేగభరితులవుతారో చెప్పనా? స్వచ్ఛమైన ఆవిడ ముఖారవిందం. ఆ ముఖంలో ఆవిడ ఎక్కడా కనిపించదు. కేవలం నటనొక్కదాన్నే మనముందు ఉంచుతుంది. అదెలా సాధ్యమో.. నాకయితే ఇప్పటికీ అర్థం కాదు. అనిర్వచనీయమైన అద్భుతంగా తోస్తుందామె. మహానటి సావిత్రిగారి డైలాగ్ ఫ్లో, వాయిస్ మాడ్యులేషన్ గీత గీసినట్లు ఉంటాయి. ఇక అంగుళం అటు కాని ఒక అంగుళం ఇటు కాని ఉండవు. కొన్ని సన్నివేశాల్లో మాటల్లో పొదగలేని భావాలను పలికించాల్సి ఉంటుంది.

అలాంటి సన్నివేశాల్లో- నిక్షిప్తంగా, నిగూఢంగా, మౌనంగా.. ప్రేక్షకులకు చెప్పాల్సింది చెప్పగలగాలి. ఇది కత్తిమీద సాము. నటులుగా శిఖరస్థాయికి చేరుకున్నవారికే ఇది సాధ్యమవుతుంది. మన సినిమాలలో ఆ స్థాయికి సావిత్రిగారు చేరుకోగలిగారు. ఆవిడ చాలా సినిమాల్లో నిశ్శబ్దంతో కూడా హృదయాలను పిండేశారు. భావోద్వేగాలకు సావిత్రిగారిచ్చే 'స్వీట్ ఎమోషనల్ టచ్'కు ఆ రోజుల్లోనే కాదు, ఈ రోజుల్లో కూడా పడిపోని ప్రేక్షకులెవరుంటారు చెప్పండి. ఏళ్ల తరబడి ఆమె సినిమాలను నెమరువేసుకునే అభిమానులున్నారు. అందుకే 'ఆ సినిమాలో సావిత్రిగారు యాక్ట్ చేశారు' అంటూ మొదలుపెట్టిన చర్చను ఆపడానికి ఎవ్వరికీ మనసొప్పదు. అంత ఎమోషనల్ బాండ్‌ను క్రియేట్ చేయడం నటులకు సులువైన పని కాదు.

నటన సంగీతం లాంటిదే. తూకం వేసినట్లు ఎంత ఇంటెన్సిటీతో, ఎంత ఇంప్రెసివ్‌గా నటించాలో అంతే స్థాయిలో నటించాలి. ఆ సున్నితమైన రేఖను సావిత్రిగారొక్కరే తాకగలిగారు. ఆమె చిన్నప్పుడే నేర్చుకున్న కూచిపూడిని నటనకు జీనియస్‌గా మార్చుకోవడం అంకితభావాన్ని తెలియజేస్తుంది. నటనకు ఆవిడ వాడుకున్న మేజర్‌పార్ట్ 'ముఖం'. ఆమె ముఖారవిందాన్నే కేంద్రంగా చేసుకుని సినిమాలన్నీ వచ్చాయి. మీరు ఒకసారి గుర్తు చేసుకోండి. సావిత్రిగారిని తల్చుకుంటే ముందుగా ఆమె ముఖమే గుర్తుకొస్తుంది. ఇలా ఎంతసేపైనా చెప్పొచ్చు. నటనకు ఒక పరిపూర్ణతను తెచ్చిన ఆ మహానటి అనుభూతులకు, ముచ్చట్లకు ముగింపు పలకడం కష్టం.

అభినయ 'స్వరం'

సోలో
1. అందమె ఆనందం, ఆనందమే జీవిత మకరందం (బ్రతుకు తెరువు)
2. అంతా భ్రాంతియేనా, జీవితానా వెలుగింతేనా? (దేవదాసు)
3. వద్దురా కన్నయ్యా, ఈ పొద్దు ఇలు వదలి పోవద్దురా (అర్థాంగి)
4. ఏమిటో ఈ మాయా ఓ చల్లనిరాజా (మిస్సమ్మ)
5. రారోయి మా ఇంటికి మామా మాటున్నదీ (దొంగరాముడు)
6. ఆనందం అర్ణవమైతే, అనురాగం అంబరమైతే (కన్యాశుల్కం)
7. ఓహో మేఘమాలా నీలాల మేఘమాలా (భలేరాముడు)
8. అహనా పెళ్లంట, ఓహొనా పెళ్లంట (మాయాబజార్)
9. తెలియని ఆనందం నాలో కలిగనదీ ఉదయం (మాంగల్యబలం)
10. చెంగు చెంగునా గంతులు వేయండి (నమ్మినబంటు)
11. సరియా మాతో సమరాన నిలువగలడా! (దీపావళి)
12. నీ చెలిమీ నేడె కోరితినీ, ఈ క్షణమే ఆశ వీడితినీ (ఆరాధన)
13. నీ లీల పాడెద దేవా ... (మురిపించే మువ్వలు)
14. ఏమండోయ్ శ్రీవారూ ఒక చిన్న మాట (మంచి మనసులు)
15. అలిగిన వేళనే చూడాలీ (గుండమ్మకథ)
16. చదువురాని వాడవనీ దిగులు చెందకు (ఆత్మబంధువు)
17. వినిపించని రాగాలే (చదువుకున్న అమ్మాయిలు)
18. సఖియా వివరించవే (నర్తనశాల)
19. ఇది చల్లని రేయైనా ... (పూజాఫలం)
20. నీవులేక వీణా పలుకలేనన్నదీ (డాక్టర్ చక్రవర్తి)
21. కన్నయ్యా నల్లని కన్నయ్యా (నాదీ ఆడజన్మే)
22. అల్లారు ముద్దు కదే అపరంజీ ముద్ద కదే (మనసే మందిరం)
23. నిన్ను చూడనీ నన్ను పాడనీ (మనుషులు మమతలు)
24. నీ ధర్మం, నీ సంఘం, నీ దేశం నువు మరవద్దు (కోడలు దిద్దిన కాపురం)
25. మనసే కోవెలగా, మమతలు మల్లెలుగా (మాతృదేవత)
26. ఎంత బాగా అన్నావు ఎవ్వరు నేర్పిన మాటరా (అమ్మమాట)
27. గోరింటా పూచింది కొమ్మా లేకుండా (గోరింటాకు)

యుగళగీతాలు

28. చెలిమి లేదు చెలియ లేదు (దేవదాసు)
29. రావోయి చందమామా, మా వింతగాథ వినుమా (మిస్సమ్మ)
30. చిగురాకులలో చిలకమ్మా (దొంగరాముడు)
31. ఆడుతు పాడుతు పనిచేస్తుంటే (తోడికోడళ్లు)
32. చూపులు కలిసిన శుభవేళా (మాయాబజార్)
33. వాడిన పూలే వికసించెనె (మాంగల్యబలం)
34. ఎచటినుండి వీచెనో ఈ చల్లని గాలీ (అప్పుచేసి పప్పుకూడు)
35. ఎంతమంచి వాడవురా ఎన్నినోళ్ల్ల పొగడుదురా (నమ్మినబంటు)
36. కలగా కమ్మని కలగా, మన జీవితాలు మనవలెగా (శ్రీవెంకటేశ్వర మహత్యం)
37. తీరెను కోరిక తీయతీయగా (కుంకుమరేఖ)
38. ఓ రంగయో పూల రంగయో (వెలుగు నీడలు)
39. ముద్దబంతి పూలు బెట్టి, మొగిలిరేకుల జడను చుట్టి (కలసి ఉంటే కలదు సుఖం)
40. నన్ను వదలి నీవు పోలేవులే (మంచిమనసులు)
41. వేషము మార్చెను, భాషను మార్చెను (గుండమ్మకథ)
42. ఎందుకో సిగ్గెందుకో (సిరిసంపదలు)
43. చందురుని మించు అందమొలికించు (రక్త సంబంధం)
44. అనగనగా ఒకరాజు అనగనగా ఒకరాణి (ఆత్మబంధువు)
45. హిమగిరి సొగసులు మురిపించును మనసులు (పాండవ వనవాసం)
46. సాగేను జీవిత నావా, తెరచాప లేక ఈ త్రోవ (తోబుట్టువులు)
47. నా పాట నీ నోట పలకాల సిలకా (మూగమనసులు)
48. కనులు కనులతో కలబడితే (సుమంగళి)
49. కన్నుల్లో మిసమిసలు కనిపించనీ (దేవత)
50. కాలం కాని కాలంలో కోయిల కూతలెందుకనో (అప్పుచేసి పప్పుకూడు)
కూర్పు: గొరుసు

సినీమా( య )

2011-12-23T03:31:00.000-08:00

విశ్వ యశస్వి ... యస్వీఆర్

2011-12-18T03:16:00.000-08:00

మీసం మెలేసి, కనుబొమలు ముడేస్తే యస్వీఆర్ ముందు అంతా బలాదూర్.
భోజరాజు... రాజరాజు... ఏ వేషం కట్టినా యశస్వీయార్ అనే కితాబు ష్యూర్.
‘బానిసలకింత అహంకారమా’ అంటూ ఈసడిస్తే ఆ నటనకు అంతా బానిసలు.
కౌరవులను కట్టగట్టి చుట్టబెట్టకున్న నా ప్రతిభ ఏల...
అంటే హైహై నాయకా అంటూ జయజయధ్వానాలు.
ఆ యశస్వీరంగారావు జీవితచరిత్ర.....

అగ్గిపెట్టుందా?
ఉంది.
ఉంటే సరిపోదు. సిగరెట్ ఉండాలి.
ఉంది.
ఏది పడితే అది సిగరెట్ ఐపోదు. బర్కిలీ ఉండాలి.
బర్కిలీనా?! బర్కిలీలో ఏముంది?
ఉన్నదంతా అందులోనే! ఉన్నవారంతా అందులోనే.
ఏముంది? ఎవరెవరు ఉన్నారు?
దమ్ముంది. ధీమా ఉంది. డోంట్ కేర్ ఉంది. కంసుడు, కీచకుడు, రావణుడు, దుర్యోధనుడు, నరకాసురుడు... ఇంకా... సున్నం రంగడు ఉన్నాడు.

దమ్ము, ధీమా సరే! ఈ కంసుడు, కీచకుడు అండ్ కంపెనీ ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు?
ఎక్కడి నుండో రారు. నోట్లో బర్కిలీ పెట్టుకోచాలు. రింగరింగ రింగరింగ రింగ రింగారే అంటూ పుట్టుకొచ్చేస్తారు.
రియల్లీ! ఏమిటి గ్యారెంటీ?
సిగరెట్లకీ, యస్వీరంగారావుకీ గ్యారెంటీలు, వారెంటీలు, ఎక్స్‌పైరీ డేట్‌లు ఉంటాయా?
యస్వీరంగారావా?! మధ్యలో ఆయన ఎందుకు వచ్చారు?
ఎందుకంటే - యస్వీఆర్ లేకుండా మనకు కంసుడు లేడు. కీచకుడు లేడు....
ఆగాగు... గుర్తొచ్చింది..... బర్కిలీ సిగరెట్ కూడా లేదు! అవునా?!
********

చలనచిత్రరంగపు ఎన్నిక - బర్కిలీ!
విశ్వనట చక్రవర్తి యస్వీరంగారావు మాంచి స్వింగ్‌లో ఉన్నప్పుడు, రింగులు రింగులుగా సినిమా రీళ్లను వదులుతున్నప్పుడు... పత్రికల్లో వచ్చిన కమర్షియల్ యాడ్ ఇది!
‘‘బర్క్‌లీ త్రాగడం నాకు మహదానందదాయకం. దానిలో ఉండే పొగాకు కమ్మని రుచి కలిగి, సాఫీగా ధారాళమైన పొగ వస్తుంది’’ - యస్వీఆర్!
ప్రకటన కింద ఆయన ఫొటో ఉంటుంది. భుజం మీద షాల్, నల్లటి కళ్లద్దాలు, నోట్లో సిగరెట్. ఏమి రాజసం!
‘కమ్మని రుచి, ధారాళమైన పొగ’ అనే ట్యాగ్‌లైన్‌తో ప్రకటన పూర్తవుతుంది.
పొగ తాగుతున్నది (తాగుతున్నట్లు కనిపిస్తున్నది) యస్వీఆర్ ఒక్కడే కదా! టోటల్‌గా చలనచిత్రరంగపు ఎన్నిక అంటారేమిటి సిగరెట్ కంపెనీవాళ్లు.
సింపుల్ ఆన్సర్. అప్పట్లో చలనచిత్ర రంగం అంటే యస్వీరంగారావే! హోల్ మొత్తం ఆయనే. హీరోలకు లేని క్రేజ్, ఇమేజ్ ఆయనకు ఉండేవి. ఆయన లేని సినిమా... ప్రయారిటీలో ఓ పక్కన పడి ఉండేది. అందుకే బర్క్‌లీ ఆయన వెంట పడింది. ఆనాటి యూత్‌కి జర్క్‌లిచ్చింది.
కుర్రకుంకల సంగతి తెలిసిందే! ఏఎన్నార్‌లా ఇన్‌షర్ట్ చేసుకుని, నెక్ దగ్గర బటన్ పెట్టుకుని బుద్ధిమంతుడిలా కనిపించడంలో వారికి కిక్ ఉండదు. కత్తులరత్తయ్యలానో, రౌడీ రంగడిలానో రెండు తిట్టి, నాలుగు పొడిపించుకోవాలి. అప్పుడే మజా!
యస్వీఆర్ తెలుగుతెరపై పెద్ద అడిక్షన్. అందుకే ఈ స్టోరీ ఇలా దట్టంగా, ధారాళంగా బిగిన్ అయింది!
********

నిజానికి సామర్ల వెంకట రంగారావు (యస్వీఆర్) బయోగ్రఫీని గంగారత్నమ్మ ఒడిలోంచి ప్రారంభించాలి. అక్కడ కాదు అనుకుంటే బడిలోంచి మొదలుపెట్టాలి. ఒడి, బడి... రెండూ ఉన్నది మద్రాసులోనే కాబట్టి, ముందుముందు కథ... వెనకా ముందూ అవుతున్నప్పుడు అటువైపు వెళ్లొచ్చు. ముందైతే - ఏలూరుకి, జెంషెడ్‌పూర్‌కి వెళ్లాలి. ‘యంగ్ రంగడు’ వేషాల కోసం మీసాలు తడుముకున్న రంగస్థలాలవి.

ఉంటున్నది మద్రాసులో కదా. యస్వీఆర్‌కి ఏలూరులో ఏం పని? ఏలూరుకు ముందు.. యస్వీఆర్ ఆ బెల్టులో ఊళ్లనీ చదివేశాడు! మద్రాసులో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. అయ్యాక ఇంటర్ కోసం వైజాగ్ వెళ్లాడు. డిగ్రీ కోసం కాకినాడ వెళ్లాడు. చుట్టాలకు ఆశ్చర్యం! మద్రాసులో నాయనమ్మ దగ్గర ఉన్నప్పుడు అక్షరం మెతుకును ముట్టనివాడు ఇప్పుడేమిటీ పుస్తకాలను పురుగులా తినేస్తున్నాడని!! ఇంటర్‌లో మిసెస్ ఎ.వి.యన్. కాలేజీలో మొత్తం నలభై ఐదుమంది పరీక్షకు అటెండ్ అయితే, పాసయింది యస్వీఆర్ ఒక్కడే. అది రెండో ఆశ్చర్యం. బంధుమిత్రులు, సన్నిహితులు సకుటుంబ సమేతంగా ఇంత ఎక్స్‌ప్రెషన్ ఇవ్వడానికి కారణం... యస్వీఆర్ ఎప్పటికైనా మధ్యలోనే పుస్తకాలు మూసి, నాటకాల ట్రూపుల్లో కలిసిపోతాడని అనుకోవడం! ఆ అనుకోవడానికి చిన్న బ్యాక్‌గ్రౌండ్ ఉంది.

మద్రాసు హిందూ స్కూల్లో... ఫస్ట్ టైమ్ స్టేజీ ఎక్కాడు యస్వీఆర్. వయసు పదిహేను. వేసింది చిన్న వేషం. మాంత్రికుడి అసిస్టెంట్ క్యారెక్టర్. షో అయ్యాక హెడ్‌మాస్టర్ వచ్చి ‘‘ఒరే రంగా... నువ్వు నువ్వేరా’’ అన్నారు. ఫ్రెండ్స్ వచ్చి మెచ్చుకోళ్లతో పిడిగుద్దులు గుద్దారు. యస్వీఆర్‌కు మతిపోయింది. ఈ మాత్రానికేనా! అనుకున్నాడు. పెద్ద పాత్ర వేస్తే, ఇంకా బాగా చేస్తే! అదీ మొదలు. స్కూల్లో నాటకం పడిందంటే ఈ మూలో, ఆ మూలో యస్వీఆర్ నటన పండిందనే. స్టేజి దిగి రాగానే అంతా వచ్చి చుట్టూ పోగయ్యేవారు. అప్పుడర్థమయింది యస్వీఆర్‌కి... తను వెళ్లవలసిన దారేదో!

అప్పటికే ఆ దారిలో ఉద్దండులు ఉన్నారు. బళ్లారి రాఘవాచార్యులు, స్థానం నరసింహారావు, పారుపల్లి సుబ్బారావు, డి.వి.సుబ్బారావు, డాక్టర్ గోవిందరాజుల సుబ్బారావు! వారిని ఫాలో అవుతున్న పిండాలూ ఉన్నాయి. యస్వీఆర్‌ది ఇంకా అండ దశే. ఓసారి ఊళ్లో ఆంధ్రనాటక కళాపరిషత్తు ఉత్సవాలు జరుగుతున్నాయి. అక్కడికి వెళ్లి ఉద్దండుల యాక్షన్ చూసి, ఆ యాక్షన్‌కు వచ్చిన చప్పట్ల రియాక్షన్ చూసి - ఆ రాత్రి నిద్రపోలేదు యస్వీఆర్. తర్వాత కొన్ని రోజుల వరకూ నిద్రపోదలచుకోలేదు. స్టేజి ఆర్టిస్టయి జనాన్ని మెప్పించాలని కలలు గన్నాడు.

కలల్ని నిజం చేసేందుకు ఇంట్లో ఆల్రెడీ అలాంటి కలల్నే నిజం చేసుకున్నవారెవరైనా ఉండిఉంటే పెద్దగా కష్టపడే పని ఉండదు. వాళ్లే మనకోసం కలల్ని కని, వాటిని పొదిగి, ప్రాణం పోసి పెడతారు. ఈ అదృష్టం చాలామందికి ఉండదు. యస్వీఆర్‌కీ లేదు. కానీ అతడిప్పుడు తక్షణం చెయ్యవలసిన పని... కలలు కనడం ఆపి కాలేజీకి వెళ్లడం! వెళ్తున్నాడు కానీ నాటకాలు చూస్తున్నాడు. వెళ్తున్నాడు కానీ ఇంగ్లీషు సినిమాలు చూస్తున్నాడు. తను చూసిన మొదటి సినిమాలు యస్వీఆర్‌కు బాగా గుర్తు. తెలుగులో లవకుశ, హిందీలో అఛూత్‌కన్య, తమిళంలో అంబికాపతి. ఏ నటుడినీ, ఏ థియేటర్‌నీ, ఏ భాషనూ వదిలిపెట్టలేదు యస్వీఆర్. హిందీలో శాంతారామ్, బెంగాలీలో దేవకీబోస్ ఆ వయసుకు అతడికి నచ్చిన డెరైక్టర్లు.
********

యస్వీఆర్ చదువు గురించి అందరికన్నా ఎక్కువ బెంగపడింది నాయనమ్మ గంగారత్నమ్మ! తన ఒడిలో పెంకు విడిచిన పసిగుడ్డు ఏ డాక్టరో, ఇంజినీరో అయితే చూసి మురిపెం తీరా మెటికలు విరుచుకోవాలని ఆమె ఆరాటం. యస్వీఆర్ జన్మనక్షత్రం అశ్విని. ఆ నక్షత్రంలో పుట్టినవారు స్వశక్తితో ఎదిగి వంశానికి పేరుప్రతిష్టలు తెస్తారని విన్న సంగతే కానీ, తన మనవడు నాటకాల ద్వారా తెచ్చే గౌరవాన్ని ఆమె కోరుకోలేదు. యస్వీఆర్ తండ్రి కోటేశ్వరనాయుడు ఎక్సయిజ్ ఇన్‌స్పెక్టర్. తాత కోటయ్య నాయుడు డాక్టర్. నూజివీడు ఆసుపత్రిలో పేరున్న సర్జన్. మేనమామ బడేటి వెంకటరామయ్య పొలిటికల్ లీడర్ కమ్ లాయర్. ఇంతమంది మహామహులున్న కుటుంబం ఒక నటుడిని తమ మధ్యలోకి రానిస్తుందా? వంశాంకురాన్ని తమ చేతుల్లోంచి జారనిస్తుందా?
యస్వీఆర్ పుట్టింది నూజివీడులో. తండ్రికి ఉదయానికో బదిలీ, సాయంత్రానికో బదిలీ! ఆ బదిలీల వల్ల యస్వీఆర్ బాల్యం కూడా నూజివీడు నుంచి మద్రాసు బదిలీ అయింది. నాయనమ్మ దగ్గర సెటిల్ అయింది. కొన్నేళ్ల తర్వాత విధి ఈ నాయనమ్మను, మనవడినీ మద్రాసు నుంచి ఏలూరు బదిలీ చేసింది. రంగారావు మేనమామ (నాగరత్నమ్మ అల్లుడు) బడేటి వెంకటరామయ్య చనిపోయాక, కూతురుకు కొన్నాళ్లు తోడుగా ఉండడం కోసం మనవడిని తీసుకుని ఏలూరు చేరారు నాగరత్నమ్మ.
యస్వీఆర్ ఏలూరులో నాయనమ్మ దగ్గర కుదురుగా కూర్చున్నది తక్కువ. నాటకాల కొంగు పట్టుకుని తిరిగింది ఎక్కువ.
కాకినాడలో ‘యంగ్ మెన్స్ హ్యాపీ క్లబ్’ అని ఓ నాటకాల కంపెనీ ఉంది. అందులో చేరి.. ఊర్లు, టూర్లు తిరిగాడు యస్వీఆర్. అప్పటికి అతడి వయసు ఇరవై రెండు. మనిషి రివటలా ఉండేవాడు. మొహం లేతగా ఉండేది. దానికి లేనిపోని గాంభీర్యం అంటి ఉండేది. పాత్రలు దొరకాలి కదా. అందుకే ఆ పెట్టుడు క్రౌర్యాలు, కరకుదనాలు!
క్లబ్బు మెంబర్‌గా ఉన్నప్పుడు యస్వీఆర్‌కి రేలంగి పరిచయ భాగ్యం కలిగింది. అక్కడే అంజలీ దేవీ, అక్కడే బి.ఎ.సుబ్బారావు, అక్కడే ఆదినారాయణరావు ఎదురై.. నాలుగు మాటలు చెప్పారు. నటనపై ఉత్సాహం కలిగించారు. వాక్చాతుర్యం ఉంటే మనిషి ఎక్కడైనా నెగ్గుకురాగలని యస్వీఆర్ తెలుసుకున్నాడు. వేషాల కోసం ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టాడు.
ఏదీ లేనప్పుడు ఏదో ఒకదానితో అడ్జెస్ట్ అయిపోవడం జీవితంలో ఒక ఫిలాసఫీ. యస్వీఆర్ ఆ ఫిలాసఫీకి తన పీకను అప్పజెప్పలేదు. చేయాలనుకున్న పాత్రనే చేశాడు. ఇష్టం లేని పాత్రను ‘చెయ్యను’అని చెప్పడం నేర్చుకున్నాడు.

కాకినాడలో ఉన్నప్పుడు యస్వీఆర్ ... ‘పీష్వా నారాయణరావు’ అనే నాటకంలో ఏరికోరి పండు ముదుసలి పాత్రను చేశాడు. రెండుపదులు దాటిన ఒక యువకుడు అరవై ఏళ్ల పాత్రను టేకప్ చెయ్యడం, మెప్పించడం అప్పుడొక వండర్! పెద్దపెద్ద వాళ్లు కీర్తించారు. మంచి భవిష్యత్తు ఉందని దీవించారు. షేక్‌స్పియర్ నాటకాల్లోని పాత్రల్నయితే ఉన్నవి ఉన్నట్లు పుస్తకాల్లోంచి, స్టేజి మీదకు దింపేసేవాడు యస్వీఆర్.
కానీ ఏం లాభం? ఇంత టాలెంట్ కూడా కుటుంబ సభ్యుల్ని మెప్పించలేకపోయింది. నాటకాలకు వారిని ఒప్పించలేకపోయింది. ఒక్కపైసా ఇప్పించలేకపోయింది!
********

బియ్యస్సీ అయ్యాక యస్వీఆర్ ముందున్న ఆప్షన్ యమ్మెస్సీ.
చదువా? నాటకాలా? చదువుతూ నాటకాలా? నాటకాలు వేస్తూ చదువా?
‘ఇవే వీ వద్దు. హాయిగా ఉద్యోగం చెయ్యండి’’ అన్నాడు చొలెనర్ అనే ఫైర్ ఆఫీసర్! ఆయన యస్వీఆర్ అభిమాని. యస్వీఆర్ నటన చూసి, విగ్రహం చూసి ఫ్లాట్ అయిన మనిషి. ఆయన వైపు ఆసక్తిగా చూశాడు యస్వీఆర్.
‘‘మీ గురించి తెలుసుకున్నాను. మీలో ఫైర్ ఉంది. ఫైర్ ఆఫీసర్‌కి కావలసినవన్నీ ఉన్నాయి. చదువు, హైట్, ఫిజిక్. మా డిపార్ట్‌మెంట్‌లో చేరడం మంచి ఐడియా. కాదంటారా?’’ అన్నాడు చొలెనర్.
ఆలోచనలో పడ్డాడు యంగ్ అండ్ ఎనర్జిటిక్ యస్వీఆర్. ఉద్యోగంలో చేరితే యమ్మెస్సీ ఉండదు. ఉద్యోగం వద్దనుకుంటే యమ్మెస్సీ ఉన్నా, సంపాదన సున్నా కావచ్చు. పైగా ఇప్పుడొస్తున్నది ప్రభుత్వ ఉద్యోగం. ఏజ్ బార్ అయ్యాక ఎంత చదువుండీ, ఫిజిక్ ఉండీ వేస్ట్. చేతిలో ఉద్యోగం ఉంటే ఎన్ని యమ్మెస్సీలైనా చదువుకోవచ్చు. ఎన్ని వేషాలైనా వెయ్యొచ్చు.
ఫైర్ ఆఫీసర్ ఉద్యోగానికి అప్లై చేశాడు యస్వీఆర్. కొన్నాళ్లకే మద్రాసు నుంచి పిలుపు. వెంటనే ట్రైనింగ్‌కి రమ్మని!
మూడు నెలల తర్వాత - యస్వీఆర్ ఫైర్ ఆఫీసర్! మొదట బందరులో పోస్టింగ్. ఆ తర్వాత విజయనగరానికి ట్రాన్స్‌ఫర్. అక్కడ నిద్రలేచాడు యస్వీఆర్ లోని నటుడు! టెన్ టు ఫైవ్ మంటల్లోంచి తనను బయటికి లాగమని హాహాకారాలు చేస్తున్నాడు ఆ నటుడు!
ఫైర్ ఆఫీసర్‌కి ఎంత పని ఉంటుంది? ఎంతసేపని ఉంటుంది? ఆఫీస్‌లో ఉండి చేసేది లేదు. రెండుమూడు నాటకాలు చేసుకునో, చూసుకునో వచ్చేందుకూ లేదు!
తపనని ఆర్పలేని ఫైరింజన్ అయిపోయింది ఉద్యోగం.
సరిగ్గా ఆ టైమ్‌లో - బయటి నుంచి మరో ఫైరింజన్ చప్పుడు వినిపించింది యస్వీఆర్‌కు! అది అతడి కోసమే వచ్చింది. అతడి లోపలి మంటల్ని ఆర్పడానికే వచ్చింది.

‘వరూధుని’ సినిమాలో ప్రవరాఖ్యుడి వేషం వెయ్యాలి. కుదురుతుందా అని కాలింగ్ బెల్!
ఎందుకు కుదరదూ అంటూ ఉద్యోగంలోంచి ధడేల్మని కిందికి దూకాడు యస్వీఆర్. వరూధిని సినిమా తీయబోతున్నది యస్వీఆర్ బంధువు రామానందం. గ్యారెంటీ ఆఫర్. వేషానికి వచ్చే రెమ్యునరేషన్ నెలకు రెండు వందల యాభై రూపాయలు. చాలు అన్నాడు. చలో సేలం అన్నాడు. షూటింగ్ సేలంలో.
మనసు హ్యాపీగా ఉంది. సొంతగూటికి చేరుకున్నట్లుగా ఉంది. ఫైర్ ఆఫీసర్ ఉద్యోగం తప్ప లోకంలో ఏ పనైనా చెయ్యగలనన్నంత దూకుడుగా ఉన్నాడు.
కానీ తను వెయ్యబోతున్న పాత్రలోనూ ఫైర్ ఉందన్న సంగతిని యస్వీఆర్ మర్చిపోయాడు! గుర్తొచ్చేసరికి హతాశుడయ్యాడు. వరూధిని ఫైర్ రాజేస్తుంటుంది. మనవాడు దానిని ఆర్పుకుంటూ ఉండాలి. అదంతా అల్లసాని పెద్దన రొమాన్స్. ఒంటిని దహించి వేసే సెల్యులాయిడ్ సెడ్యూజింగ్. మనుచరిత్రలో ముఖ్యమైన పాయింట్లు తీసుకుని దాసరి తిలకం (వరూధుని) అనే పిల్లని యస్వీఆర్ మీదకి పిడుగులా వదిలారు రామానందం!

నాటకాలలో స్త్రీ పాత్రలను కూడా పురుషులే వేస్తారు. ఇక్కడ నేరుగా ఒక స్త్రీతో కలిసి చెయ్యడానికి యస్వీఆర్ గడగడలాడాడు. చెమటలు పట్టాయి. తొలిచిత్రంతోనే ఇంత పెద్ద పరీక్షా!
షూటింగ్ పూర్తయింది. యస్వీఆర్ పరీక్ష నెగ్గాడు. సినిమా ఫట్ అంది.
‘వరూధిని’ హిట్ అయి ఉంటే హీరోగా యస్వీఆర్ ఒక వెలుగు వెలిగేవాడా? ఏమో!
ఇంతకీ వరూధినిలో దెబ్బకొట్టిందేమిటి? యస్వీఆర్ ఫేసా? హీరోగా అతడికి ఫేస్‌వాల్యూ లేదా? ‘అవును, కాదు’ అని అతడి కెరీర్ తేల్చిచెప్పలేదు. యస్వీఆర్ రెండొందలకు పైగా చిత్రాలలో నటించారు. చాలావాటిల్లో అతడు హీరో కాదు.
అయితే - హీరోగా చేయకుండా, హీరోలను బీట్ చేసేంత పేరును వెనకేసుకున్న నటుడు యస్వీరంగారావు.
********
భార్యాపిల్లలతో...
వరూధుని యస్వీఆర్‌ను ఎంతగా ప్రయత్నించి మీదకు లాక్కుందో, ఒక్క ఫెయిల్యూర్‌తో యస్వీఆర్‌కు అంతగా దూరం జరిగారు దర్శకనిర్మాతలు.
ఆఫర్‌లు లేవు. తిన్నావా అని అడిగినవారు లేదు. ఉన్నావా అని ఒళ్లు తాకి పరామర్శించినవారు లేరు. ఆ సమయంలో... లీలావతి గనుక తన జీవితంలోకి రాకుంటే, యస్వీఆర్ పూర్తిగా నిస్పృహలోకి వెళ్లిపోయేవారు. లీలావతి ఆయన మేనమామ కూతురు. జెంషెడ్‌పూర్‌లో ఉద్యోగం రాగానే అల్లుడికి పిల్లనిచ్చారు అత్తగారు.
టాటా కంపెనీలో బడ్జెట్ అసిస్టెంట్ యస్వీఆర్. బుద్ధిగా ఉద్యోగం చేసుకుంటున్నాడు. అక్కడి ఆంధ్రా అసోసియేషన్‌కు కర్ణుడు, దుర్వాసుడు వగైరా పాత్రలు వేసిపెడుతున్నాడు.
లైఫ్ పర్వాలేదు, నాట్ బ్యాడ్ అని సర్దుకుపోతున్నాడు. అప్పుడు ఆడుకుంది విధి అతడితో అసలైన ఆట. తొలాట, రెండో ఆట, మూడో ఆట, శివరాత్రికి ఒక టిక్కెట్టు మీద ఆడే మూడు ఆటలు... అన్నీ వరసపెట్టి ఆడింది.

స్టార్ట్ ఇమీడియెట్లీ. నీ కోసం ఇక్కడ ‘పల్లెటూరి పిల్ల’ ఎదురుచూస్తోంది - ఒక మధ్యాహ్నం యస్వీఆర్‌కి ఉత్తరం. ఇమీడియెట్‌గా స్టార్ట్ కావడం ఎక్కడికంటే మద్రాస్‌కి. ఎందుకంటే ‘పల్లెటూరి పిల్ల’ సినిమాలో విలన్ వేషం వెయ్యడానికి. ఆ ఉత్తరం వేసింది డెరైక్టర్ బి.ఎ.సుబ్బారావు. మైగాడ్ మళ్లీ సినిమా ఛాన్స్! ఈసారి నిరూపించుకోవాలి అనుకోలేదు యస్వీఆర్. నిలదొక్కుకుంటే బావుండనుకున్నాడు. అప్పటికే అనేకసార్లు నిరూపించుకున్న నటుడు మరి!
ఉద్యోగానికి సెలవుపెట్టి, హోల్డ్ ఆల్ సర్దుకుని బయల్దేరాడు.
‘స్టార్ట్ ఇమీడియెట్లీ’ అని ధవళేశ్వరం నుంచి టెలిగ్రామ్! నాన్నగారు పోయారు రమ్మని!! ఉద్యోగానికి రిజైన్ చేసి, తండ్రి అంత్యక్రియలు జరిపించి, అప్పుడు మద్రాసు వెళ్లారు యస్వీఆర్.
బ్యాడ్ లక్. పల్లెటూరి పిల్లను మరో విలన్ ఎ.వి. సుబ్బారావు ఎగరేసుకుపోయాడు! బాధపడకోయ్ అని ఓదార్చారు బి.ఎ.సుబ్బారావు. అందులోనే చిన్న పాత్ర ఇచ్చారు. యస్వీఆర్ ఆకాశంలోకి చూశాడు. తన చేతి రేఖల్ని చూసుకున్నాడు. నుదిటిరాత కనిపించదు కదా!

విధి అక్కడితో ఆగిపోలేదు. ఎల్వీ ప్రసాద్ ‘ద్రోహి’ అనే సినిమా తీస్తున్నాడు. అక్కడికెళ్లి ట్రై చెయ్ అంది. వెళ్లాడు. ‘‘అరెరె.. ఇంతకు ముందే రాళ్లబండి కుటుంబరావుకు వేషం ఫిక్స్ అయిందే’’ అన్నారు ఎల్వీ.

విధి మళ్లీ ప్రత్యక్షమైంది. మరేం పర్వాలేదు. నటి కృష్ణవేణి ‘మనదేశం’ నిర్మిస్తోంది. మొయ్యడానికి ఇటుకలున్నాయేమో వెళ్లి అడుగు అంది. తీపులెక్కిన కాళ్లను నొక్కుకుంటూ పరుగెత్తాడు యస్వీఆర్. అప్పటికే నాగయ్య, సి.హెచ్.నారాయణరావు, ఎన్టీ రామారావు బుక్కయిపోయారు. ఆ సినిమాకు కూడా ఎల్వీ ప్రసాదే డెరైక్టర్. యస్వీఆర్‌ని గుర్తుపట్టి పోనీలే పాపం అని అందులోనే చిన్నవేషం ఇచ్చారు.

ఈసారి విధి యస్వీఆర్‌ని పుల్లయ్యగారి దగ్గరికి పంపింది. అప్పుడాయన ‘తిరుగుబాటు’ చేస్తున్నారు. అందులో దొరికిందీ చిన్న ముక్కే! ఇక్కడితో విధి ఆట ఆగిపోలేదు. యస్వీఆర్‌ని అటు నుంచి ఇటు, ఇటు నుంచి అటు పరుగులు పెట్టిస్తూనే ఉంది. యస్వీఆర్ అలసిపోయాడు. ఆ అలసట ఎల్వీ ప్రసాద్‌కి కనిపించింది. తన గురువు హెచ్.ఎం.రెడ్డి ‘నిర్దోషి’ సినిమా తీస్తుంటే వెంటబెట్టుకెళ్లాడు. ఈ పొడగరికి, బలాఢ్యుడికి మంచి రోల్ ఉంటే ఇవ్వండని అడిగాడు. రెడ్డిగారు యస్వీఆర్‌ని కింది నించి పైదాకా చూశారు. విలన్‌గా పనికొస్తాడని అనుకున్నారు. కానీ అప్పటికే ముక్కామల కృష్ణమూర్తి విలన్‌గా బుక్కై ఉన్నారు.

‘‘ఇంకోసారి చూద్దాం. డోంట్ వర్రీ’’ అన్నారు రెడ్డిగారు.
మౌనంగా బయటికి నడిచాడు యస్వీఆర్.
ఆ సాయంత్రం ఒక్కడే చాలాసేపు ఏకాంతంగా ఉండిపోయాడు. ఇంట్లో వాళ్లు, వీధిలో వాళ్లు, స్నేహితులనుకున్నవాళ్లు... ఒక్కొక్కరూ అంతరాత్మ వేషంలో వచ్చి తలా ఒక మాట అని పోతున్నారు.
మనిషివైతే ఇంకోసారి సినిమాల్లో వేషాల కోసం వాళ్ల కాళ్లు వీళ్ల కాళ్లు పట్టుకోవు - ఇదీ ఆ మాటల సారాంశం.

మళ్లీ ఏదో ఒక ఉద్యోగంలో చేరి ‘మనిషి’ కావడం యస్వీఆర్‌కి ఇష్టం లేదు. నటుడిగా నిలబడాలి. అదీ కృతనిశ్చయం. మద్రాసులోనే కోరమీసాలతో, చురకత్తి చూపుతో, చేతికర్రతో, ముఖంపై గాటుతో జీవితాన్ని ఎదుర్కోవాలని డిసైడ్ అయ్యాడు.
యస్వీఆర్ బయోగ్రఫీలో ఇది ఇంటర్వెల్!
*********

కొన్ని జీవితాలను మలుపు తిప్పడానికే కొన్ని సంస్థలు భూమిపూజ జరిపి బోర్డు వేలాడదీస్తాయేమో! నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి ‘విజయా ప్రొడక్షన్స్’ పెట్టి, తొలి చిత్రం ‘షావుకారు’ను మొదలుపెట్టినప్పుడు యస్వీఆర్‌కు అందులో ఎంట్రీ దొరికింది. పాత్ర : సున్నపు రంగడు. రికమెండేషన్ : ఎల్.వి.ప్రసాద్.
సినిమా పూర్తయ్యాక - ప్రివ్యూలో తెరమీద నుంచి విజయా అధిపతుల దృష్టిలోకి వచ్చిపడ్డాడు యస్వీఆర్. తర్వాతి చిత్రం ‘పాతాళభైరవి’లో మాంత్రికుడి వేషం ఇచ్చారు. సినిమా విడుదలై ఆంధ్రదేశాన్ని కుదిపేసింది. యస్వీఆర్ ఆరాధ్య మాంత్రికుడయ్యాడు. ఇంటికో యస్వీయార్ తయారై ‘సాహసం సాయరా డింభకా’ అంటున్నాడు! ఆ తర్వాత సినిమాల్లో కూడా యస్వీఆర్ కతలు పడ్డాడు. ‘గూట్లే’ అన్నాడు, ‘డోంగ్రే’ అన్నాడు. ‘బేవకూఫ్’ అన్నాడు. స్కూళ్లలో, కాలేజీల్లో గూట్లేలు, డోంగ్రేలు కామన్ అయ్యాయి!
యస్వీఆర్ దశ తిరిగింది! ఆయన వల్ల తెలుగు సినిమాకు మహర్దశ పట్టింది. 1950ల నుంచి 1970ల వరకు యస్వీఆర్ ఉన్నదే సినిమా. యస్వీఆర్ కొట్టిందే డైలాగ్. ఆయనలా పీల్చిందే సిగరెట్!
*********

మళ్లీ ఈ సిగరెట్ గొడవేమిటి?
యస్వీఆర్ దమ్మున్న నటుడు కదా. అందుకు.
మరి క్లయిమాక్స్ చెప్పలేదు!

యస్వీఆర్ వంటి విశ్వనట చక్రవర్తికి క్లయిమాక్స్ ఏమిటి? కంక్లూజన్ ఏమిటి?
ఓకే దెన్. అగ్గిపెట్టుందా?
ఏంటి! నాకే రివర్సా?!
కాదు. ఒక దమ్ము కొడదామని.
అంతకన్నా మంచి ఐడియా ఉంది!

ఏమిటది?
వెళ్లి.. పాతాళ భైరవో, మాయాబజారో చూడు.
ఎస్.వి.రంగారావు సుప్రసిద్ధ సినీ నటులు
3 జూలై 1918 - 18 జూలై 1974

పూర్తి పేరు : సామర్ల వెంకట రంగారావు
బిరుదులు : విశ్వ నట చక్రవర్తి, నటసార్వభౌమ
జన్మస్థలం : నూజివీడు
తల్లిదండ్రులు : లక్ష్మీ నరసాయమ్మ, కోటేశ్వరనాయుడు
సహోదరులు : ముగ్గురు అన్నదమ్ములు,ఎనిమిదిమంది అక్కచెల్లెళ్లు
భార్య : లీలావతి (మేనకోడలు)
వివాహం : 27 డిసెంబర్
సంతానం : అమ్మాయి, అబ్బాయి, అమ్మాయి(విజయ, కోటేశ్వరరావు, ప్రమీల)
సినీరంగ ప్రవేశం : వరూధుని (1946)
పునఃప్రవేశం : షావుకారు (1950)
నటించిన చిత్రాలు : 250 కి పైగా
చివరి చిత్రాలు : చక్రవాకం (1974) యశోదకృష్ణ (1975)
మరణస్థలం : మద్రాసు

వెన్నలాంటి మనసు
వ్యక్తిగతంగా యస్వీరంగారావు సున్నిత హృదయులు. సరదాగా మాట్లాడతారు. చమత్కారం పాళ్లు ఎక్కువ.

ఇష్ట దైవం శివుడు. ప్రతిరోజూ ఉదయం శివ పూజ చేసేవారు.

షూటింగ్ పూర్తి చేసుకుని ఇంటికి వచ్చాక పిల్లలే ఆయన కాలక్షేపం.

మేనల్లుడు ఉదయ్‌ని కూడా ఆయనే పెంచి పెద్దచేశారు.

యస్వీఆర్‌లో పైకి కనిపించని వేదాంతి ఉన్నాడు. స్వామి వివేకానందను యస్వీఆర్ తన గురువుగా భావించారు.

ఇంటి లైబ్రరీలో వివేకానంద, రామకృష్ణ పరమహంస పుస్తకాలు ఎక్కువగా ఉండేవి.

యస్వీఆర్ కొన్ని కవితలు రాశారు! బొమ్మలూ వేశారు!!

పరనిందకు, ఆత్మస్తుతికి ఆయన దూర మంటే దూరం.

వేట అంటే సరదా. కానీ ఒక పులి కళ్లలోని దైన్యం చూశాక వేటను మానేశారని అంటారు.

యస్వీఆర్ దానగుణం కలిగినవారు. ప్రజాహిత సంస్థలకు ఇబ్బడిముబ్బడిగా విరాళాలు ఇచ్చేవారు.

నటుడిగా మహోన్నత శిఖరాలు అధిరోహించిన యస్వీఆర్‌కి ఎన్నో అవార్డులు వచ్చాయి. అయితే పద్మశ్రీ కానీ, పద్మభూషణ్ కానీ రాలేదు. మరణానంతరం ఇచ్చినా బాగుండేది. అదీ జరగలేదు.

హాలీవుడ్ చిత్రాలలో నటించాలని ఆయన కోరిక. ఆ కోరిక తీరకుండానే అంతిమశ్వాస విడిచారు.

అబ్బాయి కోటేశ్వరరావు 1989లో చనిపోయారు. కూతుళ్లు అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు.

నాన్న గురించి చిన్నకూతురు ప్రమీల
నాన్నగారు విలన్ రోల్స్ వెయ్యడం నాకు ఇష్టం ఉండేది కాదు.

మ్యాచ్‌లకు పాస్‌లు వచ్చేవి. బాక్స్‌లో కూర్చుని ఎంజాయ్ చేసేవాళ్లం.

అన్నయ్యని సినిమాల్లోకి తేవాలనుకున్నారు. కొన్నాళ్లు షూటింగ్ కూడా చేశారు. కానీ ఆగిపోయింది.

‘యశోదకృష్ణ’ పూర్తి చేశాక బైపాస్ సర్జరీ కోసం అమెరికా వెళ్దామనుకున్నారు. ఈలోపే చనిపోయారు.

నాన్న గురించి పెద్దకూతురు విజయ
నేను కృతులు పాడుతుంటే నాతో పాటు కూనిరాగాలు తీసేవారు.

ఫ్యామిలీ పిక్‌నిక్‌లకు వెళ్లినప్పుడు నాన్న సాంబారు, చికెన్ కర్రీ చేసేవారు.

నాన్నకి ఇంగ్లీష్ సినిమాలంటే ఇష్టం. మమ్మల్నీ తీసుకెళ్లేవారు.

ఫంక్షన్‌లకు శ్రద్ధగా ముస్తాబయ్యేవారు.

ఎస్వీఆర్ నటించిన కొన్ని చిత్రాలు

సాంఘికం : బ్రతుకుతెరువు, బంగారుపాప, మిస్సమ్మ, అప్పుచేసి పప్పుకూడు.

పౌరాణికం : మాయాబజార్, నర్తనశాల, భక్తప్రహ్లాద, పాండవ వనవాసం, సంపూర్ణ రామాయణం, దక్ష యజ్ఞం.

జానపదం : పాతాళభైరవి, భట్టి విక్రమార్క, బాలనాగమ్మ, రాజు-పేద.

చారిత్రకం : అనార్కలి, మహాకవి కాళిదాసు, బొబ్బిలియుద్ధం,

ఎస్వీఆర్ దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు : బాంధవ్యాలు, చదరంగం

నిర్మాతగా : బాంధవ్యాలు, చదరంగం, నాదీ ఆడజన్మే, సుఖదుఃఖాలు

ఎస్వీఆర్ పోషించిన కొన్ని పాత్రలు : అక్బర్, బాణాసురుడు, బందిపోటు, భీష్ముడు, భోజుడు, దక్షుడు, దుర్యోధనుడు, ఘటోత్కజుడు, హరిశ్చంద్రుడు, హిరణ్యాక్షుడు, కంసుడు, కీచకుడు, మాయాసురుడు, నరకాసురుడు, రాజరాజనరేంద్రుడు, రావణుడు, యముడు, మాంత్రికుడు.
- సాక్షి ఫ్యామిలీ

ప్రపంచ సినిమా చరిత్రలోనే వినూత్న ‘ప్రయోగం’

2011-12-15T08:42:00.000-08:00

ఇప్పటిదాకా ప్రపంచ సినీ చరిత్రలో ఎన్నో సినిమాలు ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చాయి. తెలుగు సినిమా చరిత్రలో మూకీ నుండి టాకీ కొచ్చి ఈస్ట్‌మన్‌ కలర్‌, 70 ఎం.ఎం. టెక్నాలజీనుండి ప్రస్తుత 3డి, డిజిటల్‌ టెక్నాలజీ వరకూ ఎన్నెన్నో సరికొత్త ప్రయోగాలను ప్రేక్షకులు వీక్షిస్తూ వచ్చారు. ఇంతవరకూ ప్రపంచ సినీ చరిత్రలో ఒకే తెరపై నాలుగు ఫ్రేములు...అవి కూడా కథతో సంబంధం కలిగి ప్రేక్షకులకు ఎటువంటి గందరగోళం లేకుండా హ్యాపీగా చూడగలిగేలా ఒక వినూత్న ప్రయోగానికి నాంది పలికారు భానుప్రకాష్‌. ఆయనకు వచ్చిన సరికొత్త ఆలోచనలకు ప్రతిరూపమే ‘ప్రయోగం’ సినిమా. ఈ సినిమా విశేషాలను దర్శకుడు భానుప్రకాష్‌ ‘కలర్స్‌’తో పంచుకున్నారు.

మీ గురించి చెబుతారా?
బి.టెక్‌ పూర్తిచేసుకుని కొంతకాలం ఢిల్లీలోని సాఫ్ట్‌వేర్‌ ప్రోగ్రామర్‌గా ఉద్యోగం చేసి సినిమా మీద మక్కువతో ఇంగ్లాండ్‌ వెళ్లి అక్కడ ఎం.ఏ. ఫిలిం మేకింగ్‌ కోర్స్‌ పూర్తిచేశాను. సినిమా రంగంలోకి అందరూ నాలుగు డబ్బులు సంపాదించుకుందామనే కాంక్షతో వస్తుంటారు. కానీ నేను తెలుగు ప్రేక్షకులకు సరికొత్త ప్రయోగంతో రొటీన్‌కు భిన్నంగా తన సినిమా ఉండాలని అటువంటి తన ఆలోచనలకు ఒక కార్యరూపంగా రూపొందించిన చిత్రమే ఈ ‘ప్రయోగం’.

ప్రయోగం మేకింగ్‌: ఇక సినిమా కథ విషయానికి వస్తే ఇందులో ‘ప్రయోగం’ అనేది ఒక వెబ్‌సైట్‌ పేరు. ఒక సైంటిఫిక్‌ బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ డిటెక్టివ్‌ ఈ వెబ్‌సైట్‌ను నడిపిస్తూ ఉంటాడు. సిటీలో మత్తుమందులు విచ్చలవిడిగా విస్తరిస్తున్న తరుణం లో అసలు ఈ మత్తుమందులు సిటీకి సప్లయ్‌ చేసే వ్యక్తిని పట్టుకోవడానికి సైంటిఫిక్‌ డిటెక్టివ్‌ చేసిన ఎక్స్‌పరిమెంట్‌ ఏమిటనేది ప్రయోగం కథ. అతడు నిర్వహించిన ఈ ప్రయోగం ద్వారా అసలు నేరస్తులు పట్టుబడటమే కాకుండా సొసైటీలో నాలుగు గ్రూపుల మధ్య నడిచే మానసిక సంఘర్షణలు, వైరుధ్యమైన పరిస్థితులు, మానవ సంబంధాలు, వారి వ్యక్తిత్వాలు.

ప్రయోగం ఆలోచన ఎలా వచ్చిందంటే...
‘ఇంగ్లాండ్‌లో ఫిల్మ్‌ మేకింగ్‌ కోర్స్‌ చేసేటప్పుడు డిజిటల్‌ రివల్యూషన్‌ ఇన్‌ సినిమా అనే అంశంపై రీసెర్చ్‌ చేస్తూ డిజిటల్‌ కెమెరా ఉపయోగించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎటువంటి ప్రయోగాలు జరిగాయో తెలుసుకున్నాను. ఆ క్రమంలో ఒక పేజ్‌లో నాలుగు ఫొటోలుండటం చూశాను. అప్పుడు అనిపించింది. సినిమాలో ఒకే ఫ్రేమ్‌లో నాలుగు సన్నివేశాలు జరిగితే ఏది చూస్తారు? నాలుగింటిలో నాలుగు ఉత్కంఠ కలిగించే సన్నివేశాలు కనిపిస్తుంటే ప్రేక్షకులు దేనికి ప్రాధాన్యత ఇస్తారు? ఒకవేళ నాలుగు చూడాలనిపిస్తే నాలుగు చూడగలరా? ఇటువంటి ప్రశ్నలు నన్ను వెంటాడాయి. వీటన్నింటికీ సమాధానమే మీ ముందుకు వస్తున్న ఈ నా ప్రయోగం సినిమా.

నిర్మాణ విశేషాలు: ఈ చిత్ర నిర్మాణ విశేషాల గురించి చెబుతూ భానుప్రకాష్‌ ఇలా అన్నారు. ‘ప్రయోగాత్మకమైన ఆలోచన రావడం కష్టం కాదు. ఆ ఆలోచనని కథగా మలిచి దానికి సంబంధించిన వారందరినీ ఒప్పించి, ఒక తాటిపైన ఉంచి, కెమెరాలో బంధించి జనరంజకంగా తీర్చిదిద్దటం అత్యంత కష్టతరమైన పని. నేను చేసిన ఈ ప్రయోగం కోసం నలభై మంది ఆర్టిస్టులను ఎంపికచేసి వారికి 66 రోజులపాటు లొకేషన్‌లో సెట్‌ వేసి ట్రైనింగ్‌ ఇచ్చి షూట్‌ చేశాము. ఎందుకంటే నటీనటులు కెమెరా ముందు రెండు గంటలపాటు కట్‌ లేకుండా ఏకధాటిగా నటిస్తూనే ఉండాలి.

ఒకవేళ వారిలో ఎవరైనా ఒక గంట తర్వాత తప్పు చేస్తే, అక్కడ కట్‌ చేసి మళ్లీ మొదటినుండి రెండు గంటలు షూట్‌ చేయాలి. ఇంత రిస్క్‌ తీసుకోవడానికి కారణం ప్రేక్షకులు ఈ నాలుగు గ్రూపుల నిజ జీవితాలు చూస్తున్న అనుభవం కలగాలి. ఈ మేకింగ్‌లో రెండో కష్టం ఏమిటంటే...ఈ నాలుగు ఫ్రేముల్లో ఉన్న నటులు ఒకరితో ఒకరు ఫోన్‌లో సంభాషిస్తూ ఉండాలి. నాలుగు ఫ్రేముల్లో రెండు గంటల షూట్‌లో ఒక ఫ్రేమ్‌లో వ్యక్తి ఏ సెకండ్‌లో కాల్‌ చేస్తాడో...ఇంకో ఫ్రేమ్‌లో ఉన్న వ్యక్తి దాని తర్వాత సెకండ్‌లో కాల్‌ లిఫ్ట్‌ చెయ్యాలి.

ఇది ప్రాక్టికల్‌గా చాలా కష్టమైన పని. ఇక మూడోది...జీపులో ఫిక్స్‌ చేసిన కెమెరాతో జీపు రెండు గంటలపాటు వివిధ ప్లేసులకి, రోడ్లమీద తిరుగుతూ రెండు గంటల్లో ఫలానా టైమ్‌కి ఫలానా ప్లేస్‌కి జీపు వచ్చి తీరాలి. దీనితో జీపు ట్రాఫిక్‌ వల్ల అప్పుడప్పుడు త్వరగా, లేటుగా వచ్చేది. టైమ్‌కి ఆ ప్లేస్‌కి వచ్చేవరకూ మొదటినుంచి రెండు గంటల షాట్‌ మళ్లీ తీయాల్సివచ్చేది.

ఎవరికోసం ఈ ప్రయోగం?

నేను ఎంచుకున్న కథ సమాజంలో వివిధ వర్గాలవారి జీవన శైలిని ప్రతిబింబిస్తుంది. నేను చేసిన ప్రయోగం కథని ఆవిష్కరించిన విధానం సరికొత్తగా ఇంతవరకూ ఎవరూ చూడని విధంగా ఉండటం. ఇలా చేయడం వలన వినోదం పాళ్లు రెగ్యులర్‌గా తీసినదానికన్నా నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ ఉంటుందన్న ప్రగాఢ నమ్మకం ఏర్పడింది. ఇంకా చెప్పాలంటే ‘అవతార్‌’ సినిమా 3డిలో చూసినప్పుడు ఏ సినిమా కలిగించని అనుభూతిని నాకు ఆ సినిమా కలిగించింది.
ఈ ప్రయోగంతో ఏం చెప్పదల్చుకున్నారు?
వినోదం ప్రధానంగా సాగే ఈ ప్రయోగంలో అంతర్లీనంగా డ్రగ్స్‌ జోలికి వెళ్లవద్దు అనే మెసేజ్‌ కూడా ఉంటుంది. తెలుగు ప్రేక్షకులకు అడ్వాన్స్‌ నూతన సంవత్సర మరియు సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు. ఈ చిత్రం విజయవంతం చేసి తెలుగు వాళ్లు కూడా ప్రయోగాత్మక చిత్రాలు మిగిలిన భాషల కన్నా ధీటుగా తీయగలరు అనే విశ్వాసాన్ని ప్రపంచానికి తెలియజేయాలని...నూతన ప్రయత్నంగా చేస్తున్న నా ఈ ‘ప్రయోగం’ సక్సెస్‌ చేస్తారని మీ ఆశీస్సులు కోరుకుంటున్నాను.

-నండూరి రవిశంకర్‌

'శ్రీరామ రాజ్యం'పై ప్రేక్షకుల స్పందన...అధ్బుతమైన రెస్పాన్స్...! ఈ కమర్షియల్ జనరేషన్ లో ఆ జనరేష్ సినిమా చూపించిన బాపుకి హాట్సాఫ్...!

2011-11-18T20:29:00.000-08:00

బాలయ్య రాముడిగా నటించిన ‘శ్రీ రామరాజ్యం’ చిత్రం నిన్న విడుదలయ్యింది. ఈ చిత్రానికి పాజిటివ్ టాక్ వస్తోంది. ఎన్ టి రామారావు, అంజలీదేవి నటించిన ‘లవకుశ’ చిత్రాన్నే మళ్ళీ తీసినా ఇప్పటి టెక్నాలజీకి అనుగుణంగా ‘శ్రీరామ రాజ్యం’ చిత్రాన్ని చాలా అందంగా తీర్చిదిద్దారన్న ప్రశంసలు అన్నివర్గాల ప్రేక్షకుల నుండి అందుతున్నాయి.

బాలకృష్ణ-నయనతార ఫెర్ ఫార్మెన్స్ సినిమాకి చాలా హైలైట్ అయిందంటున్నారు.

ఇక ఇళయరాజా సంగీతం విషయానికి వస్తే పాటలుగానీ, బ్యాక్ గ్రౌండ్ మ్యూజిక్ గానీ సినిమాకి ప్రాణం అంటున్నారు.

ఒక అందమైన దృశ్యకావ్యంగా ‘శ్రీరామ రాజ్యం’ చిత్రాన్ని మలిచిన బాపు జన్మధన్యమైందని అభినందిస్తున్నారు.

ఈ కమర్షియల్ జనరేషన్ లో ఆ జనరేష్ సినిమా చూపించిన బాపుకి హాట్సాఫ్...!

తెలుగు సినీ ప్రియులకు బాగా నచ్చిన సినిమాల్లో 'మాయాబజార్‌' మొదటి పీఠిన ఉంటుంది. నాటి నుంచీ నేటి వరకూ ఎక్కడ, ఎప్పుడు విడుదలైనా ప్రేక్షకాదరణ చూరగొంటోంది. నలుపు-తెలుపు నుంచి కలర్‌ లోకి మార్చి, ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకొస్తే, మరోమారు ఆదరించారు. దీన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకున్న నిర్మాత యలమంచలి సాయిబాబు 'లవకుశ' చిత్రాన్ని మరోమారు తీయాలని తపించారు. 1963లో ఎన్టీఆర్‌ తీసిన 'లవకుశ' గొప్ప విజయం సాధించింది. దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల తర్వాత దర్శకుడు బాపు, బాలకృష్ణతో 'శ్రీరామరాజ్యం' తీశారు. రొటీన్‌ ప్రేమకథలు, ఫ్యాక్షన్‌ స్టోరీలు వస్తున్న తరుణంలో 'శ్రీరామరాజ్యం' ఓ మధురమైన కథ. ఇళయరాజా సంగీతం మధురాతి మధురం.

కాగా శ్రీరామ రాజ్యం చిత్రం లవకుశ అని ముందే చెబితే తెలుగు ప్రేక్షకలు పెదాలు విరిచేస్తారని నిర్మాతుల భయం. అందుకే ఒక్క ఫోటో బయటికి రాకుండా మొత్తం షూట్ చేసేసారు. అసలు చిత్రంలో ఏముది? జనరంజకమైన పాలకుడుగా శ్రీరాముడు కొన్ని వేల సంవత్సరాలు ఏలినట్టు పురాణగాధ అయితే, పాలనను చూపుతారని అనుకున్నారంతా. తీరా ఉత్తర రామచరిత్రనే తీసారు. లోగడ ఎన్టీఆర్ వాల్మీకి, శ్రీరాముడుగా వేస్తూ ఉత్తరరామచరిత్రనే తీస్తానని ప్రకటించారు.

కానీ ఆయన తీయలేకపోయారు. ఇప్పుడు బాలకృష్ణతో నిర్మాతలు అత్యంత సాహసంతో లవకుశను తీసారు. తొలి ప్రదర్శనలు చూసిన ప్రేక్షకులు బాగానే ఉంది. అందులో బాపు తీయడంలో చాలా మెలుకువలతో తీసారు. చూడాలనిపించేలా ఉందని ప్రశంసించారు. సీత వేషం వేసిన నయనతార మరిన్ని మార్కులు కొట్టేసింది. సర్వత్ర ఆమె నటనకు నీరాజనాలు లభిస్తున్నాయి. ఇలా టాక్ రెండు వారాలుంటే పెద్ద హిట్ అవుతుంది. మళ్ళీ పౌరాణిక చిత్రాలు తీయడానికి పెద్ద అవకాశం ఏర్పడ్డట్టే...

కమర్షియల్ చిత్రాలు రాజ్యమేలుతున్న ఈ రోజుల్లో ఇలాంటి భక్తిరసాత్మక చిత్రానికి లభిస్తున్న ఆదరణ చూస్తుంటే మంచి సినిమాలను ప్రేక్షకులు ఎప్పుడు తీసినా ఆదరిస్తారని మరోసారి రుజువైందని సినీ పెద్దలు అభిప్రాయ పడుతున్నారు.

బాలయ్యను మహానటుడు ఎన్టీఆర్ తో పోల్చి సినిమాని చూస్తున్నారు.

సినిమా చూసిన ప్రేక్షకులు మాత్రం ఎన్టీఆర్ అంత నటన బాలయ్య కనబర్చలేకపోయినా...బాలయ్య కూడా బాగా నటించారని, రాముడి గెటప్ లో బాగున్నారని కితాబులిస్తున్నారు.

అదే ఎన్టీఆర్ తో పోల్చకుండా బాలయ్యను చూస్తే మాత్రం ఖచ్చితంగా అతనికి ఫుల్ మార్కులు వేస్తారనే టాక్ కూడా కనబడుతోంది.

ఏదేమైనా నందమూరి హీరోలే రాముడిగా, కృష్ణుడిగా నటించగలరనే టాక్ ని బాలయ్య నిజం చేసాడని చాలా మంది చెప్పుకుంటున్నారు.

కాగా పాజిటివ్ టాక్ తో నడుస్తున్న ఈ చిత్రం వీకెండ్ లోపు బాక్సాఫీస్ వద్ద మంచి కలెక్షన్స్ రాబడుతోందిని ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

చార్లిచాప్లిన్ ‌- ది కిడ్‌

2011-11-15T20:00:00.000-08:00

ఒక సినిమా విడుదలై తొంభై ఏళ్లవుతూ ఉంటే ఇంకా ఆ సినిమా పేరు జనాల మధ్య ఉండటం అంటే మాటలు కాదు. అదొక్క విషయం చాలు ఈ సినిమా చారిత్రక విలువను తెలియజెప్పడానికి...అదే ప్రపంచ నవ్వుల రేడు చార్లి చాప్లిన్‌ నటించిన ‘ది కిడ్‌’ ...1921 నాటి మూకీ సినిమా అది. అప్పటి సినిమాల్లో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినవాటిలో ఇదీ ఒకటి. ఇప్పటికీ ‘ది కిడ్‌’ అభిమానులు చాలా మంది ఉన్నారు. మన తాతల చిన్ననాటి సినిమా అని చెప్పుకోవచ్చు.

Plot:
The opening title reads: "A comedy with a smile--and perhaps a tear". As she leaves the charity hospital and passes a church wedding, Edna deposits her new baby with a pleading note in a limousine and goes off to commit suicide. The limo is stolen by thieves who dump the baby by a garbage can. Charlie the Tramp finds the baby and makes a home for him. Five years later Edna has become an opera star but does charity work for slum youngsters in hope of finding her boy. A doctor called by Edna discovers the note with the truth about the Kid and reports it to the authorities who come to take him away from Charlie. Before he arrives at the Orphan Asylum Charlie steals him back and takes him to a flophouse. The proprietor reads of a reward for the Kid and takes him to Edna. Charlie is later awakened by a kind policeman who reunites him with the Kid at Edna's mansion.

కథ: ప్రేమలో మోసపోయిన ఓ యువతి బిడ్డకి జన్మనిస్తుంది. ఆ బాబునేం చేయాలో తెలీక ఓ జీపులో వదిలేస్తుంది. అనేక చేతులు మారి ఆ అబ్బాయి ఓ వీథిలోకి చేరతాడు. ఆ వీథి వెంబడి వెళ్తున్న దేశదిమ్మరి (చార్లి చాప్లిన్‌) ఆ పిల్లవాడ్ని చూస్తాడు. అనుకోని పరిస్థితుల్లో ఆ పిల్లవాడ్ని తానే పెంచుకోవాల్సి వస్తుంది. అతనికి జాన్‌ అని నామకరణం చేస్తాడు. ఐదేళ్ళు గడుస్తాయి. జాన్‌ తల్లి తర్వాతికాలంలో పేరు మోసిన నటి అవుతుంది. జాన్‌,ట్రాంప్‌ (చాప్లిన్‌) ఇద్దరూ రకరకాల పనులు చేసుకుంటూ కాలం గడుపుతూ ఉంటారు.

ఒకానొక పరిస్థితిలో జాన్‌ తల్లికి తన కొడుకు బ్రతికే ఉన్నాడని తెలుస్తుంది. కాసేపు జాన్‌ చాప్లిన్‌కి దూరమై, రకరకాల సంఘటనల తరువాత తల్లి వద్దకి చేరతాడు. కథ చివర్లో జాన్‌-చాప్లిన్‌ ఇద్దరూ జాన్‌ తల్లి ఇంట్లోనే కలుసుకోవడంతో కథ సుఖాంతం అవుతుంది. బహుశా, తరువాత బోలెడు సినిమాల్లో కుప్పతొట్లో కనబడ్డ పిల్లవాడ్ని వేరే ఒకరు పెంచుకుని వారి మధ్య అనుబంధం పెరిగే సన్నివేశాలు అన్నింటికీ ఈ సినిమాలాంటివే ప్రేరణలు కాబోలు ఇక ఈ కథ విషయం అటు పెడితే, ఆద్యంతమూ నవ్వులే ఈ సినిమాలో... నవ్వూ, ఏడుపూ రెండూ ఉంటాయి ఈ సినిమాలో అన్న భావం వచ్చే సందేశం ఒకటి సినిమా మొదట్లోనే వేశారు. నిజం! ముమ్మాటికీ నిజం! పిల్లవాడుగా నటించిన జాకీ కూగన్‌ అద్భుతంగా నటించాడు. ఇక చాప్లిన్‌ సంగతి చెప్పడానికి మాటలు చాలవు. ఈ సినిమా తరువాత కూగన్‌ చాలా పాపులర్‌ అయ్యాడు. ఇతని సంపాదనంతా తల్లి, సవతి తండ్రీ తినేస్తూ ఉంటే కూగన్‌ కేసు వేసాడు వారి మీద. ఆ కేసు అప్పట్లో అమెరికాలో పెద్ద సంచలనం సృష్టించింది.

సినిమాలో నచ్చే సన్నివేశాలు:
ఆ బిడ్డని వదిలించుకోడానికి చాప్లిన్‌ చేసిన ప్రయత్నాలు
చాప్లిన్‌-జాన్‌ కలిసి పగిలిన అద్దాలు బాగు చేసే వ్యాపారానికి కేసులు రావడానికి అమలు పరచిన విధానం
జాన్‌, మరో కుర్రాడు వీథిలో కొట్టుకునే సన్నివేశం
చాప్లిన్‌ కల
జాన్‌-చాప్లిన్‌ ఇద్దరూ జాన్‌ని తీసుకుపోడానికి వచ్చిన వారి నుండి తప్పించుకునే దృశ్యాలు !
సినిమాలో చక్కటి హాస్యమే కాదు, కదిలించే గుణం కూడా ఉంది. ఆ పిల్లవాడికి-చాప్లిన్‌కి మధ్య ఉన్న అనుబంధం ప్రేక్షకులని కట్టిపడేస్తుంది. ఒక సినిమాలో మాటలు లేకుండానే ఇంత ప్రభావం తీసుకురాగలగడం-ఇప్పటి సినిమాలు చూశాక ఆశ్చర్యంగానే ఉంటుంది మనకు. అప్పటికి సబ్‌-టైటిల్స్‌ అన్న కాన్సెప్ట్‌ కూడా ఉన్నట్లు లేదు. ఎక్కడన్నా డైలాగు చెప్పాల్సింది ఉంటే, అది తెరపై ఒక స్లైడ్‌ లాగా వస్తూ ఉండేది. ఈ సినిమాకి నిర్మాత, దర్శకుడు, సంగీత దర్శకుడు, కథా రచయిత అన్నీ చాప్లినే. సినిమా నిడివి గంటలోపే...కాగా కొన్ని ప్రింట్లలో 68 నిముషాలుండటం విశేషం. ఏదేమైనా సరే, ‘ది కిడ్‌’ తప్పక చూడవలసిన సినిమా.
నటుడు, దర్శకుడు, సంగీత దర్శకుడిగా రాణించిన ఛార్లీ చాప్లిన్‌ 1914 నుంచి 1967 వరకూ మొత్తం 81 చిత్రాలు రూపొందించాడు.
1972లో ఆస్కార్‌ అవార్డు అందుకున్నాడు.
ప్రఖ్యాత టైమ్‌ పత్రిక ముఖచిత్రంపై కనిపించిన మొదటి సినీ నటుడు ఇతడే.
చాప్లిన్‌ జీవిత కథ పుస్తకం 20 లక్షల కాపీలపైనే అమ్ముడెంది.
చార్లీ చాప్లిన్‌ వాడిన చేతి కర్ర, టోపీ 1987లో వేలం వేస్తే లక్షా యాభెవేల డాలర్లు పలికాయి.
1889లో పుట్టిన చాప్లిన్‌ 1977లో మరణించాడు. చిన్నప్పుడు ఐదేళ్ల వయసులో తల్లి పాట పాడుతున్న సభలో గలాభా జరిగితే చాప్లిన్‌ ధైర్యంగా వేదికపైకి వచ్చేసి పాట పాడాడు. ఆపై ఎన్నో వేదికలపై ఆడిపాడాడు. మాటలు లేని పాత సినిమాలు.. పైగా నలుపుతెలుపువి.. అయినా సరే ఛార్లి చాప్లిన్‌ చిత్రాలంటే చూడనిదెవరు? చూసి కడుపుబ్బా నవ్వుకోనిదెవరు? అలా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎందరో అభిమానులను సంపాదించుకున్న చాప్లిన్‌ కథ ఆధారంగా యానిమేషన్‌ టీవీ సీరియల్స్‌ను రూపొందిస్తున్నారు.

'సెంచరీ' సినిమాల కథ!

2011-10-04T22:24:00.000-07:00

ఆలోచనకు బీజం? అనగనగా ఒకరోజు...
ఒక రోజు అప్పటి హోం మంత్రి మాధవరెడ్డి పరిచయమై పిల్లల సినిమాలకు సబ్సిడీ ఇస్తున్నాం, ఏదైనా సినిమా తీయండని అన్నారు. పిల్లలంటే నాకూ ఇష్టం ఉండటంతో 'పిల్లలు కాదు పిడుగులు' సినిమా తీయడానికి సిద్ధమయ్యాను. అలా లఘు చిత్రాల వైపు అడుగులు పడ్డాయి. అది పేరుకే పిల్లల సినిమా. అయినా, అది పూర్తవడానికి పడ్డ కష్టాలు పెద్దవే. మొత్తానికి 2004లో దాన్ని విడుదల చేశాను. సబ్సిడీ కోసం సినిమా చేస్తే అది దక్కలేదు. సబ్సిడీని ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. సంగీత దర్శకుడు చక్రి ఆ సినిమా కోసమే మొదటి పాట పాడారు. ఇప్పటికీ నా దగ్గర అది ఉంది. సినిమా ఫలితం ఎలా ఉన్నా నాకు మాత్రం సంతృప్తి ఇచ్చింది.

లఘు సినిమా ప్రాధాన్యత కూడా తెలిసింది. మిగతా సినిమాలకు, వాటికి మధ్య ఉన్న తేడా అవగాహనయింది. ఇలా ఒకటి కాకుండా వంద రోజుల్లో వంద సినిమాలు తీస్తే అనే ఆలోచన వచ్చింది. ఇంతకు ముందు ఈ ప్రయోగం ఎవరైనా చేశారా? అని ఆరాతీస్తే ఎవరూ ఆ ఆలోచన చేయలేదని తెలిసింది. ఈలోగా బి.రమేష్ నిర్మాతగా 'రేపటి పౌరులు' అనే లఘు సినిమా చేశాను.

అది లక్నో ఫిలింఫెస్టివల్‌కు ఎంపికయ్యింది. అదే నిర్మాత సహకారంతో 'ఇదీ ప్రేమంటే' సినిమా తీశాను. విశాఖ అడవుల అందం చూపాలని నేనే నిర్మాతగా 'అడవిలో' అనే సినిమాను, డా. గిడికుమార్ నిర్మాతగా 'అలెగ్జాండర్' అనే సినిమాలను తీశాను. ఆ తర్వాత 'వందరోజుల్లో వంద లఘుచిత్రాలు'సినిమాలకు బి.రమేష్‌క్లాప్‌కొట్టారు.

బడ్జెట్ బహు లిమిటెడ్...
వంద ఆలోచనలు, నిర్మాత రెడీ. కానీ బడ్జెట్ చాలా లిమిటెడ్. కెమెరామ్యాన్ రెడీ. కానీ ఆయన సమయం చాలా ముఖ్యం. డబ్బింగ్ చెప్పిస్తే ఎక్కువవుతుందని ముందుగానే మాటలు తక్కువగా ఉండే చిత్రాలు ప్లాన్ చేసుకున్నా. వంద సినిమాల్లో ఇరవై మాత్రమే మాటలున్న సినిమాలు. మరో ఇరవై ప్రకృతి సంబంధించినవి. ఇంకో ఇరవై చారిత్రక స్థలాలకు సంబంధించినవి. మిగిలిన నలభై 'వాస్తవ చిత్రాలు'. ఆరోజు సడెన్‌గా ఏ సంఘటన ఎదురైతే దాన్ని చిత్రీకరించడమన్నమాట.

అంతిమంగా ఏ సినిమాకైనా ఒక ప్రయోజనం ఉండేలా చూసుకున్నా. దీనికోసం ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడుల్లో కొన్ని లొకేషన్లు ఎంచుకున్నా. రెండు కార్లలో ఒక అసిస్టెంట్, కెమెరామ్యాన్‌తో 2010 డిసెంబరు ఒకటో తేదీన మొదలెట్టి, 2011 మార్చి 10 కు పూర్తి చేశాము. ఎడిటింగ్, డబ్బింగ్, రీరికార్డింగ్‌కు మరో 15రోజులు పట్టింది.

మరచిపోలేని అనుభవాలు...
టాంక్‌బండ్ మీద ఉన్న విగ్రహాల గొప్పతనాన్ని 'తెలుగు వెలుగులు' పేరిట సినిమా తీశాను. అయితే, అది తీసిన కొద్ది కాలానికే వాటిని కూల్చేయడంతో బాధేసింది. కర్నూలులోని కొండారెడ్డి బురుజు చాలా సినిమాల్లో ఉంటుంది. కానీ వాటిల్లో అదొక సింబల్‌గా కనిపిస్తుందంతే. నేను కొండారెడ్డి బురుజును పూర్తిగా చిత్రీకరించాను. ఆ బురుజు చరిత్ర తెలుసుకునే కొద్దీ ఎంతో ఆశ్చర్యం వేసింది. తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని కూడా ఒక సినిమాకు కాన్సెప్ట్‌గా ఎంచుకున్నా.

సినిమా ఇంత నిడివే ఉండాలనే నిబంధన పెట్టుకోకపోవడంతో మంచి కాన్సెప్ట్ అనిపించినదాన్ని కాస్త ఎక్కువ సమయం చూపించాను. కొన్ని సినిమాలు రెండు నిమిషాల్లో పూర్తయితే, మరికొన్ని ఏడు, పది నిమిషాల వరకు ఉన్నాయి. మత సామరస్యం, చైల్డ్ లేబర్, స్త్రీల సమస్యలు ఇలా అన్ని అంశాలను ఎంచుకున్నాను.

చిత్రీకరణ లో సినిమా కష్టాలు...
వాస్తవ చిత్రాలు తీయడానికి చాలా కష్టమయింది. భార్య పనిచేస్తుంటే, పక్కనే భర్త మత్తులో జోగుతున్న దృశ్యాన్ని తీయడానికి వెళ్లినపుడు గొడవ జరిగింది. ఆయన కేకలేస్తూ మా మీదకి ఎగబడ్డాడు. అతనిపై భార్య తిరగబడింది. ఈ మొత్తం ఎపిసోడ్‌లో క్లయిమాక్స్‌కు వచ్చేసరికి సినిమాకు కావలసిన సరుకు లభించింది. ఏ విషయంలోనైనా చైతన్యం రావడమే అంతిమ లక్ష్యం కదా.

కర్నూలులోని 'ఓర్వకల్లు' దగ్గర బ్రిడ్జి పై నుంచి చూస్తే నది చూడటానికి ఎంతో బాగుంటుంది. బ్రిడ్జి కిందకు వెళ్లడానికి స్థానికులు అంగీకరించలేదు. మొసళ్లు ఉంటాయని చెప్పారు. పడవల వాళ్లు సైతం రాలేదు. చివరికి ఎలాగో చిత్రీకరించినా తీవ్ర నిరాశ కలిగింది.

సినిమా మూలాలు ఎక్కడివంటే....?
మాది విజయనగరం జిల్లాలోని కుమ్మపల్లి గ్రామం. విశాఖపట్నంలో చదువుకున్నాను. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో బి.ఎ పూర్తయ్యాక కొన్ని పత్రికల్లో పనిచేశాను. అప్పట్లో జంధ్యాల విశాఖపట్నంలో ఎక్కువగా సినిమాలు తీసేవారు. ఒకసారి ఆయన్ను కలిసాను. ఆ తరువాత ఎప్పుడు వైజాగ్‌లో షూటింగ్ జరుపుతున్నా నాకు పిలుపువచ్చేది. అలా 'ముద్దమందారం', 'రెండు రెళ్లు ఆరు', 'మల్లెపందిరి'...వంటి సినిమాలకు ఆయన దగ్గర పనిచేశాను.

కొంతకాలానికి మద్రాసు నుంచి తెలుగు సినీ పరిశ్రమ హైదరాబాద్ రావడంతో నేను ఇక్కడికి వచ్చేశాను. జంధ్యాల తరువాత హీరో కృష్ణ దగ్గర డైరెక్షన్ డిపార్టుమెంటులో చేరాను. సినిమాను అవగాహన చేసుకున్నాను.

తోడ్పాటు రికార్డు...
లాభం వస్తుందని నమ్మకం లేని ఈ ప్రాజెక్టు మీద రమేష్ ఐదు లక్షల రూపాయల పెట్టుబడి పెట్టారంటే గ్రేట్. కెమెరామ్యాన్ శ్రీనివాస్ రాయల, నాకు అసిస్టెంట్‌గా పనిచేసిన విజయ్ ప్రతాప్‌లు నామమాత్రపు డబ్బులే తీసుకున్నారు. కెమెరాకు రోజుకు 3000 రూపాయలిచ్చాము. హైదరాబాద్‌లోని టాలీవుడ్ స్టూడియోలో రవికుమార్ ఎడిటింగ్, డబ్బింగ్, రీ రికార్డింగ్ మొత్తం చేశారు. అది కూడా తక్కువ డబ్బులకే. ఇలా ఎంతోమంది సహకారంతో ఇది పూర్తయింది.

లిమ్కారికార్డు కోసం ఐదు డీవీడీల సెట్ తీసుకొని సెప్టెంబరు 5న గుర్‌గామ్ వెళ్లి అప్లయి చేశాను. అన్నీ పరిశీలించాక లిమ్కా రికార్డుల ఎడిటర్ ఆర్తీసింగ్ సెప్టెంబరు 25 తేదీన ఫోన్ చేసి 2011 లిమ్కా రికార్డులో చోటు కల్పిస్తున్నట్టు తెలిపారు. ఈ పుస్తకం 2012 జనవరిలో విడుదల చేస్తారు. ఆ తరువాత గిన్నిస్ రికార్డుకు పంపించాలని ఆలోచిస్తున్నాను.

తొలి తెలుగు సినిమా పుట్టిందెప్పుడు? * పరిశోధన

2011-09-14T04:28:00.000-07:00

మాటలు లేని మూగ సినిమాలు నిర్మాణమవుతున్నంత కాలం ఏ భాష వారు ఆ చిత్రాన్ని తీసినా, దాన్ని భాషల చట్రాల్లో బిగించలేం. అది అందరి సినిమాయే తప్ప, ఫలానా భాషా చిత్రంగా చెప్పడానికి వీలు కాదు. కానీ, తెర మీద కదిలే బొమ్మలు మాటలు నేర్చుకోవడం మొదలైన తరువాత నుంచి పరిస్థితి మారింది. ఏ భాషలో మాటలు వినిపిస్తుంటే, ఆ భాషా చిత్రంగా పేర్కొనడం మొదలైంది.

భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమ సంగతికొస్తే, మూకీలను వెనక్కి నెడుతూ టాకీలు వచ్చింది - 1931లో. హిందీ - ఉర్దూల మిశ్రమ భాషలో తయారై, 1931 మార్చి 14న బొంబాయిలోని మెజిస్టిక్ థియేటర్‌లో విడుదలైన 'ఆలమ్ ఆరా'యే తొలి భారతీయ టాకీ చిత్రం. బొంబాయిలోని ఇంపీరియల్ ఫిల్మ్ కంపెనీ అధినేత అర్దేషిర్ ఎం.ఇరానీ ఆ చిత్రానికి దర్శకుడు, నిర్మాత. 'ఆలమ్ ఆరా' తరువాత మరో ఏడు నెలలకు కానీ, మన దక్షిణాది భాషలో మాట్లాడే చిత్రాలు రాలేదు.

తొలి సినిమాపై తప్పుడు చరిత్ర
తొలి దక్షిణ భారతీయ భాషా చిత్రం 'కాళిదాస్' 1931 అక్టోబర్ 31న విడుదలైంది. ఆ చిత్రంలో కథానాయక పాత్రధారి తెలుగులో మాట్లాడితే, మరో కథానాయిక సౌదామిని పాత్రధారిణి టి.పి. రాజలక్ష్మి తమిళంలో సమాధానమిచ్చారు. (కథానాయిక పాత్ర పేరు విద్యాధరి అని కొందరి కథనం) ఈ చిత్రంలో కథానాయిక రెండు త్యాగరాయ కీర్తనలను సైతం ఆలపించారు. అంటే తెలుగు, తమిళ భాషలు రెండూ ఈ సినిమాలో ఉన్నాయి. అయితే ఎక్కువగా తమిళంలోనే మాటలు, పాటలు వినిపించాయి కాబట్టి, ప్రధానంగా దాన్ని తమిళ భాషా చిత్రంగానే పరిగణించారు. ఇలా 'కాళిదాస్'ను తొలి తమిళ టాకీగా తీర్మానించారు.

ఆ తర్వాత పూర్తి తెలుగు సంభాషణలతో వచ్చిన తొలి తెలుగు టాకీ మాత్రం 'భక్త ప్రహ్లాద'. ఇంతవరకూ ఆ చిత్రం సరైన విడుదల తేదీ ఏమిటన్నది ఎవరికీ తెలియదు. తొలి తమిళ టాకీ 1931 అక్టోబర్ చివరలో వచ్చింది కాబట్టి, దానికి కనీసం నెలన్నర ముందు 1931 సెప్టెంబర్ 15న తొలి తెలుగు టాకీ విడుదలైనట్లు ఎవరో తెలివిగా ఓ కథనాన్ని పుట్టించారు. అందులోని నిజానిజాలు తేల్చకుండా, ఆ కథనాన్నే ప్రతి ఒక్కరూ ప్రచారంలో పెట్టారు. తొలి తెలుగు టాకీ విడుదలైంది సెప్టెంబర్ 15నే అంటూ సాక్ష్యాధారాలు లేకుండానే మన చరిత్రకారులు రాసుకుంటూ పోయా రు. ఫలితంగా ఏటేటా సెప్టెంబర్ 15ను 'తెలుగు సినిమా జన్మదినం'గా జరుపుకోవడం ఆనవాయితీగా మారింది. ఆ ప్రకారం ఈ 2011 సెప్టెంబర్ 15తో తొలి తెలుగు సినిమా విడుదలై 80 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న పండుగ కూడా చేసేస్తున్నారు.

కానీ, చరిత్రను లోతుగా పరిశీలిస్తే, వాస్తవాలు దానికి విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. 'భక్త ప్రహ్లాద' 1931 సెప్టెంబర్ 15న విడుదలైందన్న వాదన కానీ, కనీసం తమిళ టాకీ కన్నా ముందే తెలుగు టాకీ వచ్చేసిందన్న వాదన కానీ శుద్ధ తప్పు అని ఈ పరిశోధకుడి అన్వేషణలో తేలింది.

సెన్సార్ కన్నా ముందే రిలీజెట్లా?
తొలి తమిళ, తెలుగు టాకీలు రెండింటికీ దర్శకుడు ఒకరే - హెచ్.ఎం.రెడ్డి. తమిళ టాకీ 'కాళిదాస్' 1931 అక్టోబర్ 31న మద్రాసులోని 'కినిమా సెంట్రల్' (ఇప్పుడు ఈ హాలు పేరు 'మురుగన్' టాకీస్)లో విడుదలైందనడానికి పత్రికా ప్రకటనలతో సహా తమిళ చరిత్రకారులు సాక్ష్యాధారాలు సేకరించారు. "10 వేల అడుగుల నిడివి'' గల ఈ బ్లాక్ అండ్ వైట్ చిత్రం సెన్సార్ సర్టిఫికెట్ కూడా పొందింది. ప్రదర్శన కాలం 112 నిమిషాలైన ఈ చిత్రం సర్టిఫికెట్ నెంబర్ ఎం (మద్రాసు?) - 1598.

కానీ, అంతకన్నా ముందే రిలీజైనట్లు పుక్కిటి చరిత్ర చెబుతున్న తెలుగు టాకీ 'భక్త ప్రహ్లాద' మాత్రం సెన్సారైంది - 1932 జనవరి చివరిలో! ఇంకా కచ్చితంగా చెప్పాలంటే, 1932 జనవరి 22న! మొత్తం 9,762 అడుగుల నిడివి గల 10 రీళ్ల ఆ చిత్రం బొంబాయిలో సెన్సారింగ్ జరుపుకొంది. 'బొంబాయి బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిలిమ్ సెన్సార్స్' అదే తేదీతో సెన్సార్ సర్టిఫికెట్ కూడా జారీ చేసింది. ఆ సెన్సార్ సర్టిఫికెట్ "నెంబర్ - 11032, తేదీ 22 జనవరి 1932''. దీన్నిబట్టి, ఒక విషయం స్పష్టం. 1932 జనవరి చివరిలో సెన్సారింగ్ జరుపుకొన్న మన 'భక్త ప్రహ్లాద' 1931 సెప్టెంబర్ మధ్యకే రిలీజై పోయిందనడం తలాతోకా లేని వాదన.

హెచ్.ఎం. రెడ్డి ఏం చెప్పారు?
దర్శకుడు హెచ్.ఎం.రెడ్డి సైతం తాను ముందుగా తెలుగు టాకీ నిర్మించి, ఆ పైన తమిళ టాకీ చేశానని ఎప్పుడూ, ఎక్కడా చెప్పలేదు. పైపెచ్చు, తమిళ టాకీ తీశాకే, తెలుగు టాకీ తీసినట్లు తన మాటల్లో, రాతల్లో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. "... మొదటి హిందీ టాకీ అయిన 'ఆలమ్ ఆరా'ను తయారు చేసిన నలుగురు ప్రముఖులలో ఒకణ్ణి నేను. (బెంగళూరులోని సూర్యా ఫిలిమ్స్‌వారు తీసిన మూకీ చిత్రాలతో సినీ పరిశ్రమతో అనుబంధం పెంచుకున్న హెచ్.ఎం.రెడ్డి ఆ తరువాత బొంబాయికి మకాం మార్చి, దర్శక - నిర్మాత అర్దేషిర్ ఎం. ఇరానీ వద్ద సహాయకుడిగా పనిచేశారు. ఇరానీ నిర్మించిన 'విజయ్ కుమార్'లాంటి మూకీలకు దర్శకత్వం వహించారు.

తొలి టాకీ 'ఆలమ్ ఆరా' విజయంతో దక్షిణాది భాషల్లోనూ టాకీలు నిర్మించాలని అర్దేషిర్ ఇరానీ అనుకున్నప్పుడు ఆయన సహజంగానే తన వద్ద ఉన్న అనుభవజ్ఞుడైన దక్షిణ భారతీయుడు హెచ్,ఎం.రెడ్డి వైపు మొగ్గారు. ఆ భాషలు తెలిసిన రెడ్డికే దర్శకత్వ బాధ్యతలు అప్పగించారు. ఆ రకంగా, అర్దేషిర్ ఇరానీ నిర్మించిన తొలి తమిళ టాకీకి హెచ్.ఎం.రెడ్డి స్వయంగా దర్శకత్వం వహించారు) మొదటి అరవ ఫిలిమ్ డైరెక్ట్ చేసినవాణ్ణీ నేనే! అది - టి.పి.రాజలక్ష్మి నటించిన 'కాళిదాస్'. అది నాదేగా! ... ఆ పైన అఖిల భారతదేశంలో ప్ర«థమ తెలుగు టాకీ అయిన 'ప్రహ్లాద'ను నేనే డైరెక్టు చేశాను...'' అని హెచ్.ఎం. రెడ్డి అప్పట్లో ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు. దీన్నిబట్టి చూసినా, తమిళ టాకీ తరువాతే తెలుగు టాకీ వచ్చిందని అర్థమవుతోంది.

ఎల్.వి.ప్రసాద్ ఏం చెప్పారు?
మూకీల రోజుల నుంచి బొంబాయిలో ఉన్న నటుడు, తరువాత ప్రముఖ దర్శక - నిర్మాతగా మారిన ఎల్.వి. ప్రసాద్ సైతం తమిళ టాకీ తరువాతే తెలుగు టాకీ వచ్చినట్లు పేర్కొన్నారు. తొలి భారతీయ టాకీ 'ఆలమ్ ఆరా'లో ఉన్న ఎల్.వి. ప్రసాద్, తొలి తమిళ టాకీ 'కాళిదాస్'లోనూ ఓ చిన్న వేషం వేశారు. ఆ తరువాత హెచ్.ఎం.రెడ్డి దర్శకత్వంలోనే తయారైన తొలి తెలుగు టాకీ 'భక్త ప్రహ్లాద'లో సైతం ఆయన ప్రహ్లాదుడి సహా«ధ్యాయిగా, గురువు చండామార్కుల వద్ద శిష్యుల్లో ఒకడుగా మొద్దబ్బాయి పాత్ర ధరించారు. ఆ రకంగా హిందీ, తమిళం, తెలుగు - ఈ మూడు భారతీయ భాషల్లోనూ తొలి టాకీ చిత్రాలతో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులు - హెచ్.ఎం.రెడ్డి, ఎల్.వి. ప్రసాద్.

ఓ సందర్భంలో ఎల్.వి. ప్రసాద్ తన అనుభవాలను వివరిస్తూ 'బొంబాయిలో (హెచ్.ఎం) రెడ్డి గారు నాకు పరిచయమయ్యారు. ఆయన అక్కడ పృథ్వీరాజ్ కపూర్ హీరోగా ఒక సైలెంట్ పిక్చర్ డైరెక్ట్ చేస్తున్నారు. అప్పుడే 'టాకీ' ప్రారంభమైంది. 'ఆలమ్ ఆరా' వచ్చింది. అర్దేషిర్ గారికి తమిళంలో ఏదైనా సినిమా తీద్దామని ఉద్దేశం కలిగి, 'కాళిదాస్' ప్లాన్ చేశారు. అప్పుడు టి.పి. రాజలక్ష్మినీ, వారినీ పిలిపించారు. నేను కూడా ఉన్నాను కనుక అందులో నేనూ ఒక వేషం వేశాను. ఆ విధంగా హెచ్.ఎం.రెడ్డి గారితో పరిచయమైంది. ఆయన తెలుగువాడైనా, అక్కడ బాగా కమాండ్ చేసేవాడు. ఆయనంటే అందరికీ హడల్. ఆ (కాళిదాస్) సినిమా అవగానే, కృష్ణా ఫిలిమ్ కంపెనీ వారికి 'భక్త ప్రహ్లాద' తీయాలనే ఉద్దేశం కలిగింది. (హెచ్.ఎం)రెడ్డిగారే డైరెక్ట్ చెయ్యడం కనుక ఆయనే నన్ను పిలిచారు' అని 'భక్త ప్రహ్లాద' విషయాలు తెలిపారు. ఆయన చెప్పిన మాటలను బట్టి చూసినా, తెలుగులో టాకీలు వచ్చింది తమిళం తరువాతే అన్నది స్పష్టం!

నోటి మాట కాదు, రాతలోనూ అదే!
వట్టి నోటి మాటగా చెప్పడమే కాదు, హెచ్.ఎం. రెడ్డి స్వయంగా ఈ వివరాలు రాశారు. భారతీయ టాకీ రజతోత్సవాల సమయంలో హెచ్.ఎం.రెడ్డి 'గడిచిన 25 ఏళ్లలో దక్షిణ భారతదేశంలో చలనచిత్ర పరిశ్రమ' శీర్షికతో ఓ వ్యాసం రాశారు. అందులోనూ ఆయన తమిళ టాకీ విజయమే తనను తెలుగు టాకీ నిర్మాణానికి ప్రోత్సహించినట్లు చాలా స్పష్టంగా తెలిపారు.

"... ఎన్నో పురిటినొప్పుల మధ్య తొలి తమిళ చిత్రం 'కాళిదాస్' (9000 అడుగులు)ను బొంబాయిలోని ఇంపీరియల్ స్టూడియోస్‌లో నిర్మించాం. అప్పట్లో తారలంటే రంగస్థల తారలే! సుప్రసిద్ధ రంగస్థల నటీనటులకు ఎంతో గిరాకీ ఉండేది. నిజం చెప్పాలంటే, ఆ తొలి సంవత్సరాల్లో నిర్మించిన చిత్రాలు కేవలం సుప్రసిద్ధ నాటకాల పునర్నిర్మాణాలే! కాకపోతే, సరికొత్త మాధ్యమమైన వెండితెరపై ఆ నాటకాలు చూపేవాళ్లం!

తమిళ చిత్రం సాధించిన విజయం తెలుగులో ఓ చిత్ర నిర్మాణానికి ప్రోత్సాహమిచ్చింది. అలా నేను దర్శకత్వం వహించిన (తెలుగు చిత్రం) 'భక్త ప్రహ్లాద' 1932లో విడుదలైంది. ఈ చిత్రం విజయం సాధించడంతో, తెలుగులో, తమిళంలో వరుసగా ఎన్నో పౌరాణిక చిత్రాలు వచ్చాయి. స్వర్గీయ రాజా శాండో, నారాయణ్ లాంటి అనుభవజ్ఞులైన సీనియర్లు, సి. పుల్లయ్య, హెచ్.వి.బాబు, స్వర్గీయ చిత్రపు నరసింహారావు లాంటి వారు ఆ పౌరాణికాలకు దర్శకత్వం వహించారు...'' అని సాక్షాత్తూ హెచ్.ఎం.రెడ్డే రాశారు. 'భక్త ప్రహ్లాద విడుదలైంది 1931లో కానే కాదనడానికి ఆ చిత్ర దర్శకుడు రాసిన ఈ మాటలే ప్రబలమైన సాక్ష్యం!

మరి 'భక్త ప్రహ్లాద' రిలీజైంది ఎప్పుడు?
ఇంతకీ, 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదల తేదీ ఏమిటన్నట్లు? ఈ పరిశోధకుడి అన్వేషణలో తేలిందేమిటంటే, "తొలి 100 % తెలుగు టాకీ''గా సగర్వంగా ప్రకటించుకున్న 'భక్త ప్రహ్లాద' చిత్రం విడుదలైంది తెలుగు సంవత్సరాది కానుకగా - 1932 ఏప్రిల్ 2న! మద్రాసులోని నేషనల్ పిక్చర్ ప్యాలెస్‌లో 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదలైంది. "ప్రేక్షకులచే క్రిక్కిరిసి పోవుచున్నది. గనుక ముందుగ స్థలము కొరకై జాగ్రత్త పడుడు. ఈ 100% సంపూర్ణ తెలుగు టాకీ చూచు యవకాశము బోగొట్టుకొనకుడు'' అంటూ ప్రకటనలు ఇచ్చారు. అప్పట్లో రోజుకు రెండు ఆటలే (సాయంత్రం ఫస్ట్ షో, రాత్రి వేళ సెకండ్ షో) ప్రదర్శించేవారు. ఏవైనా పండుగలు, పబ్బాలు, ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రం మధ్యాహ్నం వేళ ప్రత్యేకంగా మ్యాట్నీ షో వేసేవారు. 'భక్త ప్రహ్లాద'కు కూడా ఆ తెలుగు సంవత్సరాది పండుగ నాడు సాయంత్రం 3 గంటల 15 నిమిషాలకు 'ప్రత్యేక మేటనీ ప్రదర్శన' వేశారు.

'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదలైంది 1932లోనే అని చెప్పడానికి మరో ప్రాసంగిక సాక్ష్యాధారం కూడా ఉంది. అది ఏమిటంటే - ఆ సినిమాకు సమీక్షలు సైతం 1932లోనే వచ్చాయి. 'ఆనంద బోధిని' లాంటి పత్రికలు 1932 మార్చి సంచికలో ఈ చిత్రాన్ని సమీక్షించాయి. ఒకవేళ పుక్కిటి చరిత్ర చెబుతున్నట్లు, 1931 సెప్టెంబర్‌లో 'భక్త ప్రహ్లాద' సినిమా రిలీజై ఉంటే, దొంగలు పడ్డ ఆరు నెలలకు సమీక్షించరు కదా! ఆ రకంగా చూసినా, 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదల 1931లో కాదు, 1932లో అని చెప్పవచ్చు.

('భక్త ప్రహ్లాద' రిలీజైంది ఏప్రిల్‌లో అయితే, మార్చి సంచికలో రావడానికి కారణం ఏమిటని ఎవరైనా అనుమానం వ్యక్తం చేయవచ్చు. దానికి ఈ పరిశోధకుడి వివరణ ఏమిటంటే - అప్పటి పత్రికలు ఇప్పటిలా ముందస్తు తేదీలతో కాక, ఏ నెలకు ఆ నెలే రావడం కద్దు. పైగా , కొన్ని పత్రికలు నెల మ«ధ్యలోనో, ఒక్కోసారి మరీ ఆలస్యంగా నెలాఖరులోనో విడుదలయ్యేవి. ఓపిగ్గా వెతికితే అలాంటి ఉదాహరణలు చాలా కనపడతాయి. కాబట్టి, పత్రిక మీద "మార్చి నెల'' అని రాసినా సదరు పత్రిక ఏప్రిల్‌లో వచ్చి ఉండవచ్చు.

మరొకటి కూడా జరిగి ఉండొచ్చు. సినీ పరిశ్రమ పెద్దలకూ, పత్రికల వారికీ సినిమాను ముందుగానే ప్రదర్శించి చూపే అలవాటు అప్పటికే చిత్రసీమలో ఉంది. సినిమా విడుదలకు ముందు రోజునో, రిలీజ్ రోజునో పెద్దలకూ, సన్నిహితులకూ ప్రివ్యూ వేసి చూపడం ఇప్పటి వాడుక. కానీ, అప్పట్లో అలా కాదు! సినిమా విడుదల కన్నా వారం రోజులు, ఒక్కోసారి పది రోజుల ముందరే ప్రివ్యూ వేసేవారు. తొలి తమిళ టాకీ 'కాళిదాస్'కూ ఆ పద్దతి పాటించారు. అదే పద్ధతిని ఆ తరువాత వచ్చిన 'భక్త ప్రహ్లాద'కూ అనుసరించారని ఊహించవచ్చు. ఫలితంగా, ఏప్రిల్ 2న రిలీజైన 'భక్త ప్రహ్లాద'కు మార్చి నెల పత్రికలోనే సమీక్ష వచ్చి ఉండవచ్చు).

ఏమైనా, ఒకటి వాస్తవం. ఏ రకంగా చూసినా తొలి తమిళ టాకీ తరువాతే తొలి తెలుగు టాకీ విడుదలైందనేది చేదు నిజం! తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజు 1931 సెప్టెంబర్ 15 తేదీ కాదనేది ఖాయం!! ఇప్పటి వరకు లభిస్తున్న సాక్ష్యాధారాలను బట్టి చూస్తే 1932 జనవరి చివరిలో సెన్సారైన తరువాత, ఆ చిత్ర తొలి విడుదల సమాచారం దొరుకుతున్న ఏప్రిల్ లోపల 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదలైనట్లు స్పష్టమవుతోంది. కాబట్టి, 'భక్త ప్రహ్లాద' 1931లో విడుదలైందన్న మాట సత్యదూరం. మరి, ఇప్పటికైనా మన సినీ చరిత్రకారులు తెలుగు సినిమా పుట్టిన తేదీ గురించి ప్రచారంలో ఉన్న పాత తప్పులను సవరించుకుంటారా? పుట్టని సెప్టెంబర్ 15ను వదిలేసి, ఇకనైనా తెలుగు సినిమాకు సరైన రోజునే జన్మదినం జరుపుతారా?!

కొసమెరుపు : 'ఇన్నాళ్లూ తమిళ టాకీ కన్నా ముందే తెలుగు టాకీ ముందు వచ్చిందని సగర్వంగా చెప్పుకుంటున్నాం. ఇప్పుడు ఆ సంతోషం లేకుండా చేశార'ని మిత్రులు బాధపడనక్కర లేదు. ఎందుకంటే, తెలుగు మాటలు, పాటలు ఉన్నాయి కాబట్టి, హెచ్.ఎం.రెడ్డి 'కాళిదాస్' సినిమాను కేవలం తమిళ టాకీగా కాక, తొలి తెలుగు - తమిళ టాకీగా చెప్పుకోవచ్చు! అందులో హీరోయిన్ మన అచ్చ తెలుగు కీర్తనలు రెండు కూడా పాడారు. "తమిళ లిపిలో రాసుకొని మరీ, తెలుగు సంభాషణలు పలికా''రు. హీరో కూడా తెలుగులో డైలాగులు చెప్పారు. నిజానికి, 'కాళిదాస్' చిత్రానికి "తమిళ - తెలుగు భాషల్లో మాట్లాడే చిత్రం'' అనే ప్రకటనలిచ్చారు. ఆ రకంగా, తెర మీద బొమ్మలు తమిళంతో పాటు తెలుగులోనూ ఒకేసారి మాట్లాడాయి కాబట్టి, తమిళంతో సమానంగా తెలుగూ నిలిచిందని చెప్పుకోవచ్చు! సంతోషపడవచ్చు!!

(మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో సమర్పించిన పరిశోధన వ్యాసం నుంచి...)

- రెంటాల జయదేవ
094442 05145
rentalajayadeva@gmail.com

తొలి తెలుగు టాకీ 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదలైంది 1932 లోనే

పూర్తి తెలుగు సంభాషణలతో వచ్చిన తొలి తెలుగు టాకీ చిత్రం 'భక్త ప్రహ్లాద' (హెచ్.ఎం.రెడ్డి దర్శకుడు. భారత మూవీటోన్ నిర్మాణసంస్థ). అయితే ఈ సినిమా విడుదలైన తేది ఏమిటనే దానిపై ఇప్పటికీ స్పష్టత లేకపోవడం గమనార్హం.

తెలుగు ఫిలిం జర్నలిజానికి ఆద్యుడైన ఇంటూరి వెంకటేశ్వరరావు, ప్రఖ్యాత రచయిత, జర్నలిస్టు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, సీనియర్ ఫిల్మ్ జర్నలిస్టు బొమ్మకంటి సుబ్బారావు వంటివాళ్లు ఈ సినిమా 1931లో విడుదలైందని పలు సందర్భాల్లో పేర్కొనడం, తొలి టాకీ 'భక్తప్రహ్లాద'లో హీరోయిన్‌గా నటించిన సురభి కమలాబాయి కానీ, ఆ సినిమాలో ప్రహ్లాదుడి మిత్రుల్లో ఒకడిగా నటించిన ఎల్.వి. ప్రసాద్ కానీ ఏ సందర్భంలోనూ ఈ విషయాన్ని ఖండించకపోవడంతో ఇంతకాలం ఆ చరిత్రే ప్రచారంలో ఉంది.

1931 సెప్టెంబర్ 15న తొలి తెలుగు టాకీ విడుదలైందనే సాక్ష్యాధారాలు లేకపోయినా ఈ విషయమే చరిత్రలో నమోదయి ఉండటంతో ఆరోజున 'తెలుగు సినిమా జన్మదినోత్సం' జరుపుకోవడం ఒక ఆనవాయితీగా మారింది. అయితే ఇది నిజంకాదనీ, 'భక్తప్రహ్లాద' 1932లో విడుదలైందని చలనచిత్ర పరిశోధకుడు రెంటాల జయదేవ 'ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి' (11.9.11) లో రాసిన వ్యాసంలో పేర్కొన్నారు.

ఈ సినిమా 1932 జనవరి 22న సెన్సారైందని, తెలుగు సంవత్సరాది సందర్భంగా ఏప్రిల్ 2న మద్రాసులోని నేషనల్ పిక్చర్ ప్యాలెస్‌లో విడుదలైందని ఆ వ్యాసంలో పేర్కొంటూ అందుకు తగిన ఆధారాలు కూడా అందులో పొందుపరిచారు. తమిళ టాకీ 'కాళిదాసు' విడుదలైన తరువాతే తెలుగు టాకీ 'భక్తప్రహ్లాద' విడుదలైందని జయదేవ తేల్చడంతో సరికొత్త వివాదానికి తెర తీసినట్లయింది. గురువారం (సెప్టెంబరు 15)న 'తెలుగు చలనచిత్ర దినోత్సవా'న్ని నిర్వహిస్తున్నట్లు ప్రకటించిన తెలుగు చలన చిత్రపరిశ్రమలో అయోమయ పరిస్థితి నెలకొంది.

'భక్తప్రహ్లాద' సినిమా ఏ రోజున విడుదలైందన్న విషయాన్ని ప్రామాణీకంగా చెప్పాలంటే ఆ నాటి దినపత్రికలను పరిశీలించాల్సిందే. పూనేలోని ఫిలిం ఆర్కైవ్స్‌లో సైతం ఈ సినిమా ప్రింట్ లేకపోవడం, 1931 నాటి దినపత్రికలు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ఏది నిజం, ఏది అబద్ధం అనేది తేల్చడం కష్టతరమే. అందుకే ఈ విషయంలో నిజానిజాలు తేల్చడానికి 'చిత్రజ్యోతి' ప్రయత్నాలు ప్రారంభించి, 'భక్త ప్రహ్లాద' సినిమా ఎప్పుడు విడుదలైందో ఆధారాలతో సహా సేకరించింది. వాటి ప్రకారం చూస్తే ఈ సినిమా సెన్సార్ అయిందీ, విడుదలైంది కూడా 1932లోనే.

ఆ ఏడాది ఆంధ్రపత్రిక దిన పత్రిక ఏప్రిల్ ఒకటో తేదీ సంచికలో పేజీ నెం. 6లో 'భక్త ప్రహ్లాద' సినిమాకు సంబంధించిన వ్యాపార ప్రకటన ప్రచురితమైంది. ' 100% తెలుగు టాకీ 'భక్తప్రహ్లాద' .. నేషనల్ పిక్చర్ పేలస్ నందు శనివారం.. ఏప్రిల్ రెండోవ తేది నుంచి ప్రారంభమగును.. సుప్రసిద్ధ ఆంధ్ర నట శిఖామణులగు సుబ్బారావు, మిస్ కమలాదేవి, మాస్టర్ కృష్ణగార్లు పాల్గొందురు' అనేది ఆ ప్రకటన సారాంశం.

అలాగే ఆ మరుసటి రోజు, అంటే ఏప్రిల్ 2న 'ఆంధ్రపత్రిక' లోని 10 పేజీలో 'భక్త ప్రహ్లాద' మరో వ్యాపార ప్రకటన ప్రచురితమైంది. అందులో "100% సంపూర్ణ తెలుగు టాకీ 'భక్త ప్రహ్లాద'... నేటినుండియే ... టాకీల ప్రదర్శించుటకిదియే ప్రధమ పర్యాయము గనుక మద్రాసునందుండు ఆం«ద్రులందరును వచ్చి యీ ప్రదర్శనమును చూచి మరలనిట్టి తెలుగు టాకీ ఫిల్ముల మరి కొన్నిటిని తయారు చేయ ప్రోత్సహింపవలెను.

కనుకనిట్టి యపూర్వ అవకాశమును బోగొట్టుకొనకుడు. ఆశాభంగం కలుగకుండుటకుగాను మీ బంధుమిత్రులందరితో ముందుగ వచ్చి టిక్కెట్లు గొనుడు. 'భక్తప్రహ్లాద'ను చూచి మానవ జీవితమందలి కష్టములనెదుర్కొనుటకు వలయు ధైర్యసాహసముల సంపాదింపుడు'' అని పేర్కొన్నారు.

అదేరోజున ఆ దినపత్రికలోని 14వ పేజీలో 'నాట్యకళానుబంధం.. నాటకాలు.. తెలుగు టాకీ భక్తప్రహ్లాద' అనే శీర్షికన ఈ సినిమా గురించి వివరాలు ఉన్నాయి.. "టాకీ అనబడెడి శబ్దయంత్రపు సినిమా ప్రదర్శినములు దేశమంతటయు వ్యాపించుచున్నవి. కానీ అయ్యవి ముఖ్యముగా ఆంగ్లమునందును, హిందూస్ఠానీ భాషలోన తయారు చేయబడి ప్రదర్శితములగుచున్నవే కానీ వివిధ రాష్ట్రముల దేశభాషలలో నంతగా వ్యాప్తినందియుండలేదు.

ముఖ్యముగా తెలుగు మాతృభాషగా కలవారు, హిందూస్థానీ సినిమా ప్రదర్శనముల గని ఆ భాషను సరిగా నర్థము జేసికొనజాలక అభినయమునుజూచియో, గానమునాలకించియో, రంగస్థల రమణీయతలను తిలకించియో తనివి జెందవలసిన వారగుచున్నారు. 'బారత మూవీటోను' వారట్టి కొరతను దీర్ప సంకల్పించి సుప్రసిద్ధ పౌరాణిక గా«థయగు 'భక్త ప్రహ్లాద' నాటకమును సినిమాలో చిత్రించియుండిరి. ఈ ప్రదర్శనము నేటి నుంచి బ్రాడ్వే యందలి నేషనల్ పిక్చర్ ప్యాలెస్ నాటక భవనమున ప్రదర్శింపబడనున్నది.

ఈ ప్రదర్శనము రాజమహేంద్రవరమునందు వరుసగా మూడు వారముల వరకూ ప్రజలనాకర్షించెను.....'' అని ఆ వ్యాసంలో పేర్కొన్నారు. దీనిని బట్టి 1932 ఏప్రిల్ 2న మద్రాసులో ఈ సినిమా విడుదలైందనే విషయం నిర్ధారణ అయినప్పటికీ , దానికంటే మూడు వారాల ముందు రాజమండ్రిలో ఈ సినిమా విడుదలైనట్లు ఈ వ్యాసం వల్ల తేలింది. ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో కానీ, మార్చి మొదటి వారంలో కానీ ఈ సినిమా రాజమండ్రిలో విడుదలైందని చెప్పవచ్చు.

'ఆనందబోధిని' పత్రిక మార్చి నెల సంచికలో ప్రచురితమైన 'భక్త ప్రహ్లాద' రివ్యూ ఈ సంగతినే బలపరుస్తున్నది. "ఈనాటికి భారత మూవీటోన్ కంపెనీ వారు తెనుగు టాకీని తయారు చేశారు. ఈ 'భక్తప్రహ్లాద' టాకీ ఫిలిములో 50 చక్కని కీర్తనలున్నాయి. ఫిలిము 9,700 అడుగుల పొడవు.

ఇంత తక్కువలో చలనచిత్ర కళకు యేవిధమైనటువంటి లోపమును కలుగనియ్యకుండా తయారు చేయగలిగిన రెడ్డిగారు చాలా ప్రశంసాపాత్రులని బొంబాయి విమర్శకులు యేకాభిప్రాయాన్ని వెలిగ్రక్కారు. దూరం నుంచి పాడినప్పుడు తక్కువ శబ్దం వినబడటం, దగ్గరనుంచి పాడినప్పుడు బిగ్గరగా వినబడడము.. ఈ యేర్పాటు చేయడం చాలా కష్టమైన విషయము.

అటువంటి క్రమశబ్దపు టేర్పాటులను రెడ్డిగారు యీ ఫిలిములో ప్రదర్శించారు..''... ఇలా సాగింది ఆ రివ్యూ. దీనిని బట్టి ఈ సినిమా 1932 ఫిబ్రవరిలో విడుదలై ఉంటుందనేది సుస్పష్టం. తెలుగువాడవడంతో హెచ్.ఎం.రెడ్డి మొదట 'భక్త ప్రహ్లాద'ను రాజమండ్రిలో విడుదల చేసి, నెల రోజుల తరువాత మద్రాసులో విడుదల చేసి ఉండవచ్చని అర్థంచేసుకోవచ్చు. తెలుగులో కూడా టాకీ చిత్రం రావాలని కలలు కని, 'భక్త ప్రహ్లాద' నిర్మాణం కోసం కృషి చేసిన 'పూర్ణా' మంగరాజు కారణంగానే మొదట ఈ సినిమా రాజమండ్రిలో విడుదలై ఉంటుందని ఊహించవచ్చు.

ఏమైనా 'భక్త ప్రహ్లాద' విడుదలైంది 1931లో కాక 1932లోనే అనే సంగతి తేలినప్పటికీ, విడుదలైన తేదీ విషయంలో మాత్రం ఇంకా సందిగ్థత వీడలేదు. ఈ విషయమై ఇంకా పరిశోధన జరగాల్సి ఉంది.

ఎనిమిది పదుల భక్తప్తహ్లాద

1931లో సినిమా మూగ చిత్రయుగం నుంచీ శబ్ధ చిత్రయుగంలోకి అడుగు పెట్టింది. కాలానుగుణ్యమైన పరిణామాలు సినిమా రంగంలో కూడా చోటు చేసుకున్నారుు. కాగా టాకీ యుగం భారతదేశంలోని ప్రధమ శబ్దచిత్రం ‘ఆలం ఆరా’ హిందీ భాషలో రూపొందింది. ఇది 1931 మార్చి 15వ తేదీ విడుదల అరుు్యంది.

ప్రహ్లాద పాత్రధారి కృష్ణారావుకు రూ.400 పారితోషికం ఇచ్చారు. చివరిరోజుల్లో కృష్ణారావు కూలిపని కూడా చేసేవారట. 2001 సంవత్సరంలో మూవీ ఆర్టిస్టు అసోసియేషన్‌ వారు ఆయనను సన్మానించి రూ.1.25 లక్షల ఆర్థిక సాయం అందజేశారు.
తెలుగు తమిళ భాషల్లో వెలువడ్డ ప్రధమ శబ్ద చిత్రాలు బొంబాయిలోని ఇంపీరియల్‌ ఫిల్మ్‌ స్టూడియోలో రూపు తీసుకున్నాయి. అంతవరకు మూగ చిత్రాలలో రిఫ్లెక్టర్‌ బాయ్‌ నుంచి డైరెక్టరు వరకు పనిచేసి, విశేషానుభవం గడించిన హెచ్‌.యం.రెడ్డి ఈ రెండు చిత్రాలకు అంటే తెలుగు ‘భక్త ప్రహ్లాద’కు ఆరవ చిత్రం ‘కాళిదాసు’కు దర్శకత్వం వహించారు. భారతీయ తొలి శబ్ద చిత్రమైన ‘అలం ఆరా’ చిత్రానికి హెచ్‌ఎం రెడ్డి సహాయకునిగా పనిచేయడం విశేషం. భక్తప్రహ్లాదలో మునిపల్లె సుబ్బయ్య హిరణ్యకశివుడుగాను, సురభి కమలాబాయి లీలావతిగా నటించారు.అప్పుడు ఆమెకు 18 సంవత్సరాలు.

తొలుత ఆమెకు రూ.500 పారితోషికమనుకుని తర్వాత ఆమె నటనకు రూ.1116 ఇచ్చారు. సుప్రసిద్ధ చిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడు, ప్రసాద్‌ ల్యాబ్స్‌ అధినేత కీ.శే. ఎల్‌.వి. ప్రసాద్‌ ఈ చిత్రంలో చండామార్కుల వద్ద చదువుకునే మొద్దబ్బాయి వేషం వేసి, తెలుగు చిత్ర సీమలో ప్రధమ హాస్య నటుడయ్యారు. ప్రహ్లాదుడిగా కృష్ణారావు పోషించారు. 2004లో ఈయన కన్నుమూశారు. ఇంద్రుడు పాత్రను దొరస్వామినాయుడు పోషించారు. మరికొన్ని ఇతర పాత్రలు బి.వి.సుబ్బారావు, చిత్రపు నరసింహారావు తదితరులు పోషించారు. హెచ్‌.ఆర్‌. పద్మనాభ శాస్ర్తి ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకత్వం నిర్వహించారు.

సినిమాలలో కనపడాలనే మోజుమీద కొందరు సురభి నాటకరంగానికి చెందిన నటీనటులు ఆంధ్రదేశం నుంచి వెళ్లి, రుూ చిత్రంలో పాల్గొన్నా రు. బొంబాయిలోని కృష్ణా మూవీ టోన్‌ స్టూడియోలో ఈ సినిమాను తీశారు. చిత్ర నిర్మాణ వ్యయం రూ.20,30 వేల రూపాయల కంటే మించలేదు. షూటింగు కాల్‌షీట్లు కూడా యిరవయి, ముప్పయి రోజులకు మించలేదు. 1931 భక్త ప్రహ్లాదతో ప్రారంభమయిన తెలుగు సినిమా పరిశ్రమకు నేటితో ఎనభై వసంతాలు నిండాయి. ఈ 80 ఏళ్లలో తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ అనేక పరిణామాలను చవిచూసింది. రాశి రీత్యా చూస్తే తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ ముందడుగు వేస్తోంది.

వాసిపరంగా మాత్రం వెనక్కు పోతోంది. తెలుగు సినిమా పరిణామాలలో చెప్పుకో దగ్గది వ్యాపారం పాలు హెచ్చుకావడం, శిల్పం పాలు తక్కువ కావడం. క్రమంగా కథాబలం తగ్గు ముఖాన్ని పట్టి, తారాబలం తతంగం హెచ్చింది.ఇంతింతైై...వటుడింతై.. అన్నట్టుగా తెలుగు సినిమా ఈ రోజు జాతీయ, అంతర్జాతీయంగా తన విజయపతాకను ఎగురవేస్తోంది. మన దేశంలో అత్యధిక సినిమాలు నిర్మాణం అవుతున్న చిత్ర రంగంగా ఘనత సాధిస్తున్నది కూడా తెలుగు సినిమానే. ఎంతో మంది సామాన్యులను అసామాన్యులుగా మార్చి, వారికి హీరో వర్షిప్‌ను తెచ్చిపెట్టిన క్రెడిట్‌ కూడా తెలుగు సినిమాదే. ఇంతటి స్థాయిని పొందిన మన తెలుగు సినిమాకు నడక నేర్పిన మహానుభావులు ఎందరో వున్నారు.

వారిలో ముం దు వరసలో నిలిచే అగ్రగణ్యుడు హెచ్‌.ఎం.రెడ్డి. అప్పటికింకా మాటలు నేర్వని తెలుగు సినిమా బుడతడికి దగ్గరుండి మరీ మాటలు నేర్పిన మాస్టారు మన రెడ్డి గారు. తెలుగులో మొట్టమొదటి టాకీ సినిమా ’భక్త ప్రహ్లాద’ను నిర్మించిన ఘనత రెడ్డిగారిదే. ఆ రోజుల్లో... తెరపై కదిలే బొమ్మలే ఓ విచిత్రం అనుకుంటే... ఆ కదిలే బొమ్మలు మాట్లాడడం మరో అద్భుతం... ఆ అద్భుతాన్ని తెలుగు ప్రేక్షకుల ముందు ఆవిష్కరించిన మహా మనిషి హెచ్‌.ఎం.రెడ్డి. అందుకే ఆయనను చలనచిత్ర పరిశ్రమ ‘టాకీపులి’గా సువర్ణాక్షరాలతో గౌరవించుకుంది.

‘' పీపుల్స్ స్టార్ '’ CAPTAIN ఆర్.నారాయణమూర్తి

2011-08-21T01:45:00.000-07:00

కథ - మావో. కథా విస్తరణ - గణపతి. మాటలు - ఆర్కే. పాటలు - గద్దర్.
ఇటువంటి టీమ్‌తో సినిమా తీయవచ్చని, ఇటువంటి థీమ్‌తో
హిట్ కొట్టవచ్చని నిరూపించినవాడు ఆర్.నారాయణ మూర్తి.
ఆకలి సముద్రంలో రేగే ప్రతి తుఫానుని సినిమాగా మలచవచ్చని కనిపెట్టినవాడు ఆర్. నారాయణమూర్తి.
తీరంలోని ప్రతి ప్రమాద హెచ్చరికనూ పతాకంగా భుజాన వేసుకొని చైతన్య గీతాన్ని ఆలపించినవాడు ఆర్.నారాయణమూర్తి.
సమాజానికి మించిన స్క్రిప్ట్ లేదని, ఉద్యమానికి మించిన స్టంట్ లేదని, కన్నీటికి మించిన మేకప్ లేదని, నినాదానికి మించిన డైలాగ్ లేదని నిర్థారించినవాడు ఆర్.నారాయణమూర్తి.
సినిమాని ఓడగా, దర్శకుడిని కెప్టెన్‌గా పోలుస్తూ ఉంటారు.
అయితే- అన్ని ఓడలూ ఒక్కలాగే ఉండవు.
అందరు కెప్టెన్‌లూ అర్ధనగ్న సుందరీమణుల బెల్లీ డాన్సుల దీవులకే తీసుకెళ్లరు.
ఆర్.నారాయణమూర్తి వేరు. ఆయన తీసుకెళ్లే దీవి వేరు.
మత్తు ఒదలగొట్టే మధువును, మెలకువను ప్రసాదించే నిద్రను, వేకువలాంటి రాత్రిని చూపించే వర్తమానదీవికి తీసుకెళ్లి తుళ్లిపడేలా చేస్తారాయన. ఉప్పొంగే ఆవేశంలా మారుస్తారాయన.
ఇది సామాన్యుణ్ణి సైనికునిలా మార్చే రీచార్జ్. అడుగులను కవాతుగా మార్చే రీచార్జ్.

ఈ తమాషా చూడండి.
ఒక నిరుపేద ఓడ ఎక్కాలనుకున్నాడు. కాని ఎవరూ ఎక్కనివ్వలేదు. ఎదురుగా చూస్తే విశాలమైన సముద్రం. ఎన్నో ఓడలు తిరుగుతున్నాయి. షికార్లు చేస్తున్నాయి. ఒక్కదానిలో అయినా నన్ను ఎక్కనివ్వరా అని ఆ నిరుపేదకు ఆశ.
కాని ఆ ఆశ తీరలేదు.
అప్పుడా నిరుపేద ఆలోచించాడు.
అసలు ఓడను మనమే ఎందుకు తయారు చేయకూడదు. మనమే ఎందుకు నడపకూడదు. మనమే మనలాంటి నిరుపేదలను ఎక్కించుకొని ఎందుకు తిరక్కూడదు అనుకున్నాడు.
ఇది వినడానికి నవ్వొచ్చేలా ఉంటుంది.
కాని ఆ నిరుపేద దానిని సాధించాడు.
ఆర్.నారాయణమూర్తి కథ కూడా ఇంచుమించు ఇలాగే ఉంటుంది.
దిగ్భ్రమ కలిగించేలా ఉంటుంది.
********

ఫస్ట్‌హాఫ్ చెప్పుకునే ముందు
సెకండాఫ్‌లోని ఒక దృశ్యం.
********

మద్రాసు నుంచి మాసిపోయిన బట్టలతో ఊళ్లోకి దిగాడు ఆర్.నారాయణమూర్తి. టీ బంకు దగ్గర టీ తాగుతున్న వాళ్లంతా నారాయణమూర్తిని చూసి ‘మన రెడ్డిబాబులొచ్చాడు... రెడ్డిబాబులొచ్చాడు’ అని చుట్టు ముట్టారు. అందరికి నారాయణమూర్తంటే ఇష్టం. వాళ్లు ముద్దుగా అతణ్ణి రెడ్డిబాబులని పిలుచుకుంటారు.
నారాయణమూర్తి వాలకం చూడగానే వాళ్లకు అర్థమైంది ...మద్రాసుకు వెళ్లిన పని జరగలేదని.
కానీ వాళ్లు ఎంత గొప్పవాళ్లంటే ఆ ప్రశ్న అడిగి నారాయణమూర్తిని చిన్నబుచ్చలేదు. ‘ఏంట్రా చిక్కిపోయావ్’ అని టీ తాగించారు. వేడి వేడి ఇడ్లీలను అరిటాకులో పెట్టి తినేదాకా పక్కన కూచున్నారు.
ఆ తర్వాత అన్నారు- ‘‘ఒరే రెడ్డిబాబులూ... నువ్వు రైతు బిడ్డవు. ఈ లోకంలో సేద్యానికి మించిన కష్టం లేదు, రైతుకు మించిన కష్టజీవి లేడు. సినిమా ఫీల్డు ఎంతరా. నువ్వు నెగ్గుకురాగలవు. ఇప్పుడు కాకపోతే రేపు’’ అని ధైర్యం చెప్పారు.
కానీ నారాయణమూర్తిలో ఆ ధైర్యం లేదు.
చెయ్యి దెబ్బ సహిస్తారు. చెప్పు దెబ్బ భరిస్తారు. రాయి దెబ్బ తట్టుకుంటారు. కానీ మద్రాసులో ఈ అన్ని దెబ్బలూ తగిలాయి.
చిన్న వయసు. ఇంటర్ పూర్తి చేసిన కుర్రాడు. ఆ దెబ్బలను తట్టుకోలేకపోయాడు.
ఇక తను జన్మలో మద్రాసు వెళ్లడు.
వెళ్లడంటే వెళ్లడు. అంతే!
********

చిన్నప్పుడు నారాయణమూర్తి స్కూలుకు వెళ్లే దారిలో ఒక కొండ ఉండేది. దాని పేరు బోడికొండ. అదేమి దురదృష్టమో హైస్కూల్ కోసం రోజుకు ఐదారుమైళ్లు వెళ్లాల్సిన దారిలో తెల్లవారుజాములేచి బయలుదేరితే చీకటి ఉండగానే దారిలో ఆ కొండ తారసపడేది. సాయంత్రం స్కూలు విడిచాక చీకటి పడ్డాకే ఆ కొండ తారసపడేది. ప్రతిసారి నారాయణమూర్తికి భయం. ఎందుకంటే ఆ కొండ మీద కొరివి దెయ్యం ఉంది. అది మనుషులు నడుస్తూ ఉంటే వెనుక నుంచి వచ్చి వీపు తడుతుంది. తల తప్పి చూశామా- అంతే! నెత్తురు కక్కుకొని చావాల్సిందే. ఈ కథను నారాయణమూర్తికి ఎవరో చెప్పారు. అందువల్ల రోజూ ఆ కొండ దగ్గరకు రాగానే భయం. ఆ భయంతో రోజూ జ్వరం. వాళ్లమ్మ దిష్టి తీసింది. తాయత్తు కట్టింది. మంత్రం వేయించింది. ఏమీ ఫలితం లేదు. పిల్లాడు భయపడుతున్నాడు అని ఆ తల్లి మనసు గ్రహించింది. అందువల్ల నారాయణమూర్తిని ఒళ్లో కూచోబెట్టుకొని- ‘‘ఒరే నాయనా. ఇంక మీదట నువ్వు దేనికీ భయపడకు. దేనికైనా భయం వేసిందనుకో- జై భజరంగభళీ అని పెద్దగా అనుకో. ఇక నీకు భయం పోతుంది. ఆంజనేయస్వామే అంతా చూసుకుంటాడు’’ అని చెప్పింది.
మరుసటిరోజు నారాయణమూర్తి యధావిధిగా స్కూలుకు బయలుదేరాడు. దారిలో బోడికొండ. భయం వేసింది. జ్వరం కాయబోయింది. కానీ తల్లి మాట గుర్తుకొచ్చింది. నారాయణమూర్తిది అసలే పెద్ద కంఠం. స్వరం ఉన్న కంఠం. ఆ కంఠం నాళాలు పొంగించేలా పెద్దగా హూంకరించాడు. కొండ అదిరిపడేలా అరిచాడు- జై భజరంగభళి... జై భజరంగభళి. కొండవైపు చూశాడు. దయ్యం కనిపించలేదు. వెనక్కు తిరిగి చూశాడు. దెయ్యం కనిపించలేదు. అమ్మయ్య! ఇక దెయ్యం లేదు గియ్యం లేదు... హాయిగా చదువుకున్నాడు.
ఇన్నాళ్ల తర్వాత మళ్లీ నారాయణమూర్తికి భయంతో జ్వరం వచ్చింది.
మద్రాసులో జ్వరం.
సినిమా ఫీల్డు అనేది దెయ్యంలా కనపడి వచ్చిన జ్వరం.
పానగల్ పార్కు బల్ల మీద పడుకొని మళ్లీ చాలారోజుల తర్వాత జై భజరంగభళీ జై భజరంగభళీ అని అరుచుకుంటూ ఉన్నాడు ఆర్.నారాయణమూర్తి.
కొందరు పాపం అనుకున్నారు.
కొందరు పిచ్చోడనుకున్నారు.
ఔను. నారాయణమూర్తి పిచ్చోడే. సినిమా పిచ్చోడు.
********

నారాయణమూర్తి వాళ్ల ఊళ్లో ఒకే ఒక టూరింగ్ టాకీస్ ఉండేది. అందులో రకరకాల సినిమాలు. ఆ సినిమాల్లో ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్, ఎస్వీఆర్, సావిత్రి... ‘హిమగిరి సొగసులు... మురిపించును మనసులు’... పాట. కానీ నారాయణమూర్తి ఏఎన్నార్ ఫ్యాన్స్. ‘నువ్వంటే... నాకెందుకో... అంత ఇది’... ఏఎన్నార్ ఆడి పాడుతుంటే నారాయణమూర్తికి పూనకం వచ్చేది. ఏఎన్నార్ సినిమా హిట్ కావాలి. ఎన్టీఆర్ సినిమా ఫ్లాప్ కావాలి. ఇదే నారాయణమూర్తి మొక్కుకునేది. కానీ ఒకసారి ‘మంచిమనసులు’ సినిమా వచ్చింది. అందులో ఏఎన్నార్ ‘శిలలపై శిల్పాలు చెక్కినారూ’... అని పాటందుకున్నాడు. నారాయణమూర్తి పరవశించి చూస్తున్నాడు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలను శ్లాఘించే ఆ పాటలో హఠాత్తుగా ఎన్టీఆర్ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. రాయలవారి గెటప్‌లో రాజసంగా మీసం దువ్వుకున్నాడు. నారాయణమూర్తి పరవశం చెరిగిపోయింది. అరే... ఇంతమంచి నటుణ్ణా నేను ద్వేషిస్తున్నది... ఏఎన్నారూ గొప్పవాడే, ఎన్టీఆరూ గొప్పవాడే అనుకొని ఆ రోజు నుంచి ఇద్దర్నీ ఆరాధించడం మొదలుపెట్టాడు. ఇంకొన్నాళ్లకు ‘వీరపాండ్యకట్టబొమ్మన’ డబ్బింగ్ బొమ్మ వచ్చింది. హాల్లోకి వెళితే సింహం డైలాగులు చెబుతోంది. ఇదేంట్రా బాబూ... ఇదెలా సాధ్యం అని నోరు తెరుచుకొని పక్కవాణ్ణి గిల్లి ‘ఈ సింహం పేరేమిటి’ అని అడిగాడు ఆర్.నారాయణమూర్తి.
‘శివాజీ గణేశన్’ అని చెప్పాడు పక్కనున్న అతడు.
‘ఓరి నాయనో... ఒకర్ని మించినవాళ్లొకరు. అందరూ మహానుభావులు. వీళ్లలా నేను కూడా అవగలనా? నేను కూడా సినిమా హీరో కాగలనా? నేను కూడా స్క్రీన్ మీద కనిపించగలనా’ నారాయణమూర్తిలో చిన్న ఆశ పుట్టి పెరిగి వాయుగుండంలా మారింది. అది ఎన్నటికీ తీరం చేరాలి!?
అప్పుడే నారాయణమూర్తికి ఇంటర్ పూర్తయ్యింది.
మీసాలు మొలిచాయి. దేహం రాటు దేలింది. కండ కరుకెక్కింది. ఆకారంలో భీముడిలా ఉన్నాడు.
‘ఎర్రగా బుర్రగా ఈరోలా ఉన్నావు... నువ్వు కూడా మద్రాసు వెళ్లరా రెడ్డిబాబులూ’ అని ఊళ్లో అంతా ఎంకరేజ్ చెయ్యడం మొదలుపెట్టారు.
పురుగు తొలిచింది.
తొలిచాక ఏముంది- మద్రాసు రైలు కూత వినిపించడమే.మద్రాసొచ్చేసింది.
నారాయణమూర్తి విజయగర్వంతో దిగాడు. తనకు తెలుసు. మహా అయితే నాలుగైదు రోజులు. ఆ తర్వాత హీరో వేషం వచ్చేస్తుంది. అంతే! తల్లి ఇచ్చిన డెబ్బయ్ రూపాయలు ఉన్నాయి. అవి ఖర్చయ్యేలోపు ఏ నిర్మాతో మనకు అడ్వాన్సు ఇవ్వకపోడు. ఇలా అనుకుంటూ పాండిబజారు వెళ్లి లాడ్జిలో రూమ్ తీసుకున్నాడు. లగేజీ రూమ్‌లో పడేసి ‘ఎన్టీఆర్ ఇల్లెక్కడ?’ అని అడిగాడు. మరుక్షణం ఎన్టీఆర్ ఇంటి ముందు నారాయణమూర్తి నిలుచుని ఉన్నాడు. ఎన్టీఆర్‌ని కలిస్తే తనను రికమండ్ చేస్తాడని నారాయణమూర్తి ఆలోచన. అయితే అక్కడ తనలాంటి వాళ్లు బోల్డుమంది ఉన్నారు. వాచ్‌మన్ లాఠీ తీసుకొని మీద మీదకొస్తున్నాడు. ఏయన్నార్, సావిత్రి ఇంటికి వెళ్లినా అంతే! సేమ్ సీన్ రిపీట్. నారాయణమూర్తికి తొలిరోజే ఒక సత్యం తెలిసింది.. సినిమావాళ్లు ఇళ్లల్లో దొరకరు. మరెక్కడ దొరుకుతారు? స్టూడియోల్లో... నారాయణమూర్తి స్టూడియోలకు తిరగడం మొదలుపెట్టాడు. గేట్ల వరకేప్రవేశం. గేటు దాటి లోపలికెళ్లడం అసాధ్యం.
ఆంజనేయస్వామి దెయ్యాలను వదలగొడతాడేమోగాని సినిమాలకు అవకాశాలు ఇప్పించలేడేమో.
అసలు సినిమాల సెక్షన్ చూసే దేవుడు ఎవరో?
నారాయణమూర్తి అమాయకంగా తిరుగుతున్నాడు.
డెబ్బయ్ రూపాయలు అయిపోయాక రూము ఖాళీ చేసి ఇప్పుడు ఆవారాగా తిరుగుతున్నాడు. ఇంత పెద్ద నగరం. ఎటు వెళ్లాలి? ఫ్రెండ్స్ లేరు... బంధువుల్లేరు.... తెలిసినవారే లేరు.... ప్లాట్‌ఫామ్ పేదవాళ్ల తల్లి. పడుకుంటానంటే వొడి చాపుతుంది. నారాయణమూర్తి ఆకలి వల్లో తిరుగుడు వల్లో నిరాశ వల్లో భయం వల్లో ఒళ్లెరగకుండా పడుకుని ఉన్నాడు.
కాసేపటికి ఒక లాఠీ అతణ్ణి తట్టి లేపింది. చూస్తే పోలీసు.
‘‘పద స్టేషన్‌కి’’
‘‘ఎందుకు సారూ’’
‘‘వస్తే నీకే తెలుస్తుంది’’
అతడు స్టేషనుకు తీసుకెళ్లి ఏదో ఒక కేసులో బుక్ చేయబోయాడు. నారాయణమూర్తి హడలిపోయి బతిమిలాడుకొని అక్కణ్ణుంచి బయటపడ్డాడు.
పడితే? ఎక్కడకు వెళ్లడం?
********

నారాయణమూర్తికి బాగా గుర్తు. చిన్నప్పుడు తెల్లవారుఝాము నాలుగూ నాలుగున్నరకు లేవగానే వాళ్ల అమ్మమ్మ అప్పుడే మజ్జిగ చిలుకుతూ అంత వెన్న తీసి నోట్లో పెట్టేది. పళ్లు తోముకొని స్నానం చేశాక కడుపు నిండా చద్దన్నం. ఒకటో క్లాసు రెండో క్లాసు కోసం వీధిబడిలో చేరితే ఇంటర్‌వెల్‌లో మళ్లీ ఇంటికొచ్చి అన్నం. మధ్యాహ్నం అన్నం. మళ్లీ ఇంటర్ వెల్‌లో అన్నం. స్కూలు విడిచాక అన్నం. రాత్రి అన్నం. ఇలా రోజుకు ఆరుసార్లు తినేవాడు నారాయణమూర్తి. అతడికి ఆకలెక్కువ. ఈ మద్రాసు దరిద్రంలో ఆ ఆకలి ఇంకా పెరిగింది. బాబూ అన్నం కావాలి... పని చేస్తాను అన్నం... అని తిరుగుతున్నాడు. ఎవ్వరూ పని ఇవ్వడం లేదు. అన్నమూ పెట్టడం లేదు. దారిలో ఒక రిక్షా స్టాండ్ కనిపించింది. నారాయణమూర్తి వెళ్లి ‘అయ్యా... నేను కూడా రిక్షా లాగుతా. ఇంత బువ్వ పెడితే చాలు’ అన్నాడు. వాళ్లు రిక్షా ఇవ్వలేదు. పాండి బజార్‌లోని గీతాకేఫ్‌కు వెళ్లి ‘అంట్లు తోమి పెడతా... కొంచెం అన్నం పెట్టండి’ అని బతిమిలాడాడు. వాళ్లూ కనికరించలేదు.
ఇప్పుడు నారాయణమూర్తి సినిమాల సెక్షన్ చూసే దేవుణ్ణి వెతకడం లేదు.
ఆకలి సెక్షన్ చూసే దేవుడు ఎవరు అని వెతుకుతున్నాడు.
‘‘ఆకలి తీర్చే దేవుడా... నాకు మణులొద్దు, మాణిక్యాలు వద్దు... హీరో వేషం వద్దు... ఇంకేమీ వద్దు... అంత వేడి అన్నం, పప్పుచారు, నంజుకోవడానికి అప్పడం. అంతకు మించిన పెన్నిధి లేదురా తండ్రీ’’... నారాయణమూర్తి ప్రార్థిస్తున్నాడు.
ఆ ప్రార్థన ఆ దేవుడు విన్నాడో లేడోగాని ఒక దేవుడు విన్నాడు. అతడి పేరు చిన్ని. మేకప్ అసిస్టెంట్. రాజబాబు మేకప్‌మేన్ కృష్టకి కుడిభుజం. అతడే నారాయణమూర్తికి కడుపు నిండా భోజనం పెట్టించాడు. ఆ తర్వాత మహాలింగపురం తీసుకెళ్లి ఓ పాడైపోయిన కారు షెడ్డును నివాసంగా చూపించాడు. ఆ తర్వాత నారాయణమూర్తిని పరిశీలనగా చూసి బుగ్గ గీరుకుంటూ ‘ఊ... ఇక నీకు వెతకాల్సింది హీరో వేషం’ అన్నాడు.
********

అక్కడ వరుసగా అందరినీ కూచోబెట్టి టిఫిన్ పెడుతున్నారు. నారాయణమూర్తిని కూడా కూచోబెట్టి టిఫిన్ పెట్టారు. ఆ తర్వాత ఒక వ్యక్తి వచ్చి వరుసగా కాస్ట్యూమ్స్ విసురుతున్నాడు. నారాయణమూర్తి ఒళ్లో కూడా ఒక జత పడింది. చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు. మాసిన వాసన. కంపు. కోపంగా లేచి నిలుచున్నాడు.
‘‘నేను హీరోని. నాకు ఇలాంటి బట్టలా ఇచ్చేది’’ అన్నాడు కోపంగా.
ఆ బట్టలు విసిరే వ్యక్తి నవ్వి ‘‘నువ్వు హీరోవి కావు. జూనియర్ ఆర్టిస్టువి. నీ అదృష్టం. నీ ఒళ్లో పడింది ఎంజిఆర్ వేసుకొని విడిచిన జత’’ అన్నాడు.
ఎంజీఆర్!
నారాయణమూర్తి ఇంకేం మాట్లాడలేదు. ఆత్రం ఆత్రంగా ఆ దుస్తులు తొడుక్కున్నాడు. జూనియర్ వేషం కట్టాడు. అలా చాలా సినిమాల్లో ఇప్పుడు నారాయణమూర్తి జూనియర్ ఆర్టిస్ట్. వాటిలో ‘నేరమూ-శిక్ష’ సినిమా కూడా ఒకటి. కానీ ఇలా ఎంత కాలం?
********

‘తాతామనవడు’ షూటింగ్ జరుగుతోంది. రాజబాబు హీరో. ఆయనకు మేకప్ అసిస్టెంట్ కనుక చిన్నికి ప్రవేశం. వెనుకనే నారాయణమూర్తికి కూడా ప్రవేశం. తొలిసారి ఒక సినిమా షూటింగ్ చూడటం. నారాయణమూర్తి కాళ్లు నేల మీద ఆనడం లేదు. ఎదురుగా ఎస్వీరంగారావు, రాజబాబు...ఇంకా చాలామంది తారాగణం.
కాసేపటికి ఒక చేయి అతడి భుజం మీద పడింది.
తల తిప్పి చూశాడు. ఎవరో వ్యక్తి.
‘‘తమ్ముడూ... ఏ ఊరమ్మా మీది’’ అన్నాడు.
మద్రాసుకు వచ్చిన ఇన్నేళ్లలో ఎవరో ఒక వ్యక్తి తనను తమ్ముడూ అని పలకరించడం ఇదే ప్రథమం. నారాయణమూర్తికి కన్నీరు ఆగలేదు. ఆ వ్యక్తి ఎవరో ఏమిటో కూడా చూడకుండా అమాంతం కావలించుకుని కన్నీరు మున్నీరయ్యాడు.
ఆ వ్యక్తి నారాయణమూర్తి కథంతా తెలుసుకున్నాడు.
‘‘తమ్ముడూ! సినిమాల్లోకి రావడానికి నీకింకా టైముంది. ముందు చదువు పూర్తి చేసుకునిరా. నీకు వేషం నేనిస్తాను’’
‘‘అయితే ఇవాళ్టి నుంచి మీరే నా గురువు సార్ ’’ అన్నాడు నారాయణమూర్తి.
బయటకు వస్తూ వస్తూ ఆయన పేరును కూడబలుక్కుని గుర్తు పెట్టుకున్నాడు.
‘దా...స..రి... నా..రా..య..ణ..రా..వు’
********

నారాయణమూర్తి తిరిగి ఊరు వచ్చేశాడు. డిగ్రీలో చేరిపోయాడు. సినిమా ఫీల్డును మర్చిపోయాడు. ఆ దెయ్యం జోలికి మరి పోరాదని నిశ్చయించుకున్నాడు. కానీ ఈలోపు ‘నేరము-శిక్ష’ రిలీజైంది. ఆ సినిమాలో ఒక చోట నారాయణమూర్తి ముఖం కనిపించింది. ఊరి జనం గుర్తు పట్టారు. ‘అదిగోరా మన రెడ్డిబాబులు’ అని కేకవేశారు. అంతే. ఆ రోజు నుంచి అదేదో ‘లవకుశ’ అన్నట్టుగా బళ్లు కట్టుకుని వచ్చి మరీ చూశారు.
నారాయణమూర్తికి ఆశ్చర్యం. తెరపై కనబడితే జనంలో ఇంత క్రేజా! అయితే తను మళ్లీ సినిమాల్లోకి వెళ్లి తీరాల్సిందే! చెప్పు దెబ్బో చేట దెబ్బో భరించాల్సిందే. హీరో కావల్సిందే. ఆ రోజు మాట ఇచ్చిన గురువును తలుచుకున్నాడు. దాసరి నారాయణరావు. డిగ్రీ అవడం ఆలస్యం ఆయన ఎదుట నిలుచుని ఉన్నాడు.
********

దాసరి మాట తప్పలేదు.
‘నీడ’లో నారాయణమూర్తికి ముఖ్యవేషం ఇచ్చారు. ‘సంగీత’లో హీరో ఛాన్సిచ్చారు. రెంటిలోనూ గుర్తింపు వచ్చింది. వేషాలొస్తున్నాయి. కానీ అన్నీ చిన్నా చితకా వేషాలే. నెలలు గడుస్తున్నాయి. సంవత్సరాలు గడుస్తున్నాయి. మళ్లీ తిండి సమస్య... పస్తులు... రూమ్‌రెంట్ కట్టలేని పరిస్థితి! చూడండి తమాషా. ఒక్కసారి స్క్రీన్ మీద కనిపిస్తే సమస్య ఉండదు అనుకున్నాడు నారాయణమూర్తి. కానీ కనిపించాక నిలబెట్టుకోవడమే సమస్య అని ఇప్పుడు గ్రహించాడు. ఒకరోజు పానగల్ పార్కులో కూర్చుంటే మైక్‌లో పాట.
‘కలకానిది విలువైనది... బతుకు కన్నీటి ధారలలోనే బలి చేయకు...’ అందులోనే ఇంకో వాక్యం ఉంది. ‘ఏదీ నీ దరికి రాదు... శోధించి సాధించాలి’... ఏమి రాశాడు మహాకవి శ్రీశ్రీ. ఎస్. నేనూ సాధిస్తాను. నాకు నేనే హీరో వేషం ఇచ్చుకుంటాను. అందుకు డెరైక్టర్ అవుతాను. డెరైక్టర్ కావడానికి నేనే నిర్మాతనవుతాను. ఎస్.
********

నారాయణమూర్తికి చిన్నప్పటి నుంచి ఒక ఖరీదైన బ్యాంక్‌లో అకౌంట్ ఉంది. ఆ బ్యాంక్ పేరు స్నేహం. ఇప్పుడు ఆ అకౌంట్ నుంచి డబ్బు డ్రా చేయాలి. నారాయణమూర్తి వెంటనే ఫ్రెండ్స్‌కి ఫోన్లు చేశాడు. ఉత్తరాలు రాశాడు. మరికొందర్ని డెరైక్టుగా కలిశాడు. ‘‘మీ స్నేహం అండతో నేనో చిత్రం తీస్తాను’’ అన్నాడు. ఓ ఫ్రెండు జేబులోంచి ఐదు వేలు తీసి ఇచ్చాడు. ఇంకొకడు పదివేలు. అలా పదిమంది... ఇరవై మంది... ముప్ఫై మంది... నలభై మంది... యాభై మంది...
తొలి సినిమా! పేరు ‘అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం’.
నారాయణమూర్తి హీరో... నారాయణమూర్తి మూర్తి నిర్మాత... నారాయణమూర్తి దర్శకుడు... నారాయణమూర్తి సెట్ అసిస్టెంట్... నారాయణమూర్తి ఆఫీస్ బాయ్... తనే కెప్టెన్.. తనే కళాసీ.
అంతా తానే. అన్నీ తానే.
రెండేళ్లు పట్టింది సినిమా ఫినిష్ చేయడానికి. పదహారున్నర లక్షలు ఖర్చయింది.
1986 నవంబర్ 6...
సినిమా పెద్ద హిట్. సూపర్ హిట్. నక్సలైట్ మూవ్‌మెంట్ మీద బహుశా భారతదేశంలోనే వచ్చిన మొదటి సినిమా. నారాయణమూర్తి పేరు మార్మోగిపోయింది. జనం అతణ్ణి హీరోగా అంగీకరించారు. తమలాంటి హీరో అని గుర్తించారు. తమ ఆశలకూ ఆకాంక్షలకూ ప్రతినిధిగా భావించారు. ఆరోజు నుంచి మరి వాళ్లు నారాయణమూర్తినీ అతడు తీసిన సినిమాలని నిరాశ పరచలేదు.
‘ఆలోచించండి’, ‘భూపోరాటం’, ‘అడివి దివిటీలు’, ‘లాల్‌సలామ్’, ‘దండోరా’, ‘ఎర్రసైన్యం’, ‘చీమలదండు’... ఒకదాని వెంట ఒకటి నారాయణమూర్తిని రీచార్జ్ చేస్తూనే ఉన్నాయి. ఈ ప్రభంజనం ఫీల్డును తాకింది. ఈ దారి మనకెందుకు కనిపించలేదు అనుకుంది. అంతే. నారాయణమూర్తి వరుసలో సినిమాలు వరదెత్తాయి.
ఎన్‌కౌంటర్... ఒరేయ్ రిక్షా... తెలుగోడు...
ఎర్రోడు... శింగన్న
కానీ చిన్న పొరపాటు జరిగింది. ఇంతకు ముందు తన ముఖం. తన అద్దం. ఇప్పుడు తన ముఖం... ఇతరుల అద్దాలు. అనేక అద్దాలు. అవసరానికి మించిన అద్దాలు.
జనానికి ముఖం మొత్తింది.
చిన్న బ్రేక్ ఇచ్చారు.
మళ్లీ నారాయణమూర్తి ఆన్ క్రాస్‌రోడ్స్.
********

సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లు థ్రిల్ ఇస్తాయి. కానీ జీవితం తెలియాలంటే పాసింజర్ ఎక్కాలి. పాసింజర్ ఎక్కాల్సిన వాళ్లంతా మధ్య మధ్యలో బ్రేక్ ఇచ్చి సూపర్‌ఫాస్ట్‌వైపు చూస్తుంటారు. అది మనది కాదు అని తెలిశాక పాసింజర్‌కి వచ్చేస్తారు. ఈలోపు టైమ్ పడుతుంది. ఆ గ్యాప్‌ని భరించాలి. నారాయణమూర్తి భరించాడు. మళ్లీ పల్స్ కనిపెట్టి ‘చీకటి సూర్యులు’ తీశాడు. నైజాంలో పాస్. తర్వాత ‘కూలన్న’ తీశాడు. యావరేజ్. ‘రైతు రాజ్యం’, ‘ఛలో అసెంబ్లీ’ ఓకే. కానీ ‘ఊరు మనదిరా’తో మళ్లీ నారాయణమూర్తి హవా మొదలైంది.
చిత్రం.
ఎక్కడైనా ఉన్నాడా ఇలాంటి హీరో!
తన సినిమా... తన దర్శకత్వం... తనే హీరో... ఒకటి రెండు సినిమాలు చేసినవాళ్లు ఉన్నారు. కాని ఇలా సాలిడ్‌గా నిలబడటం మాత్రం నారాయణమూర్తికే సాధ్యం.
********

నారాయణ మూర్తి సినిమాల్లో కెమిస్ట్రీ ఉండదు. ఫిజిక్స్ ఉండదు. మేథమేటిక్స్ ఉండదు. ఉండేదల్లా గుండె తడి మాత్రమే. తన ఒక్కో సినిమా ఒక్కో యుద్ధం. ఒక్కో ఉద్యమం. ఒక్కో గాయం. కన్నీటి చుక్క నెత్తుటి చుక్కగా పరావర్తనం చెందే సంధికాలం. నారాయణమూర్తికి కోట్లొచ్చాయి. పోయాయి. కానీ తను అప్పుడెలా ఉన్నాడో ఇప్పుడూ అలాగే ఉన్నాడు. అదే వైట్ అండ్ వైట్ డ్రెస్. అవే హవాయి చెప్పులు. కాలినడక ప్రయాణం. తను చిటికేస్తే కారొచ్చి ముందు వాలుతుంది. కానీ తను జనం మనిషి. జనంతో మమేకమైన మనిషి. జనంలో కలిసిపోయి ప్రవహించాలనుకుంటున్న మనిషి. తనకి సౌధాల్లేవు. టూ బెడ్‌రూమ్ ప్లాట్‌లు లేవు. కనీసం సొంత గూడే లేదు. తన లివింగ్ స్టయిలే ఓ డిఫరెంట్. ఇలా ఎవ్వరూ ఉండలేరు. ఉన్నా ఏదో ఒక క్షణంలో మారిపోతారు.
********

నీ పాదం మీద పుట్టుమచ్చనై చెల్లెమ్మా...
తోడ బుట్టిన రుణం తీర్చుకుంటనే చెల్లెమ్మా...
జనం నుంచి స్వీకరిస్తున్నందుకు నారాయణమూర్తి జనానికి రుణపడి ఉండాలో జనానికి ఇస్తున్నందుకు జనం నారాయణమూర్తికి రుణపడి ఉండాలో... పెద్ద పజిల్.
కానీ ఒకటి మాత్రం నిజం!
జనమే నారాయణమూర్తికి రీచార్జ్!!
జనానికి నారాయణమూర్తి సినిమా ఒక రీచార్జ్!!!
.......... మినీ ఎమ్జీఆర్ ..........
ఆర్.నారాయణమూర్తి ఇంతవరకూ వేరే వాళ్ల కథలతో సినిమా చేయలేదు. అన్నీ తన సొంతకథలే. స్క్రీన్‌ప్లే, డైలాగులు కూడా తనే రాసుకుంటారు. స్టోరీ సిట్టింగ్స్‌కి అవుట్‌డోర్‌లకు వెళ్లడం, హోటల్ రూమ్స్ తీసుకోవడం లాంటివి కూడా ఉండవు. ఎంచక్కా తన రూమ్‌లోనో, చెట్టు కిందో కూర్చుని కథ రాసేసుకుంటారు. అలాగే పాపులర్ ఆరిస్టుల జోలికి వెళ్లరు. ఏ ఏరియాలో షూటింగ్ చేస్తే అక్కడి లోకల్ టాలెంట్స్‌ని ఉపయోగించుకోవడం నారాయణమూర్తికి మొదట్నుంచీ అలవాటు.

తన సినిమాలకు సెట్లు వేయడాలు, హంగు ఆర్భాటాలూ చేయడాలు అస్సలు ఉండవు. అంతా పకృతి నేపథ్యంలో, ప్రజల సమక్షంలోనే. అన్నీ నేచురల్ లోకేషన్లు. వర్కింగ్‌డేస్ కూడా ఎక్కువ ఉండవు. ఏదీ 70 రోజులకు మించవు.

నారాయణమూర్తిని గెస్ట్‌రోల్స్ చేయమని చాలామంది కమర్షియల్ డెరైక్టర్లు బ్లాంక్‌చెక్స్ ఆఫర్ ఇచ్చారు. వాళ్లకి నమస్కారం పెట్టి సున్నితంగా వాటిని తిరస్కరించారు.

పసాద్‌ల్యాబ్... నారాయణమూర్తికి అదే అడ్డా. ఆయనను కలవాలంటే ప్రసాద్‌ల్యాబ్‌కు వెళ్తే చాలు. ఏ ఎడిటింగ్ రూమ్‌లోనో, డీటీఎస్ థియేటర్‌లోనో, ఏ చెట్టు కిందో, క్యాంటీన్ దగ్గరో కనబడతారు. ప్రసాద్‌ల్యాబ్ అధినేత అక్కినేని రమేష్ ప్రసాద్ అంటే నారాయణమూర్తికి ప్రాణం. ఏ ఇంటర్‌వ్యూలోనూ ఆయనను తలవకుండా ఉండరు. అలాగే ఫైనాన్షియర్ సత్యరంగయ్యను కూడా ఎప్పుడూ తలుచుకుంటుంటారు.

స్నేహచిత్ర బేనర్ మీద ఇప్పటికి 21 సినిమాలు తీశారు. ‘పోరు తెలంగాణ’ 22వ సినిమా. ఈ నవంబర్ 6కి ‘అర్థరాత్రి స్వతంత్రం’ విడుదలై పాతికేళ్లు పూర్తవుతుంది.

నారాయణమూర్తిని టాప్‌రేంజ్‌కి తీసుకెళ్లిన చిత్రం ‘ఎర్రసైన్యం’. భోజ్‌పురి భాషలో కూడా చేద్దామనుకున్నారు. ఈ లోగా చదలవాడ బ్రదర్స్ వచ్చి హిందీలో చేయమని అడిగారు. అలా రూపొందిందే ‘హే ధర్తీ హమారా’. అమితాబ్ బచ్చన్ చేతులమీదుగా లోగో రిలీజ్ చేయించారు. త్వరలోనే ఈ చిత్రం విడుదల కానుంది.

ఎక్కడా తన దారి తప్పకుండా, తను నమ్మిన సిద్దాంతాన్ని విడువకుండా పాతికేళ్లుగా సినిమాలు చేస్తూ వస్తున్న నారాయణమూర్తికి ఇంతవరకూ ఒక్క నంది అవార్డు రాలేదంటే ఆశ్చర్యమనిపిస్తుంది. కానీ, నారాయణమూర్తి ఇందుకే మాత్రం ఫీల్‌కారు. మా బతుకు చిత్రాలు తీస్తున్నావని, మా ఆకలి పేగులు లెక్క పెడుతున్నావని పేదలు తన పై చూపే ఆదరణే నేషనల్ అవార్డుని మించిందంటారాయన. ప్రేక్షకులు ప్రేమగా మూర్తన్న, ఎర్రన్నా అని పిలవడమే పెద్ద సత్కారం అంటారు.

నారాయణమూర్తిని అంతా ‘పీపుల్స్ స్టార్’ అంటారు. మెగాస్టార్ చిరంజీవి, నారాయణమూర్తిని ఎప్పుడు కలిసినా ‘మినీ ఎమ్జీఆర్’ అని పిలుస్తారు.

కెరీర్ తొలినాళ్లలో మురళీమోహన్ ఇంటికి పిలిచి పది జతల బట్టలు ఇచ్చారు. ‘‘ఇండస్ట్రీలో నీకు మంచివేషాలు రావాలంటే ఇలాంటి డ్రెస్సులు వేసుకో’’ అని నచ్చజెప్పినా తీసుకోలేదు.

ఓ రోజు రోడ్డు మీద నడుచుకుంటూ వెళ్తున్న నారాయణమూర్తిని కారులో ఎక్కించుకుని తను నిర్మాతగా తీస్తున్న ‘ప్రతిజ్ఞ’ సినిమాలో కీలకమైన వేషం ఇచ్చారు మోహన్‌బాబు. ఆ ఇన్సిడెంట్‌ని ఎప్పటికీ మరచిపోలేనంటారు నారాయణమూర్తి.
ఆర్.నారాయణమూర్తి దండోరా
ఇంటి పేరు : రెడ్డి
ముద్దుపేరు : రెడ్డి బాబులు
పుట్టింది : 1954 డిసెంబర్ 31న
తల్లిదండ్రులు : చిట్టెమ్మ, చిన్నయ్య నాయుడు
సొంతఊరు : తూర్పుగోదావరి జిల్లా రౌతులపూడి మండలంలోని మల్లంపేట
కుటుంబం : నలుగురు అన్నదమ్ములు ముగ్గురు అక్కా చెల్లెళ్లు
చదివింది : బి.ఎ
తెరపై తొలి చిత్రం : నేరము-శిక్ష
నటునిగా తొలి సినిమా : నీడ
హీరోగా మొదటి చిత్రం : సంగీత
దర్శక, నిర్మాతగా : అర్థరాత్రి స్వతంత్రం (1986)

సంగీత దర్శకునిగా
1. గంగమ్మ జాతర
2. అమ్మ మీద ఒట్టు
3. వేగు చుక్కలు
4. వీర తెలంగాణ
5. పోరు తెలంగాణ

ఇంటర్వ్యూ, కథారూపం : ఖదీర్

DARING పూరి - ఇట్లు... పూరి జగన్నాథ్

2011-07-16T22:20:00.000-07:00

ఎవణ్ణి కొడితే దిమ్మ తిరగకుండా మైండ్ బ్లాంక్ అవకుండా
స్టడీగా ఉంటాడో వాడే పూరి.
మూడు బులెట్లు దిగాయి... బాడీ పడి ఉంది... పోయుంటాడు అనుకుంటే ఎలా? నాలుగో బులెట్ కోసం లేచి నిలబడేవాడే పూరి.
గోల్కొండ ఖిల్లాలో షూటవుట్. మూట గట్టి పారేశాం...
శాల్తీ గల్లంతే అనుకుంటే ఎలా? బతికి వచ్చేవాడే పూరి.
సినిమా ఇండస్ట్రీ చాలాసార్లు పూరీని నీటిలో కాల్చింది. నిప్పులో నాన్చింది. చెద పట్టించి భూస్థాపితం చేయాలని చూసింది.
కాని- ప్రతిసారి ఫీనిక్స్‌లా లేచి వచ్చాడు పూరి.
ఇండస్ట్రీ సముద్రం. కల్లోల కెరటాలు సహజం.
సమర్థుడైన నావికుడికే అక్కడ చోటు... అని నమ్మాడు పూరి.
పరీక్ష ఎదురైన ప్రతిసారీ నెగ్గాడు.
తెగిన ప్రతిసారీ అతుక్కున్నాడు.
సాహసం పెద్ద మాట. ధైర్యం ప్రతిఒక్కరికీ సరిపోయే మాట.
కొంచెం ధైర్యం ఉంటే చాలు.
మీరూ పూరి! మీరు కూడా పూరి!! మీరే పూరి!!!

శత్రువు విసిరిన కత్తి కంటే
స్నేహితుడు విసిరిన కత్తి కచ్చితంగా దిగబడుతుంది.
*******

ఆ రోజు ఉదయం పూరి జగన్నాథ్ నిద్రలేచేసరికి ఎదురుగా నలుగురు ఫైనాన్షియర్స్ కూచుని ఉన్నారు. సాధారణంగా పూరి నిద్రలేవగానే ఎవరినీ కలవడానికి ఇష్టపడరు. ఆయన దగ్గర మేలిమిజాతి జాగిలాలు చాలా ఉన్నాయి. వాటితో ఆడుకోవడానికి ఇష్టపడతారు. ఒక్కోటి లక్ష రూపాయలు పెట్టి కొన్న మలేసియా చిలుకలు ఉన్నాయి. వాటిని పలకరించడానికి ఇష్టపడతారు. టీపాయ్ మీద లైట్స్ సిగరెట్ ప్యాకెట్ ఉంటుంది. ముట్టించడానికి ఇష్టపడతారు. వేడి వేడి కాఫీ ఉంటుంది. సిప్ కొట్టడానికి ఇష్టపడతారు.
ఆ సంగతి అందరికీ తెలుసు.
కాని- వీళ్లెందుకు వచ్చినట్టు?
‘డబ్బు’ అన్నారు వాళ్లు.
‘ఏం డబ్బు?’ అన్నారు పూరి.
‘తీసుకున్న డబ్బు’ అన్నారు వాళ్లు.
పూరికి ఏం అర్థం కాలేదు. ఆయన ఆర్థిక వ్యవహారాలన్నీ ఒక స్నేహితుడు చూసుకుంటాడు. చెక్కులు, పత్రాలు, సంతకాలు, కొనడాలు, అమ్మడాలు... అన్నీ అతడే. కాని ఒకటే షరతు. తన ఖర్చును అతడు అదుపు చేయకూడదు. అతడి పొదుపును తను చెక్ చేయకూడదు.
లెక్క గోల్‌మాల్ అయ్యిందా?
‘వాడితో మాట్లాడకపోయారా?’ అన్నారు ఫోన్ తీస్తూ.
రింగ్ చేస్తే స్విచ్‌డ్ ఆఫ్ వచ్చింది. సాధారణంగా ఆ సమయానికే ఆ స్నేహితుడు ఆఫీసుకు వచ్చి పనులు చూసుకుంటూ ఉంటాడు. కబురు చేస్తే కనిపించలేదు. బహుశా ఇక కనిపించకపోవచ్చు.
టోపీ!
లెక్కలు మొదలయ్యాయి. అప్పుల కౌంట్ మొదలయ్యింది.
కోటి... రెండు కోట్లు... మూడు కోట్లు....
‘పర్లేదు... ఐదు కోట్లకు ముంచిపోతే మేనేజ్ చేయొచ్చు’ అనుకున్నారు పూరి.
ఆరు కోట్లు... ఏడు కోట్లు... ఎనిమిది కోట్లు...
‘పర్లేదు.. పది కోట్లయినా సరే... కష్టపడవచ్చు’ అనుకున్నారు పూరి.
పదకొండు కోట్లు... పన్నెండు కోట్లు... పదమూడు కోట్లు...
‘పదిహేను అంటే కష్టమే’ చెమటలు తుడుచుకున్నారు పూరి.
పదహారు కోట్లు పదిహేడు కోట్లు...
పూరి నిశ్శబ్దమైపోయారు.
ఇరవై ఒకటి ఇరవై రెండు....
పూరికి మాట పోయింది.
ఇరవై తొమ్మిది... ముప్పయ్!
పూరి పెదాలు పూర్తిగా ఎండిపోయాయి.
లెక్క తేలింది. ముప్పయ్ కోట్ల అప్పు!
పూరి ఎప్పుడూ డబ్బును సన్నిహితంగా చూడలేదు. అంకెలు లెక్కలను పట్టించుకోలేదు. అసలు సృజనాత్మకంగా ఉండే మనిషి అకౌంట్స్‌లో దిగలేడని ఆయన అభిప్రాయం. కాని ఇప్పుడు దాని విశ్వరూపాన్ని చూడాల్సి వస్తోంది.
‘వ..వ.. వడ్డీ ఎంత కట్టాల్సి ఉంటుంది’ అని అడిగారాయన.
ఇది సినిమా ఫైనాన్స్. కనుక ఆ లెక్కే వేరుగా ఉంటుంది.
‘నెలకు కోటి’
కోటి రూపాయలా!
పూరిలో కదలికలు లేవు. మెదడు బ్లాంక్ అయిపోయింది. లాన్‌లో కుక్కలు తమను పలకరించమని పెద్దగా మొరుగుతున్నాయి. చిలుకలు ముద్దు చేయమని గోలపెడుతున్నాయి.
పూరి కదలడం లేదు.
నిజానికి ఇటీవల తన గ్రాఫ్ అద్భుతంగా ఉంది. పోకిరి ఇచ్చాడు. సూపర్ డూపర్ హిట్. దేశముదురు ఇచ్చాడు. సూపర్ హిట్. చిరుత ఇచ్చాడు. సూపర్ హిట్. బుజ్జిగాడు ఇచ్చాడు. యావరేజ్. ఈ గ్రాఫ్ ప్రకారం అయితే ఇప్పుడు తన దగ్గర ఇరవై ముప్పయ్ కోట్లు ఉండాలి. కాని లెక్కలు తీస్తే ఉల్టా తనే అప్పు ఉన్నాడు.
‘పోనీ... ఐపి పెట్టు’ ఎవరో సలహా ఇచ్చారు.
ఐపి. అంటే దివాళా.
మొదట మానసికంగా దివాళా తీసినవాడే తర్వాత ఆర్థిక దివాళాతనాన్ని ప్రకటిస్తాడు. తన అంతరాత్మకు ఇంకా శక్తి ఉంది. అది దివాళాతీయడానికి అంగీకరించడం లేదు. అందుకే ఆ సలహా ఇచ్చిన వ్యక్తితో పూరి అన్నారు- ‘ఎవడో నన్ను ముంచాడని నేను నలుగురినీ ముంచలేను. భటుడు లొంగిపోవచ్చు. కాని రాజు కాదు’
*******

జూబ్లీహిల్స్‌లో కట్టుకున్న సొంత ఆఫీస్- 12 కోట్లు. పిల్లల పేరున పెట్టిన రెండు సొంత స్థలాలు - రెండు కోట్లు. పడుంటాయి కదా అని కొన్న రెండు డ్యూప్లెక్స్‌లు - రెండు కోట్లు. పెళ్లిరోజు శ్రీమతికి కానుకగా ఇచ్చిన సొంత అపార్ట్‌మెంట్- కోటి. మిగిలిన చిల్లర మల్లర- రెండు కోట్లు.
అన్నీ పోయాయి.
పూరి ఇప్పుడు జీరో. బిగ్ జీరో.
కాకలు తీరే యోధుడిలో అయినా భయం ప్రవేశించే క్షణాలవి. పూరికి కూడా భయం వేసింది. ఆ వెంటనే ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనిపించింది. కాని ఎందుకనో అలెగ్జాండర్ గుర్తుకొచ్చాడు. ప్రపంచాన్ని జయించిన అలెగ్జాండర్ తిరుగు ప్రయాణంలో కేవలం ఒక విషజ్వరానికి మరణించాడు. తను అలా మరణించకూడదు. భయం అనే విషజ్వరం తనలో ప్రవేశించకూడదు.
మళ్లీ తీయాలి. గెలవాలి. పోగొట్టుకున్నది మళ్లీ సంపాదించాలి. ఓడిపోకుండా నిలబడాలి.
ఎందుకంటే- అలా ఉంటానని తను తన తండ్రికి మాట ఇచ్చాడు.
*******

నర్సీపట్నం అంటే విశాఖ ఏజెన్సీకి సింహద్వారం. అక్కణ్ణుంచే అడవి మొదలవుతుంది. అక్కడి నుంచే విప్లవ జ్యోతి అల్లూరి సీతారామరాజు పట్టువదలని పోరాట పటిమ మొదలవుతుంది. అలాంటి నర్సీపట్నం దాపునే బాపిరాజు కొత్తపల్లి అనే పల్లెలో పుట్టాడు పూరి. తండ్రి వ్యవసాయం చేస్తాడు. వర్తకమూ చేస్తాడు. పిప్పళ్లు, పసుపు, కాఫీ.... కాని వ్యవసాయంతో పాటు ఆయనకు సినిమాలన్నా ఇష్టం. సాహిత్యం అంటే ఇంకా ఇష్టం. ఇంట్లో ఒక షెల్ఫ్‌లో శ్రీశ్రీ, చలం పుస్తకాలు ఇంకో షెల్ఫ్‌లో విజయచిత్ర దొంతరలు ఉండేవి. జీవితం అంటే శ్రమతో పాటు కళ కూడా అని నమ్ముతాడాయన. అందుకే నెలకు రెండుసార్లు ఊరి చుట్టుపక్కల ప్రొజెక్టర్ తెచ్చి సినిమాలు ఆడించేవాడు. ఆయన వెనుకే డేరా పట్టుకొని పూరి బయలుదేరేవాడు.
అప్పుడు పూరికి పన్నెండేళ్లుంటాయి.
ఏదో ఊరికి సినిమా ఆడించడానికి బస్సులో వెళుతున్నారు. అడవి మధ్యలో ప్రయాణం. దూరంగా కార్చిచ్చు. సరసరమని అడవిని కాల్చుకు తింటోంది. పూరి ఆ కార్చిచ్చును చూశాడు.
పక్కనే ఉన్న తండ్రిని అడిగాడు- ‘నాన్నా... ఆ మంటకు అడవి మొత్తం తగలబడిపోతే?’
తండ్రి నవ్వారు. ‘తగలబడదురా. అడవి తనకు తానే ఆ మంటను ఆర్పుకుంటుంది’
పూరికి మళ్లీ సందేహం వచ్చింది- ‘మళ్లీ అంటుకుంటే’
తండ్రి సమాధానం - ‘మళ్లీ ఆర్పుకుంటుంది’
పూరి సందేహం- ‘మళ్లీ తగలబడితే’
తండ్రి అప్పుడు నవ్వి, ఓర్పుగా సమాధానం చెప్పారు-‘చూడు... ఎన్నిసార్లు తగలబడినా అడివే శాశ్వతం. కార్చిచ్చు కాదు. కార్చిచ్చు వస్తుంది పోతుంది. మండుతుంది ఆరిపోతుంది. కాని అడవి ధైర్యంగా భయం లేకుండా విశాలంగా మహాశక్తిలా నిలబడే ఉంటుంది. మనిషి కూడా అలా నిలబడి ఉండాలి. ఎన్నో కష్టాలు వస్తుంటాయ్. పోతుంటాయ్. కాని మనిషి మాత్రం ధైర్యంగా సహనంగా ఓర్పుగా గెలవడానికి నిలబడే ఉండాలి’
పూరి తల పంకించాడు. ఏదో ఒక జీవిత సత్యం తెలుసుకున్నట్టుగా అతడి కళ్లు మిలమిలా మెరిసిపోతున్నాయి.
తండ్రి అతడి చేతిని మెల్లగా పట్టుకుంటూ అడిగారు- ‘ఏం. అడవిలాగా ఉంటావా?’
‘ఉంటాను నాన్నా’ పూరి మాట ఇచ్చాడు.
*******

రామానాయుడు స్టూడియోలో షూటింగ్ జరుగుతోంది. లోపల కె.మురళీమోహనరావు ఉన్నారు. పెద్ద డెరైక్టర్. ఆయన దగ్గర అసిస్టెంట్ డెరైక్టర్ పోస్ట్ కోసం పూరి బయట నిలుచుని ఉన్నారు. మధ్య మధ్య జేబు తడుముకుంటూ ఉన్నారు. అందులో తండ్రి రాసిన ఉత్తరం ఉంది.
‘బాబూ. సాధారణంగా తండ్రులు ఈ ఉత్తరం ఒకలాగా రాస్తారు. నేను ఒకలాగా రాస్తున్నాను. నీకు కష్టంగా ఉంటే ఊరికి వచ్చెయ్. వ్యవసాయం చేసుకో అని ప్రతి తండ్రీ రాస్తాడు. వద్దు... ఎన్ని కష్టాలు పడైనా సరే అక్కడే నిలదొక్కుకో అని నేను రాస్తున్నాను. నా పుస్తకాల వల్ల, నా వెంట తిరిగి చూసిన సినిమాల వల్ల నీకు చదువు అబ్బలేదు. కళలో రాణించడానికే నువ్వు ప్రతిభ చూపావు. దసరా సెలవుల్లో ఊరి కుర్రాళ్లను పోగేసి నువ్వు వేసిన నాటకం చూశాక నీలో ప్రతిభ ఉందని నేను మనస్పూర్తిగా నమ్మాను. ఎవరు నిన్ను నిరుత్సాహపరిచినా ఓడిపోవద్దు. నువ్వు డెరైక్టర్ అవుతావు. అవుతావు. కచ్చితంగా అవుతావు. ఇట్లు. మీ నాన్న’.
కాసేపటికి మురళీమోహనరావు బయటకు వచ్చారు.
పూరి నమస్కారం చేశారు.
‘ఏ ఊరు?’
‘నర్సిపట్నం’
‘ఎందుకొచ్చా?’
‘డెరైక్టర్ అవుదామని’
‘ఏంటి అర్హత’
‘మధు ఫిల్మ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో కోర్సు చేశాను సార్’
మురళీమోహనరావు రిజర్వుడు మనిషి. ఎవరితోనూ పెద్దగా మాట్లాడరు. కాని పూరిలో ఏం నచ్చిందో భుజం మీద చేయి వేసి లోపలికి తీసుకెళ్లి టిఫెన్ పెట్టించి పూరి టిఫెన్ తింటుండగా సలహా ఇచ్చారు. ‘చూడు బాబూ. నేను బిజీ డెరైక్టర్‌ని. నా దగ్గర నలుగురు అసిస్టెంట్లు ఉన్నారు. నేను చేస్తున్నది నాయుడుగారి సినిమా కనుక ఆయన కోటగా ఇంకో ఇద్దరిని పెడతారు. మొత్తం ఆరుగురు. నీకు చోటుండదు. నేనే కాదు ఏ బిజీ డెరైక్టరూ నీకు అవకాశం ఇవ్వడు. ఎందుకంటే వాళ్ల దగ్గర అసిస్టెంట్లు ఆల్రెడీ ఉంటారు. అందువల్ల ఒక పని చెయ్. బిజీ డెరైక్టర్ దగ్గర చురుగ్గా ఉండే కోడెరైక్టర్లను వెతుకు. వాళ్లను అసెస్ చేయ్. ఒకటి రెండేళ్లలో డెరైక్టర్లవుతారని నీకనిపిస్తే వాళ్లతో స్నేహం చేయ్. అవకాశం అడగొద్దు. ఒట్టి స్నేహమే. కాని- వాళ్లు డెరైక్టర్ అయిన మరు నిమిషం నిన్నే అసిస్టెంట్‌గా తీసుకుంటారు’ అని, షేక్‌హ్యాండ్ ఇచ్చి వెళ్లిపోయాడాయన.
ఆ మాత్రం సూది చాలు. దారం వెతుక్కోవడానికి. పూరి వెంటనే ఒక నెలరోజుల పాటు స్టూడియోలన్నీ తూర్పారబట్టాడు. కె.రాఘవేంద్రరావు, దాసరి నారాయణరావు, రవిరాజా పినిశెట్టి, కోడి రామకృష్ణ, రామ్‌గోపాల్ వర్మ.... రామ్‌గోపాల్ వర్మ దగ్గర పని చేస్తున్నవాళ్లల్లో ఇద్దరు కో డెరైక్టర్లు పూరిని ఆకర్షించారు.
ఒకరు గుణశేఖర్. రెండు కృష్ణవంశీ.
గుణశేఖర్ గంభీరంగా ఉన్నాడు. కృష్ణవంశీ చురుగ్గా హుషారుగా కలుపుగోలుగా ఉన్నాడు.
ఆ మరునిమిషమే కృష్ణవంశీ ఎదురుగా ఉన్నాడు పూరి.
‘నమస్తే డెరైక్టర్ వంశీగారూ’
కృష్ణవంశీ పూరిని ఎగాదిగా చూశారు.
‘నేను డెరైక్టర్ వంశీని కాను. లేడీస్ టైలర్ తీసినాయన వేరే. నేను కృష్ణవంశీని’
‘తెలుసు సార్. రెండు వారాలుగా మీ వర్క్ పరిశీలిస్తున్నాను. మీరు కూడా వంశీగారంత పెద్ద డెరైక్టర్ అవుతారు. అంతకన్నా పెద్ద డెరైక్టర్ అవుతారు సార్. అది నా నమ్మకం’
కృష్ణవంశీ పూరి వైపు మళ్లీ ఎగాదిగా చూశారు. క్రమంగా ఆయన భృకుటి విడిపోయింది. పొగడ్త తాలూకు ప్రశాంతత వ్యాపించింది. ఆ తన్మయంలో ఆయన కళ్లకు పూరి- చేతులు కట్టుకున్న పిడిబాకులా కనిపించాడు.
‘నువ్వు నాకు నచ్చావోయ్’ అన్నాడాయన.
‘ధన్యుణ్ణి ప్రభూ’ అన్నారు పూరి.
*******

గంగిగోవు పాలు మూడు గరిటెలు చాలు.
మనీ మనీ.
గులాబీ.
నిన్నే పెళ్లాడతా.
మూడు సినిమాలకు కృష్ణవంశీ దగ్గర అసిస్టెంట్‌గా పని చేశారు పూరి. అయితే సినిమా తీయడం రెండు రకాలు. బాగా తీయడం. క్విక్‌గా తీయడం. ఇద్దరికీ గిరాకీ ఉంటుంది. కాని క్విక్‌గా బాగా తీసేవాడికి సూపర్ గిరాకీ ఉంటుంది. తను అలా తయారవ్వాలి. ప్రాక్టీస్ ఎలా? దూరదర్శన్. పూరి దూరదర్శన్ మీద పడ్డాడు. సింగిల్ ఎపిసోడ్‌లే తన కార్యక్షేత్రం. పాతిక నిమిషాలకు సరిపడా కథా, పాత్రలు, డైలాగులు తనే రాసుకునేవాడు. ఒక్క రోజులో షూటింగ్ ముగించేవాడు. ఇంకో రోజు ఎడిటింగ్. ఎపిసోడ్‌కు పదివేలు వచ్చేవి. దాదాపు వంద ఎపిసోడ్‌లు తీశాడు పూరి దూరదర్శన్ కోసం.
చేయి తిరిగింది. చాలు. సినిమాకు సొంతంగా డెరైక్షన్ చేయాలి.
కాని అనుకోగానే జరగవు అన్నీ.
*******

సుమన్ హీరోగా పూరి దర్శకత్వంలో సినిమా. పేరు పాండు. ఆగిపోయింది.
సూపర్ స్టార్ కృష్ణ హీరోగా పూరి దర్శకత్వంలో సినిమా. పేరు తిల్లానా. ఒక పాట రికార్డ్ అయి ఆగిపోయింది.
సినిమా ఫీల్డ్‌లో అవకాశం రానివాణ్ణి గౌరవిస్తారుగాని అవకాశం వచ్చి ఆగిపోయినవాణ్ణి లెక్క చేయరు. పైగా ‘సుడిలేదండీ మనోడికి’ అని ప్రచారం చేసేస్తారు. ఎవరైనా సినిమా తీయడానికి వచ్చినా ‘ఎందుకు వాడితో తీయడం. ఆగిపోవడానికా’ అని భయపెడతారు.
ప్రతిభ చూపమంటే చూపగలంగాని ఈ ప్రచారాన్ని ఎలా ఆపడం.
పూరికి పిచ్చెత్తింది. వెనక్కు వెళ్లిపోదామా అనిపించింది. నర్సిపట్నంలో పిప్పళ్లు అమ్ముకున్నా హాయిగా బతకొచ్చే అనే కోరిక లాగింది. వెళ్లి కృష్ణవంశీని కలిసి తన నిర్ణయాన్ని చెప్పాడు. కృష్ణవంశీ ఏం మాట్లాడలేదు. సరే. రిలాక్స్ అవుదువు పదా అని ఆ రోజు రాత్రే గౌతమి ఎక్కించి రాజమండ్రి తీసుకెళ్లారు. మంచి వానాకాలం అది. విపరీతంగా వానలు పడుతున్నాయి. గోదావరి ఎర్రగా డికాక్షన్ రంగులో ఉధృతంగా కడుపు ఉబ్బెత్తయి ప్రవహిస్తూ ఉంది. ఆ సాయంత్రం పూరిని వంతెన దగ్గరకు తీసుకెళ్లారు కృష్ణవంశీ షికారుకి. దూరంగా వంతెన. దాని మీద ఐదూ పదిమంది పిల్లలు. అందరూ పదీ పన్నెండేళ్ల వాళ్లు. ఆ పిల్లలు దూరంగా పరీక్షగా చూస్తున్నారు. గోదాట్లో దుంగలు కొట్టుకొచ్చినప్పుడల్లా దబాదబామని అంతెత్తు నుంచి దూకుతున్నారు. వడివడిగా ఈతకొడుతూ దుంగను అందుకుంటున్నారు. వొడ్డుకు ఈడ్చుకుపోతున్నారు. దక్కినవాడికి దక్కినట్టు. దక్కనివాడు మళ్లీ వంతెనెక్కి మళ్లీ దుంగ కొట్టుకొచ్చేంత వరకూ ఆగుతున్నాడు. దుంగ వస్తే దూకుతున్నాడు.
పూరి వాళ్లనే గమనిస్తున్నాడు. కృష్ణవంశీ అన్నారు-
‘చూడూ. గోదాట్లో నీళ్లకు కొదవ లేదు. అడవిలో దుంగలకూ కొదవ లేదు. అందుకోవాలన్న తపన ఉండాలేగాని ఆ చిన్న పిల్లలకంటే చిన్నపిల్లాడివా నువ్వు?’
పూరికి ఇది రెండో పాఠం.
వాళ్లు మళ్లీ హైద్రాబాద్ ట్రైన్ ఎక్కుతుండగా కృష్ణవంశీ అన్నారు- ‘అసలు ఈ ప్రచారాలు అవీ పట్టించుకోకుండా నిన్నూ నీ టాలెంట్‌నూ అసెస్ చేసే హీరోతో సినిమా తీయడానికి ట్రై చేయరాదూ?’
‘నాకేం ప్రాబ్లం లేదు. కాని అలాంటి వారు ఎవరున్నారా అని?’
‘పవన్ కల్యాణ్?’
*******

పవన్‌తో తొలి సినిమా బద్రి- సూపర్ హిట్.
పవన్ కల్యాణ్ పేరు మార్మోగిపోయింది. పూరి పేరు కూడా.
పూరి ఇప్పుడు ఆకాశంలో ఉన్నాడు. కళ్లు కనిపించడం లేదు. వెలుగు.
వెంటనే జగపతిబాబుతో ‘బాచి’. అట్టర్ ఫ్లాప్.
పూరి ఇప్పుడు పాతాళంలో ఉన్నాడు. ఇప్పుడూ కళ్లు కనిపించడం లేదు. చీకటి.
ఒక హిట్ ఇస్తే పది సినిమాలకు అవకాశాలు వస్తాయి. ఒక ఫ్లాప్ ఇస్తే ఇరవై సినిమాలకు అవకాశాలు వెనక్కిపోతాయి. పూరికి మళ్లీ సినిమా లేదు. ట్రై చేశాడు. లేదు. బద్రిలాంటి సినిమా తీసిన డెరైక్టర్‌ని అన్నాడు. పోవోయ్ అన్నారు. బాగా తీస్తా అన్నాడు. కుదర్దు అన్నారు. డిప్రెషన్.
ఆ టైమ్‌లోనే ఒక పెద్ద సినిమా కుటుంబానికి చెందిన యంగ్ హీరోని కలిశాడు పూరి ఎంతో ఆశతో. ఆ హీరో ఓకే అంటే సినిమా వెంటనే రెడీ అయిపోతుంది. ఎలాగైనా ఓకే చేయించుకోవాలి.
ఫస్ట్ ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రమణ్యం కథ చెప్పాడు - నచ్చలేదు.
సెకండ్ ఇడియట్ కథ చెప్పాడు - నచ్చలేదు.
థర్డ్ దేశముదురు కథ చెప్పాడు - నచ్చలేదు.
పూరికి పౌరుషం తన్నుకొచ్చింది. అరె... ఎన్ని సబ్జెక్ట్‌లు చెప్పినా ఓకే అనడే. అసలు తాను హీరోల మీద ఎందుకు డిపెండ్ కావాలి. నేనే ఒక హీరోని ఎందుకు తయారు చేసుకోకూడదు? తన దృష్టిలో ఒక హీరో ఉన్నాడు. ఇండస్ట్రీ అతణ్ణి హీరో అనకపోయినా తనే అతణ్ణి హీరోని చేస్తాడు. నిన్నే పెళ్లాడతా టైమ్‌లో తనతో పాటు అసిస్టెంట్‌గా పని చేసిన కుర్రాడు. రవితేజ. ఎస్. రవితేజ హీరో.
పూరి రవితేజను పెట్టి ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రమణ్యం సినిమా తీశాడు.
రవితేజ పేరు మార్మోగిపోయింది.
పూరి పేరు మరొక్కసారి.
*******

సినీ వైకుంఠపాళిలో పూరి యాత్ర మొదలయ్యింది. ఇడియెట్- నిచ్చెన. అమ్మా నాన్నా తమిళమ్మాయి- నిచ్చెన. శివమణి- సగం నిచ్చెన. ఆంధ్రావాలా- మహాసర్పం. అన్ని గడులూ ఎక్కి ఇక పంటకు చేరుకుంటాననగా ఈ సినిమాతో తోకలోకి వచ్చి మొదటి గడిలో నిలుచున్నాడు పూరి.
లేచాడు. బట్టలు దులుపుకున్నాడు. ముఖం కడుక్కున్నాడు. తల దువ్వుకున్నాడు. ఇంట్లో ఆరునెలలు నేను కనిపించను అని చెప్పి పోకిరి స్క్రిప్ట్ రాసుకున్నాడు.
మహేష్‌బాబుతో పోకిరి.
ఒకే ఒక పెద్ద నిచ్చెన. కింద గడి నుంచి ఏకంగా పంట గడికి.
దేశముదురు, చిరుత, బుజ్జిగాడు...
ఇక తనకు తిరుగులేదు అనుకుంటూ ఉండగా స్నేహితుడు కొట్టిన దెబ్బ. లేదా తన నిర్లక్ష్యం. లేదా ఇద్దరి నిర్బాధ్యత.
ముప్పయ్ కోట్ల అప్పు!
*******

ఇండస్ట్రీలో పూరి పూర్తిగా డిశ్చార్జ్ అయిపోయాడు. ఆ ఫ్రస్ట్రేషన్‌లో తీసిన ‘నేనింతే’ ఔట్. ‘ఏక్ నిరంజన్’... సోసో. ‘గోలీమార్’- యావరేజ్. ‘నేను- నా రాక్షసి’ ఫ్లాప్.
‘ఆగు ఆగు... కాస్త ఆగు’ అనుకున్నారు పూరి.
ఇలాగే ఉంటే నాశనమైపోతాను అని కూడా అర్థమైంది అతనికి.
ఇప్పుడు సరిగ్గా రీచార్జ్ కాకపోతే ఇక జీవితాంతం నేలకు కరుచుకుపోవడమే.
ఈ టైమ్‌లో తనను రీచార్జ్ చేయగలిగిన వారెవరు?
ఇంకెవరు?
షెహన్ షా.
అమితాబ్ బచ్చన్.
*******

రామ్‌గోపాల్ వర్మతో మాట్లాడ్డం ఎప్పుడూ కత్తి మీద సామే. అందుకే జంకుతూ వర్మకు ఫోన్ చేశారు పూరి.
‘నాకో మేలు చేస్తారా?’ అడిగారు.
‘నేను ఎవరికీ మేలు చేయను. అవకాశం కల్పిస్తాను. ఆ అవకాశం వల్ల మేలు పొందుతావో కీడు అనుభవిస్తావో నీ చేతుల్లో ఉంటుంది’
‘సరే. అవకాశమే ఇప్పించండి. అమితాబ్‌తో అపాయింట్‌మెంట్’
‘సొంత కథ? కాపీ కథ?’
‘సొంతదే’
‘గుడ్. రెడీగా ఉండు’
*******

అమితాబ్ ఇంట్లో కూచుని ఉన్నారు పూరి. ప్రాణం జివ్వుజివ్వుమని కొట్టుకుంటూ ఉంది. ఎన్నాళ్ల కల ఇది. అమితాబ్‌తో సినిమా.
కాసేపటికి మొదట పొడవైన నీడ ఆ తర్వాత పొడవైన మనిషి వచ్చారు. పెద్ద డిస్కషన్ పెట్టలేదు.
‘చెప్పండి పూరి.’
‘మీతో సినిమా’
‘ఏమిటి పాయింట్’
‘పాయింట్ ఏమీ లేదు. మీరు డాన్సులు చేస్తారు. ఫైట్‌లు చేస్తారు. దీవార్‌లోని యాంగ్రీ యెంగ్‌మేన్‌లా ఉంటారు’
అమితాబ్ ఆశ్చర్యంగా చూశారు.
‘ఈ వయసులోనా? నన్నింకా కుర్రాణ్ణనే అనుకుంటున్నావా?’
‘అనుకుంటున్నాను. టైటిల్ కూడా అదే. బుడ్డా హోగా తేరా బాప్’.
*******

జూలై 1, 2011.
బుడ్డా హోగా తేరా బాప్ దేశమంతా విడుదలయ్యింది.
10 కోట్లతో తీసిన సినిమా.
మొదటి వారం 12 కోట్లు వచ్చాయి. శాటిలైట్ రైట్స్ వల్ల 14 కోట్లు వచ్చాయి.
ఒక భాగం అమితాబ్‌కు. ఒక భాగం 18 మోషన్ పిక్చర్స్ వారికి. ఒక భాగం పూరి జగన్నాధ్‌కు.
బాలీవుడ్‌కు ఇది బ్రేకింగ్ న్యూస్.
ఇంత తక్కువలో తీసి ఇంత ఎక్కువ సంపాదించవచ్చా?
పూరి జగన్నాధ్ కోసం నిర్మాతలు ఫోన్లు మొదలుపెట్టారు.
పూరి యధావిధిగా తన కొత్త స్క్రిప్ట్ కోసం బ్యాంకాక్ బయలుదేరారు.
*******

ఇంకా ఒకటిన్నర కోట్ల అప్పు మిగిలి ఉంది.
రేపోమాపో తీరిపోతుంది. మళ్లీ కొత్త ఆఫీసు కడతారు. మళ్లీ డ్యూప్లెక్స్‌లు కొంటారు. మళ్లీ సొంత ఇల్లు నిర్మించుకుంటారు.
ఇదంతా దేనివల్ల. నిలబడటం వల్ల. నిలబడాలని నిశ్చయించుకోవడం వల్ల.
ఇంటర్వ్యూ ముగించుకొని వస్తుంటే గోడ మీద కొటేషన్ కనిపించింది.
‘కార్చిచ్చులు వచ్చి వెళుతుంటాయి. అడవిలా ఉండు.
ప్రవాహంలో దుంగలు కొట్టుకొస్తాయి. సిద్ధంగా ఉండు’.
అదే రీచార్జ్.

పూరి స్పెషల్
జగన్ పుస్తకాల పురుగు. మహాకవి శ్రీశ్రీ, చలం, గోపీచంద్, శరత్, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ, భానుమతి రామకృష్ణ, షేక్స్ స్పియర్, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనలతో పాటలు రామాయణం, భారతం, భాగవతాలను చిన్నతనంలోనే చదివేశారు.

జగన్ మంచి రచయిత అన్న విషయం ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరంలేదు. తను రాసిన తొలి కథ పేరు ‘తొలి చినుకు’. అదో అందమైన ప్రేమకథ. ఎక్కడా పబ్లిష్ కాలేదు. ఆ తర్వాత ఓ పాతిక కథలు రాశారు.

డిగ్రీ చదువుతున్నప్పుడు జగన్ బృందమంతా ఓ నాటకం వేశారు. నాటకం ఎలా వేస్తారో చెప్పే నాటకం అది. అందులో జగన్ మేకప్‌మేన్ పాత్ర వేశారు. డిగ్రీ తర్వాత ఆయన ‘మృదంగం’ అనే నాటకం రాసి, ఊళ్లోనే ప్రదర్శించారు.

జగన్‌కి వంట చేయడం కూడా వచ్చు. భార్య లావణ్యకు తనే వంట నేర్పారు.

జగన్ నాస్తికుడు కాదు. అలాగని ఆస్తికుడూ కాదు. ప్రపంచాన్ని ఏదో శక్తి నడిపిస్తుందని నమ్ముతారు. కానీ, దేవుణ్ణి అంతగా నమ్మరు. నాకు ఆ హెల్ప్ చేయ్, ఈ హెల్ప్ చేయ్ అంటూ దేవుని ముందు ఎప్పుడూ అప్లికేషన్లు పెట్టలేదంటారాయన. గుళ్లకు వెళ్లే అలవాడు కూడా లేదు.

జగన్‌లో మంచి పెయింటర్ కూడా ఉన్నారు. ఐదో తరగతి నుంచి బొమ్మలు బాగా వేస్తుండేవారు. స్కూల్లో ఎప్పుడు డ్రాయింగ్ కాంపిటీషన్ జరిగినా జగనే ఫస్ట్. ఆ పోటీకి ముందు నీకేం గిఫ్ట్ కావాలని అడిగిమరీ కొనేవారట. ఎందుకంటే ... జగన్‌కే ఫస్ట్ వస్తుందని వాళ్లకీ తెలుసు.

కృష్ణవంశీ తీసిన ‘గులాబి’, ‘నిన్నే పెళ్లాడతా’, ‘సిందూరం’ అలాగే రామ్‌గోపాల్‌వర్మ ‘రంగీలా’కు ట్రైలర్స్ కట్ చేసింది జగనే. థియేటర్ల దగ్గర మైకులు పెట్టి జనాభిప్రాయం తెలుసుకునే ‘పబ్లిక్ టాక్’ పద్ధతికి ఓ రకంగా జగనే ఆద్యుడు. ‘రంగీలా’తో ఆ విధానం ఓ ట్రెండ్ అయి కూర్చుంది. సినిమా ట్రైలర్స్ అనే కాకుండా, ఎల్‌ఎమ్‌ఎల్ వెస్పా స్కూటర్, ఆర్‌సిఎఫ్, ఎపిసిఇబి, గోదావరి డిఎపి.. ఇలా మొత్తం 20 వాణిజ్య చిత్రాలు జగన్ డెరైక్ట్ చేశారు.

జగన్ ఇంట్రడ్యూస్ చేసిన వారంతా మంచి పొజిషన్‌లో ఉన్నారు. అమీషాపటేల్, రేణుదేశాయ్, తనూరాయ్, సమ్రీన్, నీలాంబరి, రక్షిత, అశిన్, సమీక్ష, ఆయేషా టకీయా, అనుష్క, హన్సిక, నేహాశర్మ, శియా గౌతమ్, కంగనా రనౌత్... ఈ కథానాయికల జాబితా అంతా పూరి వల్ల తెలుగు తెరంగేట్రం చేసిన వారే. సంగీత దర్శకులు చక్రి, రఘుకుంచె, విశ్వ, గేయరచయిత భాస్కరభట్ల, కందికొండ, ఎడిటర్ వర్మ... వీళ్లందరికీ సినిమా ఇండస్ట్రీలో పెద్ద బ్రేక్ ఇచ్చింది జగన్.

ఇట్లు... పూరి జగన్నాథ్
పుట్టింది : 1966 సెప్టెంబర్ 28 విశాఖపట్నం జిల్లా బాపిరాజు కొత్తపల్లిలో
ఇంటిపేరు: పెట్ల
తల్లిదండ్రులు: సత్యవతి, సింహాచలం
తమ్ముళ్లు: ఉమాశంకర్‌గణేష్ ,సాయిరామ్‌శంకర్
భార్య: లావణ్య
సంతానం: కొడుకు ఆకాష్ , కూతురు పవిత్ర
చదివింది: బిఎస్సీ
నటుడిగా: శివ(హిందీ) ఇట్లు శ్రావణీ సుబ్రహ్మణ్యం, ఏ మాయ చేసావె

ఇంటర్వ్యూ, కథారూపం : ఖదీర్

MERCURY మణి ... ప్రియమణి.

2011-07-02T23:27:00.000-07:00

మనిషి చక్రం కనిపెట్టాడు. ఎందుకంటే ఒకేచోట ఉండటం ఇష్టం లేక.
మనిషి వలస వెళ్లాడు. ఎందుకంటే అవకాశాలు లేనిచోట ఉండటం ఇష్టం లేక.
మనిషి దుఃఖపడ్డాడు. ఎందుకంటే సంతోషాన్ని కోల్పోవడం ఇష్టం లేక.
మనిషి గెలవడం నేర్చాడు. ఎందుకంటే ఓడిపోవడం ఇష్టం లేక.
గెలుపును ప్లస్‌గా ఓటమిని మైనస్‌గా సంతోషాన్ని ప్లస్‌గా దుఃఖాన్ని మైనస్‌గా
తూకం వేసుకుంటూ నిత్యం ఘర్షణను అనుభవిస్తూనే ఉన్నాడు.
కాని- రెంటినీ సమానంగా చూడొచ్చు కదా అంటారు ప్రియమణి.
ఆమె తన జీవితంలో ఒక్కరోజు కూడా డిప్రెషన్‌ను ఫీల్ కాలేదు.
ఒక్కరోజు కూడా ఏడుస్తూ దుప్పటి ముసుగుతన్ని పడుకోలేదు.
కళ్ల కింద చారలు, ఒంటరి గదిలో ఆలోచనలు ఎరగరు.
‘ఇట్స్ ఓకే’ అనుకోవడం ఆమె ధోరణి. ఈజీగా తీసుకోవడం ఆమె తత్త్వం.
పాదరసంలా ఏ ఉద్వేగానికీ అంటకుండా జీవించడంలోని సులువు ప్రియమణి కథలో తెలుస్తుంది.
ప్రతి సంఘటన నుంచి మనిషి రీచార్జ్ కావచ్చు... కాకపోతే ఎవరికి వారే
ఆ శక్తిని సమకూర్చుకోవాలని కూడా ఈ కథ చదివితే అర్థమవుతుంది.

ఈ జీవితం నీకు జాతీయ ఉత్తమనటి అవార్డునిచ్చి గౌరవిస్తుంది.
ఇదే జీవితం ఫలానా వాడితో ఎఫైర్ అంటగట్టి అవమానిస్తుంది.
ఒకటి ప్లస్. రెండోది మైనస్.
రెండూ జీవితం ఇచ్చిన బోనస్.
దీనిని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలి.
లేకుంటే బతకలేవు. కాకుంటే చచ్చిపోతావు.
******

ప్రియమణికి చిన్నప్పుడు చాలా పొడవైన జుట్టు ఉండేది. రోజూ ఆ జుట్టును అద్దంలో చూసుకొని, ముందుకూ వెనక్కూ తిరిగి పరికించుకొని, మురిసి, వాళ్లమ్మ బుగ్గచుక్క పెట్టబోతుంటే బుగ్గ మీద వద్దని- జుట్టుకు దిష్టి తగలకుండా పాపిట మధ్యన పెట్టమని- అలా ఆ జుట్టును చూసుకునేది. వెర్రిగా తాపత్రయపడేది.
కాని- ఒకరోజు- తనతో ఆటలో గొడవపడిందని- తన ఈడుదే- మేనత్త కూతురు- ఒకరోజు రాత్రి ప్రియమణి నిద్రపోతుండగా జుట్టంతా బబుల్‌గమ్ అంటించేసింది.
తెల్లారితే స్కూల్లో ఫంక్షన్.
ప్రియమణి నిద్రలేచింది. ఇల్లంతా భయంభయంగా ఆవలించింది. ప్రియమణి అద్దంలో చూసుకుంది. జుట్టు వైపు చూసుకుంది. బబుల్‌గమ్ నుంచి జుట్టును విడిపించడానికి ప్రయత్నించింది. ఇక అది సాధ్యం కాదని అర్థమయ్యాక- ఎంత ప్రయత్నించినా జుట్టు బాగుపడదని అర్థమయ్యాక- మారుమాట్లాడకుండా- ఒక్క ఏడుపైనా ఏడవకుండా- నేరుగా బార్బర్ షాపుకు వెళ్లి- బాబ్‌కట్ చేయించుకుని- ఇంటికి వచ్చి అద్దం ముందు చూసుకొని- ముందుకూ వెనక్కూ తిరిగి పరికించుకొని- మురిసి- ఎప్పట్లాగే తల్లి చేత పాపిట మధ్యన దిష్టిచుక్క పెట్టించుకొని స్కూలుకు వెళ్లిపోయింది.
అంతే.
అంతకు మించి ఒక్క ఎక్కువ లేదు. ఒక్క తక్కువా లేదు.
బహుశా ప్రియమణికి ఆ వయసుకే ఏమని అర్థమై ఉండాలి.
జీవితం అంటే ఇంతే. అది నీకు పొడవైన జుట్టునిస్తుంది. ఆ వెంటనే దానికో బబుల్‌గమ్ కూడా అంటిస్తుంది. రెంటినీ సమానంగా చూస్తేనే హాయి. లేదూ పొడవైన జుట్టు దగ్గరే ఆగిపోతాను, అది పోయినందుకు ఏడుస్తాను, నెత్తి పగలకొట్టుకుంటాను అని అంటే ఏడు. అది నీ ఫెయిల్యూర్.
బాబ్‌కట్‌కి షిఫ్ట్ అయ్యావా అది నీ సక్సెస్.
ఇంకోమాటలో చెప్పాలంటే అది నీ రీచార్జ్.

******

ఆగిన మనిషికి చరిత్ర లేదు. ఆగిన మనిషికి అన్నం కూడా లేదు. ఆగి, ఏడ్చి, మొత్తుకొని, మనిషి అలా ఎప్పుడూ లేడు. 14వ శతాబ్దం నాటికి తమిళనాడు షేక్ అయ్యింది. చోళ, పాండ్య వంటి మహామహా సామ్రాజ్యాల పరంపర ముగిసిపోయింది. ఉత్తరాది దండయాత్రలు మొదలైనాయి. ఏనుగులు గుర్రాలు మొఘలు ఖడ్గాల ఖణఖణలు... గడ్డురోజులు. అయ్యో ఇప్పుడెలా అనుకున్నవాళ్లు పోయారు. లేదూ, ఈ పరిస్థితిని దాటాలి అని ప్రయత్నించినవాళ్లు బతికి బట్టకట్టారు. అలా బతికి బట్టకట్టిన వాళ్లల్లో తమిళ అయ్యర్లు కూడా ఉన్నారు. రాచరిక వ్యవస్థలో ఉపాధికి దిగుల్లేకుండా ఉన్న వీళ్లంతా ఆ తర్వాతి కాలంలో వలస వెతుక్కున్నారు. రకరకాల ప్రాంతాలలో రకరకాల పనుల్లో నిమగ్నమయ్యారు. చాలాపెద్ద సంఖ్యలో తమిళనాడు సరిహద్దుదాటి దాపునే ఉన్న ‘పాల్‌ఘాట్’లో స్థిరపడ్డారు. పాల్‌ఘట్ కేరళలో ఉన్నా, వీళ్లంతా పాల్‌ఘాట్ అయ్యర్‌లుగా గుర్తింపు పొందినా, వలస వచ్చి వందల ఏళ్లు గడిచిపోయినా, వీళ్లంతా తమిళ రక్తాన్ని వీడలేదు. తమిళభాషను వీడలేదు. కష్టించి పని చేయడం కాలంతో పాటు కదిలి వెళ్లడం మానలేదు. అట్లాంటి అయ్యర్‌ల కుటుంబంలోనే ప్రియమణి పుట్టింది. తల్లి బ్యాంక్ ఎంప్లాయి. తండ్రి తేయాకు తోటల్లో పని చేసే ఉద్యోగి. ఊళ్లో చాలామంది బంధుగణం. చుట్టూ కొబ్బరి చెట్లు. తెల్లవారిలేచి చూస్తే పచ్చటి పిలకలేసి కనిపించే అరటి చెట్లు. సాయంత్రమైతే పిల్లలంతా కలిసిమెలిసి చేసే అల్లరి. ఆటలు. వినోదాలు.
రోజులు ఇలా గడిచిపోతే చాలు.
కాని రోజులు ఇలాగే గడిచిపోతే అది జీవితం ఎందుకు అవుతుంది?
******

‘మళ్లీ మనం బయలుదేరాలి. వలస’ అన్నారు వాసుదేవమణి.
‘ఎక్కడికి?’ అంది భార్య.
‘బెంగుళూరు’ అన్నారాయన.
‘ఎందుకు?’ అని ఆమె అడగలేదు.
వరండాలో నిశ్శబ్దంగా, మంచం మీద నిద్రపోతున్నట్టుగా, అయోమయంగా పడి ఉన్న మామగారిని చూసింది. ఆయనకు పార్కిన్‌సన్ వ్యాధి. ముదిరిపోయింది. పాల్‌ఘాట్‌లో చేయవలసిన వైద్యమంతా చేశారు. బెంగుళూరుకు పోయి సాధించేది కూడా ఏమీ లేదు. అలాగని కన్నతండ్రిని వదిలేస్తామా? మంచి వైద్యం చేయించకుండా మానేస్తామా?
‘పాల్‌ఘాట్‌తో మనం ఇంతగా పెనవేసుకొని పోయాం. మనవాళ్లంతా ఇక్కడే ఉన్నారు. బెంగుళూరుకు పోయి ఎలా బతకడం. ఉద్యోగాలు కూడా వదిలేయాలే’
‘తప్పదు’
‘ప్రియ దిగులు పెట్టుకుంటుందేమోనండీ’ అందామె.
ఆయనేం మాట్లాడలేదు. వాకిలిలో, పెరడులో వెతికి, పిల్లలతో ఆడుకుంటున్న ఆ పిల్ల చేతిని పట్టుకొని, ఆర్తిగా దగ్గర కూచోబెట్టుకొని- ‘ఏమ్మా. మనం ఈ ఊరు వదిలేసి బెంగుళూరు వెళ్లిపోతే నువ్వేమైనా దిగులు పెట్టుకుంటావా?’ అని అడిగారు.
ప్రియమణి ఒక నిమిషం ఆలోచించింది.
‘దిగులు ఎందుకు నాన్నా?’
‘నీ ఫ్రెండ్స్ బంధువులు అంతా ఇక్కడే ఉన్నారు కదా’
‘వాళ్లంతా ఎక్కడికి పోతారు నాన్నా? ప్రతి సమ్మర్‌కు వచ్చి కలవ్వొచ్చు. బెంగుళూరుకు వెళదాం. సిటీ. మోడ్రన్‌గా ఉంటుంది. సినిమా హీరోలను చూడొచ్చు. కన్నడ నేర్చుకోవచ్చు.’
తండ్రి ప్రియమణివైపు విస్మయంగా చూశారు. తల్లి ఆశ్చర్యంతో నోరు తెరిచింది.
‘అదేమిటే... నీకు చీమకుట్టినట్టయినా లేదా?’
ప్రియమణి తల్లివైపు చూసింది. ఆ తర్వాత తండ్రివైపు తిరిగి, ఆయన కాలర్ సవరిస్తున్నట్టుగా నటిస్తూ రహస్యాన్ని అభినయిస్తూ అంది- ‘పాపం అమ్మకు మనసొప్పుతున్నట్టులేదు నాన్నా. ఆమెను ఇక్కడే వదిలేసి మనం వెళ్లిపోదామా?’

******

వెడల్పు ముక్కు. కనుక ముక్కుపిల్ల అని పేరు. బక్కగా ఉంటుంది. కనుక బక్కపిల్ల అని పేరు. నల్లగా ఉంటుంది. కనుక నల్లపిల్ల అని పేరు. అబ్బాయిలతో ఆడుతుంది. కనుక మగపిల్ల అని పేరు. బెంగుళూరు బనశంకరి ఏరియా సెకండ్ స్ట్రీట్‌లో ప్రియ పేరు చెప్తే చాలు నొటోరియస్. చదువు మీదా? శ్రద్ధ లేదు. అట్టలు తండ్రి వేయాలి. హోమ్‌వర్క్ అన్న చేయాలి. స్కూల్ బ్యాగ్ తల్లి మోయాలి. ముప్పయి ఐదు మార్కులు వస్తే పాస్ కనుక అంతకు చదివితే చాలు. అలాగని తెలివైనది కాదా అంటే చాలా తెలివైనదే. కాని ఒక్క సబ్జెక్టూ చదవదు. ఇంగ్లిష్ తప్ప.
ప్రియమణి చిన్నప్పటి నుంచి టివిలో ఇంగ్లిష్ వార్తలు చూసేది. తండ్రి తెప్పించే హిందూ పేపర్‌ని ఈ మూల నుంచి ఆ మూల దాకా క్షణ్ణంగా చదివేది. స్కూల్లో ఇంగ్లిష్ టెక్స్ట్‌బుక్‌ను మొదటి మూడు నెలల్లోనే పూర్తి చేసేది. రాత్రి పూట డిక్షనరీ పక్కన పెట్టుకొని నిద్రపోయేది.
ప్రియమణితో ఇంగ్లిష్‌లో మాట్లాడాలంటే టీచర్లు కూడా కొంచెం జంకేవారు.
తల్లికి ఇది ఆశ్చర్యం.
‘ఎందుకే ప్రియా. అన్ని సబ్జెక్ట్‌లూ వదిలేసి ఒక్క ఇంగ్లిష్‌ని పట్టుకొని ఊగులాడుతున్నావు?’ అని అడిగేది.
ప్రియ నవ్వేది.
‘నీకు తెలియదులే అమ్మా. దానినే జనరేషన్ గ్యాప్ అంటారు’ అనేది.
‘ఏడ్చావులే. ఎచ్చులు ఆపి సమాధానం చెప్పు’ అని తల్లి వెంటపడేది.
అప్పుడు ప్రియ సమాధానం చెప్పేది- ‘అమ్మా. మలయాళం వస్తే కేరళలో బతుకుతావు. కన్నడ వస్తే కర్నాటకలో బతుకుతావు. తమిళం వస్తే తమిళనాడులో మేనేజ్ చేస్తావు. ఇవన్నీ సింగిల్ పాకెట్‌లు. అదే ఇంగ్లిష్ నేర్చుకుంటే గ్లోబ్‌లో ఎక్కడైనా బతకొచ్చమ్మా. ఆరు పాకెట్‌ల ప్యాంట్ వేసుకొని తిరిగినట్టే’
తల్లి విస్మయంతో నోరు వెళ్లబెట్టేది.
ప్రియ తర్వాతి షాక్ ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యేది.
******

బృందావన్ గార్డెన్స్‌లో కావేరీ నీళ్లు ఎగుడు దిగుడుగా ప్రవహిస్తున్నాయి. బెంగుళూరు స్టూడెంట్స్ పిక్‌నిక్‌కు వచ్చారంటే బృందావన్ గార్డెన్స్‌లోని వాచ్‌మెన్‌లు వేయి కళ్లతో కాపలా కాస్తారు. స్టూడెంట్స్ వస్తే పూలకు గ్యారంటీ లేదు. నీళ్లకూ గ్యారంటీ లేదు.
‘సో... వాట్ నెక్ట్స్’ అడిగిందో స్నేహితురాలు చున్నీని ఎద మీదకు లాక్కుంటూ.
వాళ్లంతా దాదాపు పదిహేనుమంది ఉన్నారు. ఇంటర్ స్టూడెంట్స్. ఫైనల్ ఎగ్జామ్స్ బండ టెన్షన్‌కు ముందు కాస్తంత ఆటవిడుపుగా ఉంటుందని మైసూరుకు వచ్చారు. ఇంటర్ అయిపోతే ఎవరి దారి వారిది. ఇప్పుడే మాట్లాడుకోవాలి ఏం మాట్లాడుకున్నా.
‘నాకు క్లారిటీ ఉంది’ అంది ప్రియమణి.
‘ఏం క్లారిటీ?’
‘ఏముంది. డిగ్రీ చేస్తా. బిఇడి. ఇంగ్లిష్ టీచర్ అయిపోతా. లేదంటే నా ఇంగ్లిష్‌కు ఎయిర్ హోస్టెస్ జాబ్ వస్తుంది. చేస్తా. కాదంటే హోటల్ రంగం ఎలాగూ ఉంది. అది నాలాంటి వాళ్లను రారా అని పిలుస్తుంటుంది’
స్నేహితురాళ్లంతా ఏమీ మాట్లాడలేదు. బృందావన్ గార్డెన్స్ నీళ్లతో రంగులతో రంగురంగుల నీళ్లతో కళకళలాడిపోతోంది. కొన్ని వందల సినిమాలు తీసుంటారక్కడ. కొన్ని వందల పాటలు.
‘ఏం చేసినా నీ మీద ఈ బృందావన్‌గార్డెన్స్‌లో ఒక పాటైతే తీయరు కదా. అలాంటి జీవితం దొరకాలే. అదృష్టం అంటే అదీ’ అందో స్నేహితురాలు.
ప్రియ ఆ స్నేహితురాలివైపు చూసింది. నిజమే. ఈ ఆలోచన తనకు తట్టనే లేదు. టీచర్‌గా చేసినా, ఎయిర్ హోస్టెస్‌గా చేసినా, హోటల్ రిసెప్షనిస్ట్‌గా చేసినా చిల్లర డబ్బులు. డబ్బుకు డబ్బు గుర్తింపుకు గుర్తింపు రావాలంటే గ్లామర్ ఫీల్డుకు వెళ్లాలి.
‘మంచి ఐడియా. మనం ఎందుకు ట్రై చేయకూడదు. సినిమా కాకపోతే మోడలింగ్’ అంది ప్రియ.
ఫ్రెండ్స్ అందరూ నవ్వారు.
ప్రియ వాళ్లవైపు అయోమయంగా చూసింది.
‘ఎందుకు నవ్వుతున్నారు?’
‘నువ్వు మోడలింగ్ ఏమిటే ప్రియా. నీ ముక్కు చూసుకున్నావా అద్దంలో. నిన్నెవరు తీసుకుంటారు మోడల్‌గా?’
ప్రియ ఏమీ మాట్లాడలేదు. ఆ మాట అన్న ఫ్రెండ్‌వైపు జాలిగా చూసి ‘నువ్వు త్వరలోనే చస్తావ్’ అంది.
ఈసారి ఆ ఫ్రెండ్ అయోమయంగా చూసింది. ‘నేను చావడమేమిటి?’ దిమ్మెరపోతూ అడిగింది.
‘జీవితాన్ని ఇలా చూసేవాళ్లెవరైనా త్వరలోనే చస్తారు’ అంది ప్రియ.
ఇప్పుడు ఫ్రెండ్స్ అందరూ ప్రియవైపు చాలా ఆసక్తిగా కుతూహలంగా చూశారు.
ప్రియ అంది- ‘వినండి. మీరు మైనస్‌ని చూడకండి. మీలో అయినా నాలో అయినా. ప్లస్‌ని చూడండి. నా ముక్కు బాగోదు. ఒప్పుకుంటాను. కాని నా కళ్లు బాగుంటాయి. కనుక కాటుకకు మోడల్‌గా చేస్తాను. చెవులు బాగుంటాయి. కనుక కమ్మలకు మోడలింగ్ చేస్తాను. పెదాలు బాగుంటాయి. కనుక లిప్‌స్టిక్‌కి మోడలింగ్ చేస్తాను. పళ్లు బాగుంటాయి. కనుక పేస్ట్‌కు మోడలింగ్‌గా చేస్తాను. నా నడుము బాగుంటుంది. ఏం చీరలకు మోడలింగ్ చేయలేనా?’
బృందావన్ గార్డెన్స్‌లో నీళ్లు ఇక్కడ ఒక రంగు లేకపోయినా అక్కడ ఒక రంగుగా ప్రవహిస్తూనే ఉన్నాయి.

******

బయట చెప్పులు కుప్పలు తెప్పలుగా ఉన్నాయంటే లోపల డెరైక్టర్ భారతీరాజా ఉన్నట్టు గుర్తు. ఆయన ఉన్న దరిదాపుల్లో ఎవరూ చెప్పులతో నడవరు. ఆయన ఉన్న చోట పెద్దగా మాట్లాడరు. ఆయన ఉన్న చోట ఎవరికైనా నవ్వు వస్తుందో రాదో తెలియదు.
ఆయన చాలాసేపుగా తన కేబిన్‌లో ప్రియ కోసం వెయిట్ చేస్తున్నారు. ఏదో కన్నడ పేపర్‌లో ఆయన ప్రియ ఫొటో చూశారు మోడల్‌గా. బాగుంది నేను తీయబోతున్న సినిమాలో హీరోయిన్‌గా తీసుకుంటాను రమ్మనండి అని కబురు చేశారు బెంగుళూరు ఏజెన్సీకి. వాళ్లు ప్రియను పంపుతామన్నారు. టైమయ్యింది. ప్రియ రావాలి. భారతీరాజా వెయిట్ చేస్తున్నారు. తన సర్వీస్‌లో ఆయన ఎంతోమంది కొత్త హీరోయిన్‌లను పరిచయం చేశారు. ఎంతోమందికి తొలిసారి స్క్రీన్‌టెస్ట్ నిర్వహించారు. తన దగ్గరకు వచ్చిన ప్రతి హీరోయిన్ వినయ విధేయతలతో ఒంగి నడిచేది. తానేమంటానో అని భయపడిపోయేది. ఆ భయం నుంచి బయటకు తేవడానికే తనకు చాలా సమయం పట్టేది. ఇప్పుడు మళ్లీ అలాంటి తతంగం అంతా తప్పదు అనుకుంటూ ఎదురు చూస్తున్నారు.
కాసేపటికి కాబిన్ డోర్ నాక్ అయ్యింది. ఒక ముఖం లోపలికి తొంగి చూస్తూ, భారతీరాజావైపు ప్రశ్నార్థకంగా చూస్తూ ‘మిస్టర్ భారతీరాజా?’ అని ప్రశ్నించింది.
భారతీరాజా అదిరిపోయారు. పై నుంచి కింద దాకా చూశారు. ప్రియమణి. పాదాలకు చెప్పులతో నిలుచుని ఉంది.
‘రా ప్రియా రా’ అని సర్దుకుంటూ లేచి నిలబడ్డారు. సాధారణంగా ఆయన నిలబడినప్పుడు కొత్తవాళ్లు టక్కున పాదాలకు నమస్కారం చేస్తారు. ప్రియమణికి ఆ అవకాశం ఇవ్వడానికే ఆయన లేచి నిలబడ్డారు.
ప్రియమణి కూచుంది. కనుక భారతీరాజా కూచోవాల్సి వచ్చింది.
‘ఊ. చెప్పు. హీరోయిన్‌గా చేయడానికి నీకున్న అర్హత ఏమిటి?’
‘మీరు కబురు చేశారు కదా. అదే అర్హత’
భారతీరాజా తల పంకించారు.
‘యాక్టింగ్ నేర్చుకున్నావా?’
‘లేదండీ. కాని మీకేం కావాలో గ్రహించి చేయగలను. మీరు చెప్పింది చెప్పినట్టు చేయగలను’
‘ఏం చేయగలవు? నా వంటి డెరైక్టర్ కనిపిస్తే పాదాలకు నమస్కారం చేయాలని కూడా తెలియదు నీకు. ఇక నేను చెప్పింది ఏం వింటావ్’ భారతీరాజా ఛాన్స్ తీసుకున్నారు. ఆయనకు తెలుసు. తన ఎదురుగా నిలుచుంది ఆఫ్ట్రాల్ ఒక కొత్త హీరోయిన్.
ప్రియ లేచి నిలుచుంది.
‘బై సార్’
‘ఏంటి వెళ్లిపోతున్నావ్?’
‘సార్. మీరు టాలెంట్ చూడాలి. అంతే తప్ప మీ కాళ్లు పట్టుకున్నానా లేదా అనేది కాదు. ఇంకో సంగతి. నేను మీకు అవసరం అనుకోండి. అప్పుడు మీ పాదాలను పట్టుకోకపోయినా నన్ను పెట్టుకుంటారు. నేను మీకు అనవసరం, పనికిరాను అనుకోండి. అప్పుడు మీ కాళ్లు పట్టుకున్నా ఒళ్లో కూచున్నా చాన్స్ ఇవ్వరు’
భారతీరాజా ప్రియమణివైపు దీర్ఘంగా చూశారు. అగ్గిరవ్వ. ఆ తర్వాత నవ్వుతూ అన్నారు- ‘నాకు నీ ఆటిట్యూడ్ నచ్చింది. నిన్ను సెలెక్ట్ చేస్తున్నా’
‘బట్ ఒన్ కండీషన్ సార్’
భారతీరాజా ముఖంలో నవ్వు మాయమైంది. తనకే కండీషన్లా?
‘ఏమిటో చెప్పు’
‘మీరు కొత్త హీరోయిన్లకు ‘ఆర్’ అక్షరం మీద కొత్త పేర్లు పెడుతుంటారు. ‘పి’ కూడా ఏం తక్కువ అక్షరం కాదు సార్. సాక్షాత్తు పరమేశ్వర శబ్దమే ‘పి’ మీద మొదలవుతుంది. నన్ను ‘ప్రియమణి’గానే ఇంట్రడ్యూస్ చేయండి’.
నిప్పురవ్వ!
భారతీరాజా తన బెదురుపాటును, అదురుపాటును ఒళ్లు విరుచుకోవడంలో కలిపేసి ‘సరే’ అన్నారు సంతోషంగా!

******

2003.
‘కంగలల్ కైదు సై’.... భారతీరాజా డెరైక్షన్‌లో ప్రియమణి మొదటి సినిమా- ఫ్లాప్.
అదే సంవత్సరం రిలీజైన ప్రియమణి తెలుగు సినిమా ‘ఎవరే అతగాడు’- ఫ్లాప్.
ఆ తర్వాత ఎన్నో ఆశలు పెట్టుకొని చేసిన బాలూ మహేంద్ర సినిమా- సోసో.
ఇంకో తమిళం, ఒక మలయాళం- సోసో.
ప్రియమణి వచ్చింది. ప్రియమణి పోయిందా?
‘ఏమిటే ఇలా జరిగింది’ అని చాలా కంగారు పడింది ప్రియమణి తల్లి. ఇంకో హీరోయిన్ అయితే ఈసరికి తట్టాబుట్టా సర్దుకొని పాల్‌ఘాట్ వెళ్లిపోవాలి. ఈ ఫ్లాప్‌లకు డిప్రెషన్‌లో కుంగిపోవాలి.
ప్రియమణి పట్టించుకోలేదు. జిమ్‌లో చేరింది. వ్యాయామాలకు కారే చెమటలోనే ఓటముల చేదు జ్ఞాపకాలను విసర్జించేసింది.
ఆరునెలల్లో రిఫ్రెష్ బటన్ నొక్కినట్టుగా ఫ్రెష్‌గా తయారయ్యి తల్లితో అంది- ‘అమ్మా. కంగారు పడకు. ఈ ఫీల్డు నాకు భారతీరాజా బాలూ మహేంద్ర వంటి వాళ్లతో అవకాశాలు ఇచ్చింది. ఇదే ఫీల్డు నేను ఊహించని విధంగా ఫ్లాపులు కూడా ఇచ్చింది. అవకాశాలను పాజిటివ్‌గా చూసి ఫ్లాప్‌లను నెగెటివ్‌గా చూస్తే ఔట్ అయిపోతాం. ఏం కాదు. మనకు మళ్లీ అవకాశం వస్తుంది’
ఆమె ఊహించినట్టుగానే అవకాశం వచ్చింది.
******

2006.
‘మిమ్మల్ని నలుగురు రేప్ చేస్తారండీ. ఓకేనా’ అన్నాడు అమీర్ సుల్తాన్, ప్రియమణి ఎదురుగా కూచుని.
సాధారణంగా ఈ పాయింట్ అతడు కథంతా పూర్తయ్యాక చెప్పాలి. కాని, అప్పటికే అతడు విసిగిపోయి ఉన్నాడు. ‘పరత్తివీరన్’ అనే స్క్రిప్ట్ రాసుకొని అందులో హీరోయిన్ కోసం ఇప్పటికి నలుగురిని కలిశాడు. నలుగురూ కథంతా అద్భుతంగా ఉందని చెప్పి, చివర్లో హీరోయిన్ రేప్‌కు గురవుతుందని తెలియగానే రిజెక్ట్ చేశారు.
అమీర్‌సుల్తాన్ అషామాషీ డెరైక్టర్ కాదు. బాలా శిష్యుడు. పర్‌ఫెక్షనిస్ట్.
ప్రియమణి అమీర్ సుల్తాన్ వైపు చూసింది.
‘రేప్ చేసేది నన్నా? నేను ధరించబోయే క్యారెక్టర్‌నా?’ అంది.
అమీర్ సుల్తాన్ పొలమారినట్టుగా చూశాడు.
‘అదేమిటి? మీరు ధరించబోయే క్యారెక్టర్‌నే’
‘మరి... మీరు అప్రోచ్ అయిన హీరోయిన్లు ఆ క్యారెక్టర్‌ను ఎందుకు రిజెక్ట్ చేసినట్టు? క్యారెక్టరూ తామూ ఒకటే అని అనుకున్నంతకాలం మన ఇండియన్ హీరోయిన్స్ ఎదగరు’
‘అంటే మీరు ఈ సినిమా చేస్తున్నారా?’
‘నిస్సందేహంగా’
అమీర్ ఆమెను సందేహించకుండా కావలించుకున్నాడు.
‘మీరు నా క్యారెక్టర్‌కి ప్రాణం పోయాలండీ’ అన్నాడు.
‘అంత గొప్ప గొప్ప మాటలు మాట్లాడితే ఇబ్బందుల్లో పడతామండీ. క్యారెక్టర్‌కి ఎంత అవసరమో అంత చేద్దాం. ప్రాణం పెట్టేస్తే మనకు ప్రాణం మిగలదు’
అమీర్‌కుకు మళ్లీ పొలమారింది.

******

2007.
మధురై ప్రాంతంలో ఉండే ఒక పల్లెటూళ్లో జరిగినట్టుగా చూపిన ‘పరత్తివీరన్’ సినిమా రిలీజయ్యింది. కార్తీ హీరో. ప్రియమణి హీరోయిన్. వీళ్లిద్దరూ చిన్నప్పటి నుంచి ఫ్రెండ్స్. పెద్దయ్యాక కులం అడ్డు పడుతుంది. పారిపోదామని ప్రయత్నించి ఒక అర్ధరాత్రి ఊరవతల ఒక ఒంటరి ఇంటికి చేరతారు. ఆమెను అక్కడే ఉంచి ఊళ్లో ఉన్న తనవాళ్ల కోసం కార్తీ వెళతాడు. ఆ దారిన వెళుతున్న లారీడ్రైవర్లు అనూహ్యంగా కనిపించిన ఈ ఒంటరి ఆడదాన్ని రేప్ చేసి చంపేస్తారు. అసలే అది పల్లెటూరు. పైగా ఊరి పెద్ద మనిషి కూతురు. అంతకు మంచి తన చిననాటి స్నేహితురాలు. ప్రేమికురాలు. ఆమె రేప్‌కు గురయ్యి చనిపోయిందంటే ఎంత అప్రదిష్ట. ఆమెకు ఎంతపెద్ద మచ్చ. కార్తీ ఇదంతా ఆలోచిస్తాడు. ఊరివాళ్లు వస్తుండగా వాళ్ల కళ్ల ముందు అప్పుడే ఆమెను హత్య చేస్తున్నట్టుగా ఖండఖండాలుగా నరికేస్తాడు. పెళ్లికి అడ్డుపడ్డ ఆమె తండ్రి మీద ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికే ఇదంతా చేసినట్టుగా పెద్దపెద్దగా అరుస్తూ ఆ పని చేస్తాడు. ఫలితంగా ఆమెను పవిత్రురాలిని చేస్తాడు. ఊరివాళ్ల చేతుల్లో హతమైపోతాడు.
5 కోట్లతో ఈ సినిమా తీశారు.
85 కోట్లు వసూలు చేసింది.
సంవత్సరం రోజులు ఆడింది.
ప్రియమణికి జాతీయఉత్తమనటి అవార్డును తీసుకొచ్చింది.
‘మా తల్లే... మా అమ్మే... ఫీల్డులో నిలబడిపోయావమ్మా’ అని దిష్టి తీసింది ప్రియమణి తల్లి.
ప్రియమణి పట్టించుకోలేదు. జిమ్‌కు వెళ్లిపోయింది. ఈసారి విజయం తాలూకు హ్యాంగోవర్‌ను చెమటరూపంలో బయటకు నెట్టేసేందుకు.
******

ఒక పాత్ర గొప్ప పెర్ఫార్మెన్స్‌ను డిమాండ్ చేస్తుంది.
మరో పాత్ర బికినీ వేసుకొని ముప్పావు వంతు నగ్నంగా నడవమంటుంది.
ఒకటి గొప్పది కాదు. మరొకటి తక్కువది కాదు. రెంటినీ సమానంగా చూడాలి. కాదు, గొప్ప పాత్రల దగ్గరే ఆగిపోతాను అక్కడే ఉంటాను అంటే ఉండు. అది నీ ఫెయిల్యూర్.
బికినీ పాత్రకు షిఫ్ట్ అవుతాను అనుకుంటే అది నీ సక్సెస్.
******

ఇవాళ ప్రియమణికి తెలుగులో అవకాశాలు లేవు. తమిళంలో కూడా లేదు. మలయాళంలోనూ లేవు. అందుకే కన్నడలో రెండు సినిమాలు చేస్తోంది. కన్నడ చాలా చిన్న పరిశ్రమ. కాని పని చేయడమే కదా ముఖ్యం. ఇంకా భారతదేశ పటం చాలా ఉంది. హిందీ, మరాఠి, బెంగాలీ, భోజ్‌పురి... ఒక ప్రొఫెషన్‌లో దిగాక అటాచ్‌మెంట్ లేకుండా ముందుకు పోవడమే.
కాదు, తెలుగులోనే ఉండిపోతాను తమిళంలోనే ఆగిపోతాను అనుకుంటే అది నీ ఫెయిల్యూర్.
కాలంతోపాటు కదిలిపోతే అదే నీ రీచార్జ్.

తాజ్ బంజారాలో మధ్యాహ్నం టీ
అప్పుడు ఆమె గదిలో ఫుల్లుగా ఏసి వేసుకొని వెచ్చగా రగ్గు కప్పుకొని కూచుని ఉంది. తోడుగా తల్లి. మామూలు టీషర్ట్. అతి మామూలు పైజమా. మరుసటిరోజు ఉదయం ఫిల్మ్‌సిటీలో షూటింగ్ ఉంది కనుక ఇవాళ విశ్రాంతి. వస్తున్నది ప్రింట్ మీడియావాళ్లు కనుక కెమెరాకు సిద్ధంగా లేదు. మా ఫొటొగ్రాఫర్‌ను చూసి, ఏంటి ముందే చెప్పొచ్చుగా, తల దువ్వుకునేదాన్నిగా, బట్టలు మార్చుకునేదాన్నిగా అందామె నవ్వుతూ. ఇప్పుడు అవన్నీ చేసే ఓపిక లేదుగాని ఫొటోలు వద్దులేద్దూ అంది చక్కటి తెలుగులో. కాసేపటికి వేడి వేడి టీ వచ్చింది. ఆమె మాట్లాడటం మొదలుపెట్టింది. ఆమె కథలో డ్రామా కోసం మా బృందమంతా ఆత్రంగా ఉంది. కాని డ్రామా లేకుండా చూసుకోవడమే అసలైన ధోరణి అని ప్రియమణి కథ విన్నాక అర్థమైంది. ఆమెకు ఎంత చెప్పాలో తెలుసు. ఎలా చెప్పాలో తెలుసు. కనుక రచన సులభతరం అయ్యింది.

‘ప్రియ’ చరిత్ర
పూర్తి పేరు : ప్రియ వాసుదేవ మణి అయ్యర్
పుట్టింది : 1984 జూన్ 4న కేరళలోని పాలక్కాడ్‌లో
తల్లిదండ్రులు : లతామణి అయ్యర్,వాసుదేవ మణి అయ్యర్
తొలి చిత్రం : కన్‌గలాళ్ ఖైదుసెయ్ (2004)
తొలి చిత్రం (తెలుగు): ఎవరే అతగాడు (2003)
అవార్డులు : ఉత్తమ నటిగా ‘పరుత్తి వీరన్’(తమిళం) చిత్రానికి (2007) జాతీయ అవార్డు అలాగే ఫిలింఫేర్, తమిళనాడు స్టేట్, విజయ్ అవార్డులు‘తిరక్కథ’ (మలయాళం)కు ఫిలింఫేర్ అవార్డు

ఇంటర్వ్యూ, కథారూపం : ఖదీర్

ఓ కలల బేహరి!

2011-06-02T04:29:00.000-07:00

ఎవరికి వారు ఇది నాజీవితమే అనుకునే ఇతివృత్తాలే రాజ్‌కపూర్ సినిమాలు. అందుకే ఒకసారి చూస్తే చాలు ఆయన సినిమాలు జీవితమంతా వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. అమాయకత్వం, మానవత్వం కలగలిసి ఉండే కథానాయకుల జీవితాలు ప్రేక్షకుల హృదయాల్ని తడిమి తడిమి వదిలేస్తాయి. నిజానికి నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతగా మాత్రమే రాజ్‌కపూర్ ఎక్కువ మందికి తెలుసు. కానీ, ఆయనకు అపారమైన సంగీత పరిజ్ఞానం ఉంది.
ఆయన ప్రతి సినిమా రాగాల జలపాతంలా ఉండడానికి ఆ స్వర జ్ఞానమే కారణం. ఆయన సినిమాలోని పాటైనా మాటైనా మనసునూ, మానవత్వాన్నీ తట్టిలేపే ప్రేరకాలు. అవే ఆయనకు మనదేశంలోనే కాదు ప్రపంచ దేశాల్లో కోటానుకోట్ల అభిమానులను సంపాదించి పెట్టాయి. నేడు రాజ్‌కపూర్ వర్ధంతి సందర్భంగా ఆయన గురించి నాలుగు మాటలు.

అద్భుతమైన సంగీతం లేనిదేదీ గొప్ప విజయాన్ని సాధించలేదని రాజ్‌కపూర్ ధృడమైన విశ్వాసం. అందుకే ఆయన తన సినిమాల్లో పాటలకు అత్యధిక ప్రాధాన్యతను ఇచ్చేవాడు. ఆయన నిర్మించి దర్శకత్వం వహించిన సినిమాల్లోని పాటలన్నీ నిజంగా కమ్మని రసగుళికల్లాగే ఉంటాయి. పాటలు బావుండ డం అన్నది ఆ సినిమా సంగీత దర్శకుడి ప్రతిభే గానీ, అందులో దర్శకుడి పాత్రేముంది? అని కొందరు అనుకోవచ్చు. కానీ, సంగీత దర్శకుడు ఒక్కో సన్నివేశానికి లేదా, పలు రకాల ట్యూన్స్ వినిపిస్తారు. వాటన్నిటిలోంచి అంతిమంగా ఎంపిక చేసేది దర్శకుడే కదా! రాజ్‌కపూర్ విషయానికొస్తే ఆయన పాత్ర అంతకన్నా ఉన్నతమైనది. ఈ విషయంలో ఆయనకున్న పరిజ్ఞానం ఎంతో లోతైనది.
జానే కహా గయే వొ దిన్...
రాజ్‌కపూర్ నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించి నటించిన ' మేరానామ్ జోకర్ ' సినిమాలో ప్రేక్షకులను అమితంగా ఉర్రూతలూపింది. ' జానేకహా గయే వొ దిన్ ' పాట. అసలు ఈ పాటను స్వరపరిచింది ఎవరు? అంటే ఎవరైనా ఏం చెబుతారు? ఆ సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం వహించిన శంకర్-జైకిషన్‌లే అనే కదా! కానీ, అది నిజం కాదు. మిగతా అన్నిపాటలనూ స్వరపరిచింది శంకర్-జైకిషన్ అయినా ఈ ఒక్క పాటను స్వరపరిచింది స్వయంగా రాజ్‌కపూర్. ఈ మాట వినగానే ఆశ్చర్యం వేయవచ్చేమో కానీ, ఇది నిజం. ఈ నిజాన్ని బయటపెట్టింది ఎవరో కాదు. ఆ సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం వహించిన వారిలో ఒకరైన శంకర్. నిజంగా అదో పెద్ద రహస్యం. ఆ రహస్యాన్ని ఎప్పటికీ రహస్యంగానే ఉంచాలని శంకర్ జైకిషన్‌లతో రాజ్‌కపూర్ ఒట్టేయించుకున్నాడు.
కొన్నేళ్లదాకా ఆ ఒట్టుకు కట్టుబడి ఉన్న శంకర్ (అప్పటికే జైకిషన్ చనిపోయాడు) రాజ్‌కపూర్ చనిపోయిన తరువాత ఇక ఆపుకోలేకపోయాడు. ఒక రోజు ఆల్ఇండియా రేడియోలోని ఒక కార్యక్రమంలో ఈ రహస్యాన్ని బయటపెట్టాడు. ఇన్నేళ్లూ ఆ పాట స్వరపరిచిన క్రెడిట్ మాకే దక్కుతూ వచ్చింది. కానీ, ఆ క్రెడిట్ మాకు రావడం అన్యాయమే. ఆ పాటను స్వరపరిచింది రాజ్‌కపూర్. అయితే ఆ విషయాన్ని ఎక్కడా చెప్పకూడదని ప్రామిజ్ చేయించుకున్నాడు. అందుకే గుండె ఎంత బరువుగా ఉన్నా ఇన్నాళ్లూ ఆ నిజాన్ని దాచిపెట్టాం. రాజ్‌కపూర్ ఇప్పుడు ఎలాగూ లేరు కాబట్టి ఆ బరువును దించేసుకోవడం ఇప్పుడు న్యాయమేనని నాకు అనిపించింది. అన్నాడు.
జీవితం కన్నా విస్తృతంగా...
జీవితం మనం చూస్తున్న దానికన్నా ఇంకా ఎంతో విస్తృతమైన దని చెప్పడానికి సినిమాను ఒక సాధనంగా చేసుకున్నవాడు రాజ్‌కపూర్. సమర్థుడైన దర్శకుడి చేతిలో సినిమా నిజంగానే జీవితం కన్నా విస్తృత రూపం ధరిస్తుంది. అదే నిజం కాకపోతే రెండు మూడు గంటల సినిమాలో కొన్ని దశాబ్ధాల జీవితాన్ని చిత్రించడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? అలా చిత్రించే అరుదైన భారతీయ దర్శకుల్లో రాజ్‌కపూర్ ఒకరు. అలాంటి ఒక అద్భుతమైన తపనతోనే రాజ్‌కపూర్ 'మేరానామ్ జోకర్' అనే సినిమా నిర్మాణానికి సిద్ధమయ్యారు. ఈ సినిమా అంతా ఒక సర్కస్ నేపథ్యంతో సాగుతుంది.
మూడుగంటల సర్కస్‌ను రాజ్‌కపూర్ జీవితపు మూడు దశలకు ప్రతీకగా తీసుకుంటాడు. ఆ క్రమంలో రాసిన ' హే బాయ్ జర దేఖ్ కె చలో అన్న పాటలో "జీవితం మూడు గంటల సర్కస్ లాంటిది. అందులో ఒక గంట బాల్యం, ఒక గంట యవ్వనం, ఒక గంట వృద్ధాప్యం. ఆ తరువాత ఇంకే ముంది? అన్నదమ్ముల్లేరు, అక్క చెల్లెల్లేరు. అమ్మానాన్నల్లేరు. చివరికి నువ్వూ లేవు. నేనూ లేను. ఎవరూ లేరు.'' అంటూ ఒక వేదాంతాన్ని వినిపిస్తాడు. నిజానికి రాజ్‌కపూర్ తాను నమ్మిన జీవన తత్వాన్నీ, ఒక కళాకారుడి అంతరంగాన్నీ ఒక సమున్నత స్థాయిలో చిత్రించే లక్ష్యంగా రాజ్‌కపూర్ ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించాడు.

సంగమం
రాజ్ కపూర్ నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించి నటించిన సినిమాల్లో సంగమ్ కూడా ఎంతో విశేషమైనది. రాజ్‌కపూర్, వైజయంతి మాల, రాజేంద్రకుమార్ నటించిన ఈ సినిమా ప్రేమ జీవుల ఆనందాల్నే కాదు వారి గాయాలను కూడా అద్భుతంగా చిత్రించింది. అందులోని ఒక పాట కూడా అందుకు బాగా తోడ్పడింది. ప్రాణ స్నేహితుడు అనుకున్న వాడే తాను ప్రాణాధికంగా ప్రేమించిన వ్యక్తిని వశీకరించుకున్న వైనానికి నిరసనగా హీరో పాడిన ఒక వైరాగ్యగీత మిది.
"దోస్త్ దోస్త్ నా రహా-ప్యార్ ప్యార్ నా రహా జిందగీ హమే తేరా ఐత్‌బార్ నా రహా '' (స్నేహం స్నేహం కాకుండా పోయింది. ప్రేమ ప్రేమ కాకుండా పోయింది. జీవితమా! నీ మీద నాకు నమ్మకం లేకుండా పోయింది) అంటూ ముకేశ్ గొంతులోంచి ఒలికిన ఈ పాట గాయపడిన ప్రేమికుల గుండెల్లో ఈ నాటి వరకూ మారుమోగుతూనే ఉంది.
దేశం కోసం....
రాజ్‌కపూర్ నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించి, నటించిన సినిమాల్లో బర్సాత్, ఆవారా, శ్రీ 420, చోరి చోరి, జాగ్తే రహో, జిస్‌దేశ్ మే గంగా బహెతీ హై, సంగం, మేరా నాం జోకర్, సత్యం-శివం-సుందరం, రామె తెరీ గంగా మైలీ వంటి సినిమాలు ఆయనకు అపారమైన పేరు ప్రఖ్యాతులు తె చ్చిపెట్టాయి. ఆయన దర్శకత్వం వహించిన వాటిలో కొన్ని దేశభక్తి ప్రధానమైనవి కూడా ఉన్నాయి. వాటిలో ఆగ్, శ్రీ420, జిస్‌దేశ్ మే గంగా బహెతీ హై లను చె ప్పుకోవచ్చు. కొత్తగా స్వాతంత్య్రం వచ్చిన సమయంలో పాశ్చాత్య ఆహార్యంతో ప్రభావితమైన ఒక పాత్రను ఉద్దేశించిన శ్రీ420లోని

"మేరా జూతా హై జాపానీ, యె పట్లూం ఇంగ్లిస్తానీ, సర్ పే లాల్ టోపీ రూసి, ఫిర్ భీ దిల్ హై హిందుస్తానీ'' (నా బూట్లు జపాన్‌వి, నా ప్యాంటు ఆంగ్లేయులది, నా టోపీ రష్యన్లది, కానీ, నా హృదయం మాత్రం భారతీయమే.) అన్న పాట ఆ రోజుల్లో ప్రతి గొంతులోనూ ప్రతి ధ్వనించింది. "ఇండియన్ చార్లీ చాప్లిన్'' అంటూ అభిమానంతో పిలుచుకునే భారతీయులకు రాజ్‌కపూర్ ఎప్పటికీ మరిచిపోలేని తీయని జ్ఞాపకం.

విదేశాల్లో రాజ్‌కపూర్‌కు ఉన్న పేరు ప్రతిష్టలు నిజంగా చాలా మందిని అబ్బుర పరిచేవి. కొందరిని అసూయపడేలా కూడా చేసేవి. 'ఆవారా' సాధించిన అఖండ విజయం తరువాత ఆ సినిమా విదేశాల్లోనూ ప్రదర్శించబడింది. ఆ తరువాత ఒక రష్యా ఆహ్వానం మీద రాజ్‌కపూర్ అక్కడికి వెళితే, ఎయిర్ పోర్టులో ఒక పెద్ద ఆర్కెస్ట్రా ఆవారా సినిమాలోని " ఆవారా హూ;యా గర్‌దిశ్ మే హూ; ఆస్‌మాన్ కా తారా హూ.'' అన్న పాటతో ఆహ్వానం పలికారు.
ఆ తరువాతెప్పుడో ఒకసారి నెహ్రూ రష్యా వెళితే ఎవరో దగ్గరగా వచ్చి "రాజ్‌కపూర్ బాగున్నారా?''అని అడిగారట. ఆ ప్రశ్నకు నెహ్రూ ఆశ్చర్యంతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యాడట. ప్రపంచమంతా ఆయన అంతటి ప్రేమాభిమానాలు మరి! ఎంతో నిజాయితీగా, అంతే వినమ్రంగా "నేనో కలల వ్యాపారిని'' అని చెప్పుకునే రాజ్‌కపూర్ దేశ విదేశాల రసహృదయాల్లో నిజంగా ఎప్పటికీ చెదిరిపోని కమ్మని కలగా మిగిలిపోయారు.

అభినయ కమలం * ఉమన్ ఇన్ సినిమా, స్వర్ణకమలం

2011-05-18T21:47:00.000-07:00

కేవలం కళ్లకు చూపించి, చెవులకు వినిపించేది కళ కాదు. మనసుల్ని కదిలించి, కరిగించేదే నిజమైన కళ. దాన్నే జీవకళ అంటారు. నాట్యం చేసినప్పుడు నెమలి అణువణువు స్పందిస్తుంది. కాబట్టే అంతరాత్మ పురివిప్పుతుంది. లయబద్ధంగా వేసే ప్రతి అడుగు... తనువునే కాదు ఆత్మను కూడా నర్తింపజేస్తుందనడానికి అదే పెద్ద నిదర్శనం. ఈ నిజాన్ని ‘స్వర్ణకమలం’లో ‘మీనాక్షి’ పాత్ర ద్వారా తెలియజెప్పారు కళాతపస్వి కె.విశ్వనాథ్.

నటరాజుకు మారుపేరుగా చెప్పుకునే వేదాంతం శేషేంద్రశర్మగారి కూతురు మీనాక్షి. చక్కని లయజ్ఞానం మీనాక్షి సొంతం. భగవంతుడు ఆమెకు చక్కని రూపం ఇచ్చాడు. కన్నతండ్రే గురువుగా మారి అద్భుతమైన నాట్యవిద్యను ప్రసాదించాడు. వరంగా సంక్రమించిన ఈ భాగ్యాన్ని శాపంగా భావిస్తుంది మీనాక్షి. కళలు కూటికి, గుడ్డకు కొరగావనేది ఆమె అభిప్రాయం. అదే ఏసీ ఆఫీసుల్లో రిసెప్షనిస్ట్‌గా ఉద్యోగం అనండి... ఎగిరి గంతేస్తుంది. విమానంలో ఎయిర్ హోస్టెస్ అంటే... రెండు గంతులేస్తుంది. టిప్‌టాప్‌గా డ్రెస్ వేసుకొని ఇరవై నాలుగ్గంటలూ పనిచేయమంటే ఇక గంతులే గంతులు.

మీనాను తనంత స్థాయిలో చూడాలనేది వేదాంతం వారి అభిలాష. తండ్రి బలవంతం మీద అప్పుడప్పుడు నాట్య సాధన చేసినా... అందులో చిత్తశుద్ధి, ఏకాగ్రత రెండూ కనిపించవు. అంధుడైనప్పటికీ శేషేంద్రశర్మకు ఈ విషయం తెలుసు.

పక్కింట్లో ఉండే చంద్ర శేఖరానికి మీనా అంటే ఇష్టం. ఆమె నాట్యం అంటే ఇష్టం. ముంగిట్లో ముగ్గులపై ఉండే గొబ్బెమ్మను చూసి అదొక పేడ ముద్ద మాత్రమే అనుకునే ఆమె అమాయకత్వం అంటే ఇంకా ఇష్టం. అందుకే ఆమెకు నాట్యకళ గొప్పతనాన్ని తెలియజేయాలనుకున్నాడు. మీనా ఇష్టాయిష్టాల గురించి ఆలోచించకుండా నాట్య ప్రదర్శన కూడా ఏర్పాటు చేశాడు. రానని చిన్నపిల్లలా మొరాయిస్తే... చెంప ఛెళ్లుమనిపించి మరీ... వేదిక దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు. దాంతో చంద్రశేఖరంపై కసి పెంచుకుంది మీనా. కార్యక్రమం మొత్తాన్ని కావాలని రసాభాస చేసింది. ఆమె మూర్ఖత్వం, తొందరపాటుకు పర్యవసానం తండ్రి మరణం. అంతటి ఘోరం జరిగినా కూడా చంద్రశేఖరం మీనాను వెంటాడుతూనే ఉంటాడు. తన మీద చంద్రశేఖరం చూపిస్తున్న ఆపేక్ష... మీనా మనసును కదిలిస్తుంది. అంతర్లీనంగా తాను కూడా చంద్రాన్ని ఇష్టపడుతూ ఉంటుంది.

ఆ రోజు గురుపూజోత్సవం. శేషేంద్రశర్మ శిష్యులందరూ కలిసి నాట్యం ద్వారా గురువుకు నివాళులు అర్పిస్తుంటారు. తన తండ్రిని దైవంగా ఆరాధిస్తున్న ఆ శిష్యులందరినీ చూసి మీనా హృదయం చలించిపోతుంది. అలాంటి తండ్రినా నేను పోగొట్టుకున్నది అని కుమిలిపోతుంది. ‘‘ఒక వేద మంత్రాన్ని జపిస్తున్నట్టు, భక్తితో శ్రద్ధతో నువ్వు నాట్యం చేసిన రోజున ప్రేక్షకలోకం మీనాక్షిని చూడదు. హిమగిరిపై పార్వతీదేవిని చూస్తుంది’’ అని చెప్పిన చంద్రశేఖరం పలుకులు మీనాక్షి హృదయాన్ని కదిలిస్తాయి. ముఖ్యంగా ప్రముఖ ఒడిస్సీ నర్తకి షరోన్‌తో పరిచయం, ఆమె మాటలు మీనాపై ప్రభావం చూపుతాయి. మనసు పెట్టకుండా చేసే నాట్యం కీ ఇచ్చిన మరబొమ్మ ఆడుతున్నట్లు ఉంటుంది. మనసుతో వేసిన నాట్యముద్రలు ప్రేక్షకుల మనసుల్లోకి చేరతాయని తెలుసుకుంటుంది. పరవశించి ఆనందతాండవం చేస్తుంది. ఈ కళలన్నీ ఇహానికి పనికిరావు అనుకున్న తాను, మనసు లగ్నం చేసి నర్తిస్తే... అందులో ఉండే ఆనందం ఎంతో తెలుసుకుంటుంది. ఆ అనుభూతిని ఏ ఐశ్వర్యం ఇవ్వలేదని గ్రహిస్తుంది.

రాళ్లలో కూడా రాగాలను పలికించగల కళామూర్తులను కన్న పుణ్యభూమి మనది. అందుకే భారతకళలు విశ్వానికే పూజనీయాలయ్యాయి. ఈ దేశంలో ఉద్భవించిన కళలన్నీ ఆ పరమేశ్వరుని పదాలను అలంకరించిన స్వర్ణకమలాలే. ఈ నిజాన్ని ‘స్వర్ణకమలం’ సినిమాలోని మీనాక్షి పాత్ర ద్వారా ప్రేక్షకులకు చెప్పారు కళాతపస్వి కె.విశ్వనాథ్. ఇలాంటి సినిమాలు తీసి ఆయన పునీతుడయ్యాడు. చూసిన ప్రేక్షకుల్ని పునీతుల్ని చేశారు. ఇక మీనాక్షిగా భానుప్రియ అభినయం గురించి ఎంత చెప్పుకున్నా తక్కువే. ఇలాంటి సినిమాను మళ్లీ విశ్వనాథ్ తీయొచ్చేమోగానీ... ఈ పాత్రను పండించే నటీమణి మాత్రం ఇప్పుడు కచ్చితంగా దొరకదు. అభినేత్రి అనే పదానికి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచారు ఈ సినిమా ద్వారా భానుప్రియ.
- బుర్రా నరసింహ